Uniek woud gered in Rusland

18 jaar, zoveel tijd is nodig om volwassen te worden. En zo lang kan ook een campagne van Greenpeace duren. Maar de aanhouder wint: na 18 jaar onderhandelen en actie voeren zal eindelijk een natuurreservaat van meer dan 3.000 km² worden ingesteld in het centrale deel van het Russische Dvinskywoud. Op die manier is het gebied voorgoed beschermd.

Het Dvinskywoud ligt in hartje Rusland. Volg de gids: een reis van 12 uur met de trein vanuit Moskou brengt je naar de streek van Arkhangelsk, in het noordwesten van Rusland. Daar begint het Dvinskywoud, dat deel uitmaakt van de boreale bossen, een wonderlijk bosecosysteem dat zich uitstrekt van Alaska tot Rusland, over Canada en Scandinavië.

Boreale bossen vertegenwoordigen een derde van de nog resterende bosoppervlakte op aarde

Dit woud met oehoes, veelvraten, bruine beren en nog veel andere zeldzame dieren en planten is een van de laatste ongerepte bossen in West-Rusland. Al hebben ook hier net als elders ter wereld de industriële bosontginners hun sporen nagelaten…

De voorbije achttien jaar zijn de randen van dit woud geleidelijk aangetast, en daarbij ging al 300.000 hectare bos verloren – dat is een oppervlakte groter dan Luxemburg. De bomen die er worden omgehakt, eindigen onder andere als toiletpapier of als verpakking van producten die in supermarkten over de hele wereld worden verkocht.

Een campagne met hoogtepunten...

Greenpeace is altijd al sterk bekommerd geweest om de bescherming van het bos, zowel in de noordelijke gebieden als in de tropen, in de gematigde streken of elders. In 2001 startten onze teams een campagne tegen de bosontginning in Rusland, onder andere met de bedoeling om het Dvinskywoud te redden. Die campagne beloofde allerminst eenvoudig te worden: we moesten rekening houden met de bosbouwbedrijven, maar ook met de lokale en de regionale overheid… En vooral proberen hen te overtuigen.

Al heel snel behaalden we de eerste (positieve) resultaten: er kwam een moratorium voor vijftien jaar op de lopende activiteiten in dit kostbare ecosysteem. Dat betekende dus een tijdelijke stopzetting van de schade. In 2011 nam de regionale overheid zelfs delen van het Dvinskywoud op in een lijst met toekomstige beschermde bosgebieden.

… en dieptepunten

Maar vijf jaar later – het was intussen 2016 – zat alles muurvast. Het Dvinskywoud was nog altijd niet officieel beschermd. De bosbouwbedrijven en de industriëlen probeerden zich zelfs terug te trekken uit het akkoord: zij zetten de lokale en regionale overheid voortdurend onder druk en die bleek niet in staat om verzet te bieden. Zozeer zelfs dat Arkhangelsk Pulp & Paper Mill, ICE Titan, Solombales en Region-Les LLC, de belangrijkste bedrijven die op het terrein aanwezig waren, opnieuw ongestraft bomen begonnen te rooien in het Dvinskywoud.

Ze gebruikten daarbij een bijzonder verwoestende methode: ze kapten de bomen en trokken dan naar een ander bos zonder zelfs maar te herbebossen. Die methode veroorzaakt uiteraard een ecologische ramp: omdat ze geen bos meer kunnen ontginnen in hun onmiddellijke omgeving, dringen de houtkapbedrijven steeds dieper door in gebieden met primair bos.

Schot in de zaak

In april van dit jaar kwam er eindelijk beweging in de zaak: Greenpeace, WWF en de bosbouwers die actief zijn in het Dvinskywoud raakten het eens over de grenzen van een toekomstig bosreservaat, van 3.000 km² groot – dat is een tiende van België. En dat is niet alles: de regionale overheid heeft een akkoord ondertekend dat de procedure vastlegt om het reservaat daadwerkelijk in te stellen.

In dit ongerepte bos leven nog oehoes

Voortaan is de houtkap en ook de aanleg van wegen gewoon verboden. “Dit is een levensbelangrijke stap naar de wettelijke bescherming van een kerngebied van het Dvinskywoud”, aldus Alexey Yaroshenko, hoofd van de afdeling Bossen van Greenpeace in Rusland.

Wat een opluchting na achttien lange jaren van acties en onderhandelingen! Het was een werk van lange adem om de bosontginners en de overheid te overtuigen, maar het bleek de moeite waard. Voor het vervolg zullen wij uiteraard sterk samenwerken met de plaatselijke bevolking die voor haar dagelijks bestaan afhankelijk is van het bos. En we zullen ook druk blijven uitoefenen, zodat er uiteindelijk duurzame bosbouwmethodes komen.

Wat kan jij doen?

Vermijd dat er nieuwe bomen worden gekapt voor de productie van (toilet-)papier.

Kies altijd voor gerecycleerd papier.