De Europese Commissie heeft net haar evaluatierapport gepubliceerd over de Europese houtwet, die de verkoop van illegaal hout verbiedt en die intussen drie jaar van kracht is. En drie keer raden: de lidstaten, waaronder ook België, moeten aanzienlijk meer inspanningen leveren in de strijd tegen illegaal hout…

Heb je al gehoord van de Europese Houtverordening? Die verbiedt sinds 2013 de verkoop van illegaal hout, verplicht de importeurs om het risico van illegaliteit na te gaan en te beperken en legt de handelaars een traceerbaarheidsverplichting op. Van bij de goedkeuring heeft Greenpeace voortdurend gewezen op de zwakke punten in de toepassing van de wet, zowel door de overheid als door de bedrijven. Hierover verschenen allerlei rapporten - met betrekking tot Brazilië, de DR Congo en Kameroen bijvoorbeeld - die wijzen op de aansprakelijkheid van België.

Dit zijn volgens ons de vijf belangrijkste punten voor België en de andere lidstaten.

1. De maatregelen die de staten hebben genomen, volstaan niet om de invoer van illegaal hout te ontmoedigen

De lidstaten moeten aanzienlijk meer inspanningen leveren voor de uitvoering en toepassing” van de regelgeving. Dat moet hoofdzakelijk gebeuren op twee niveaus: betere controles en meer middelen. De Commissie wijst op het heel beperkte aantal controles door de nationale overheden, waardoor de bedrijven niet worden aangemoedigd om hun verplichtingen na te komen. De middelen van de overheid zijn “veel te beperkt in verhouding tot het aantal betrokken bedrijven, waardoor het ontradende effect van de controlemaatregelen beperkt is”.

De Commissie stelt in dit verband dat “het huidige niveau van technische capaciteiten en (zowel menselijke als financiële) middelen die de bevoegde autoriteiten ter beschikking hebben, in de meeste lidstaten niet overeenstemmen met de noden en moeten worden versterkt, met de bedoeling om het aantal controles en de kwaliteit ervan te verhogen”.

2. De officiële documenten volstaan niet om zeker te zijn dat het hout legaal is

Nieuwe richtlijnen van de Commissie zorgen voor belangrijke verduidelijkingen met betrekking tot de officiële documenten die bij het hout moeten worden gevoegd. De Commissie vindt het van essentieel belang dat “de marktdeelnemer rekening houdt met het risico van corruptie, met name met betrekking tot de bosbouwsector. In gevallen waarin het risico van corruptie niet te verwaarlozen is, kunnen ook officiële documenten afgegeven door de autoriteiten als niet betrouwbaar worden beschouwd”.

Die officiële verduidelijkingen zijn bijzonder welkom.Greenpeace probeert al jaren aandacht te vragen voor die realiteit. Er is nog veel werk aan de winkel!

3. De inspanningen van de bedrijven volstaan nog niet, maar er bestaan oplossingen

De privésector leeft de regels nog altijd niet in dezelfde mate en onvoldoende na." De Commissie erkent dat het naleven van de regelgeving kosten met zich meebrengt voor de bedrijven, maar gaat ervan uit dat die meestal redelijk zijn voor bedrijven die al een verantwoord toeveleveringsbeleid hanteren.

Er bestaan dus mogelijke oplossingen!

4. De verordening zou binnenkort kunnen gelden voor meer producten

De huidige Europese regels gelden nog niet voor alle houtproducten. Zo vallen muziekinstrumenten, stoelen en bedrukt papier nog niet onder de regelgeving. De Commissie zou kunnen overwegen om het verbod binnenkort uit te breiden. Dat is een goede zaak, die bijkomende inspanningen van de lidstaten zal vergen.

5. Het gaat nog altijd om een ernstig probleem en de Europese regelgeving is nog altijd nuttig en noodzakelijk

“De illegale ontginning van bossen is een hardnekkig probleem dat nog altijd reden geeft tot internationale bezorgdheid. Zij heeft verwoestende gevolgen voor de laatste bossen op aarde, maar ook voor de mensen die er wonen en afhankelijk zijn van de middelen die het woud hun biedt.” De Commissie voegt er nog aan toe dat de Houtverordening van de EU voor de stakeholders nog altijd een nuttig en noodzakelijk instrument is om vanuit Europa de strijd aan te binden met dit lastige probleem. Het is nog altijd absoluut noodzakelijk om de Europese markt te sluiten om de legale ontginning in de landen van herkomst te bevorderen en om andere landen, zoals China, aan te moedigen om gelijkaardige regels in te voeren.

Nu moeten de landen in actie komen om de maatregelen te verstrengen.

Meer weten?

Consulteer ons persbericht, de rapporten van de Europese Commissie en de nieuwe tekst met richtlijnen van de Commissie over de Houtverordening.