Steden op maat van mens en milieu

Droom je van een stad waar fietsen snel, makkelijk en handig is? Of één met goedkoop, efficiënt en betrouwbaar openbaar vervoer? En waarom niet een stad met zuivere lucht? Zulke steden bestaan in Europa, en onze beleidsmakers kunnen er nog veel van leren.

Eis ook gezonde lucht Doe mee met de acties

Er beweegt wat in ons land op vlak van duurzame mobiliteit: een dieselban in Brussel, een nieuw circulatieplan in Gent, een lage-emissiezone in Antwerpen, en gesprekken over een dieselban in Wallonië. Tijdens de zomer heeft de Vlaamse regering zelfs het pad geëffend voor ‘ultralage-emissiezones’ in steden en gemeenten. Deze maatregelen komen niets te vroeg. Uit een studie in opdracht van Greenpeace bleek onlangs nog dat onze hoofdstad bij de slechtste leerlingen van de Europese klas zit op vlak van luchtkwaliteit en duurzame mobiliteit.

Laten we een kijkje nemen bij de steden die het best scoorden in de studie. Zo sprokkelen we tips bij elkaar om onze steden en gemeenten klaar te stomen voor de toekomst. Met een slimme mobiliteit, op maat van mens en milieu. Geen verre toekomstmuziek of onhaalbare voorstellen, maar wel concrete voorbeelden van hoe het anders kan.

AMSTERDAM: veilig onderweg

Amsterdam is de kampioen in verkeersveiligheid voor de zwakke weggebruikers. Er zijn slechts 1,2 fi etsongevallen per 1 miljoen ritten met de fi ets en 0,4 ongevallen per miljoen verplaatsingen te voet.

Hoe komt dat? Door een uitgebreide en veilige infrastructuur voor voetgangers en fietsers. Vele fietspaden zijn hier volledig gescheiden van het autoverkeer. Dat verhoogt de veiligheid van de fietsers gevoelig. De snelheidslimieten voor auto’s gingen ook drastisch naar omlaag, om de stad een veiligere plek te maken.

Wist je dat:

-Het openbaar vervoer in Amsterdam vervoert passagiers ook over het water, en dat helemaal gratis. Er is een ferrydienst die je naar een aantal hotspots in de stad brengt. Dat scheelt weer een hele hoop ritjes met de auto.

-Motorscooters mogen in Amsterdam de fietspaden niet meer gebruiken en de bestuurders moeten ook een helm dragen.

KOPENHAGEN: Koning Fiets

De Deense hoofdstad is wereldberoemd om haar zeemeermin én om haar fi etsers. Een derde van alle verplaatsingen in Kopenhagen gebeurt per fiets.

Hoe komt dat? Omdat fietsen er snel, makkelijk en handig is. Dankzij het uitstekende netwerk van fietspaden, dat ook nog eens naadloos aansluit op het openbaar vervoer. Dat de Kopenhagenaren dankzij het fietsen ook goed doen voor hun gezondheid en het milieu, nemen ze er graag bij.

Wist je dat:

-Kopenhagen heeft zelfs speciale vuilnisbakken die een beetje schuin staan, zodat het makkelijker is om er al fietsend iets in te gooien.

-Aan kruispunten in Kopenhagen staan er speciale steuntjes waar fietsers hun voet op kunnen laten rusten tijdens het wachten. Zo kunnen ze ook vlot weer vertrekken wanneer het licht op groen springt.

ZÜRICH: Vlot openbaar vervoer

Gemiddeld maakt een inwoner van Zürich per jaar maar liefst 1200 ritjes met het openbaar vervoer. Ter vergelijking: in Brussel zijn dat maar 315 ritjes.

Hoe komt dat? Openbaar vervoer is er goedkoop, efficiënt én betrouwbaar. Eén centrale organisatie regelt er de volledige werking en planning van het hele openbaar vervoer (trein, tram en bus) in nauw overleg met de stad. Zo kunnen passagiers makkelijk overstappen van het ene vervoermiddel op het andere.

Wist je dat:

-Zürich heeft een speciale ‘Cargotram’ die het grofvuil van de inwoners ophaalt. De tram doet zo’n 18 ritjes per maand en de dienst is helemaal gratis.

-Elke inwoner van Zürich heeft een bus, trein- of tramhalte op maximum 400 meter van z’n deur.

OSLO: Zuivere lucht

Heel wat Europese steden halen de limieten op het vlak van luchtkwaliteit niet. Oslo is op dit vlak een voorloper.

Hoe komt dat? De slechte luchtkwaliteit in veel steden is direct te linken aan het gebruik van auto’s met verbrandingsmotoren. Het gebruik van de auto wordt in Oslo daarom zoveel mogelijk ontmoedigd. Zo moesten alle parkeerplaatsen er plaats maken voor comfortabele fi etspaden.

Wist je dat:

-De burgemeester van Oslo wil vanaf volgend jaar de auto helemaal uit het stadscentrum bannen.

-30 procent van de voertuigen die in Oslo verkocht worden zijn elektrisch.

Hier komen de fietskoeriers

Gelukkig zijn er ook heel wat inventieve Belgen die niet wachten op onze overheden om de mobiliteit in de stad te verbeteren. Bio-ingenieur Sander Vandenberghe is één van hen. Met z’n bedrijf Cargo Velo bezorgt hij sinds 2012 goederen met de fiets in Gent. En met succes. Intussen werken er al 15 mensen voor Cargo Velo. Sinds juni van dit jaar zijn de milieubewuste fietskoeriers ook in Antwerpen actief.

Hoe is Cargo Velo onstaan?

Het idee voor Cargo Velo is er geleidelijk gekomen. Na mijn studies en doctoraat als bio-ingenieur wilde ik graag iets doen met mijn passie voor fietsen. In het buitenland zag ik voorbeelden van fietskoerierbedrijven. En zo ben ik eraan begonnen in Gent. Eerst heel kleinschalig als eenmansbedrijfje, maar dankzij mond-aan-mond-reclame zijn we geleidelijk kunnen groeien. De telefoontjes nam ik in het begin nog gewoon aan al fietsend, maar intussen hebben we een kantoor met een dispatch en ook depots aan de rand van de stad.

Wat zijn de grootste ergernissen van de fietskoeriers in de stad?

De belangrijkste uitdaging voor een fietskoerier is om zich niet te gaan ergeren. We proberen ons hoofd koel te houden in alle verkeersomstandigheden. Maar we zijn natuurlijk ook maar mensen en ergeren ons wel eens aan de slechte staat van de fi etspaden en de vele rode lichten die niet op elkaar zijn afgestemd. Iedereen is helaas ook al wel eens blijven hangen in de tramsporen. Ik hoop dat er in de toekomst ook in onze steden goede fietsassen komen waarop de fi etser voorrang heeft, zodat we ons veiliger en sneller kunnen verplaatsen.

Wat is het gekste dat je al vervoerd hebt?

We kunnen met onze fietsen vrachten tot 150 kilo vervoeren. Dat maakt dat we heel veel verschillende ladingen vervoeren. In het begin waren het vooral documenten, maar ook etenswaren, relatiegeschenken, noem maar op. Het gekste dat we ooit al eens vervoerd hebben is zonder twijfel een ballenbad met een inhoud van 1,5m³.

Meer weten: www.cargovelo.be