Update 3 juni: Een eerste stap in de goede richting: tijdens een hoorzitting van de Kamercommissie Milieu heeft een kabinetsmedewerker van federaal minister voor Milieu Marie-Christine Marghem extra middelen aangekondigd voor de controles op illegaal hout dat België binnenkomt. Het valt niet te ontkennen dat slechts één halftijdse kracht voor dit probleem werkelijk te weinig was. De voorzitster van de commissie, Muriel Gerkens, heeft bovendien een ontwerpresolutie aangekondigd waarmee het parlement de regering kan aansporen om snel actie te ondernemen – een lovenswaardig initiatief.

Intussen blijft illegaal hout de Europese Unie binnenkomen – via België. Een nieuw rapport door Greenpeace, The Amazon’s Silent Crisis: Licence to Launder, bevestigt de aanhoudende problemen met Braziliaans hout. Het rapport belicht de activiteiten van 22 zagerijen en 45 uitvoerders die betrokken zijn bij het gebruik van valse documenten voor de export naar België en andere Europese landen. Ondanks de informatie die Greenpeace geregeld ter beschikking stelt, schieten de Belgische autoriteiten nog steeds ernstig tekort. De Europese Commissie evalueert momenteel de maatregelen die al werden genomen en presenteert eind 2015 haar rapport hierover.

----------------------------

De vele inspanningen van de voorbije jaren tegen de ontbossing van oerwoud en de illegale houtkap ten spijt zijn er overduidelijke bewijzen dat de landen van de Europese Unie nog altijd meewerken aan die plaag. Door illegaal gekapt hout in te voeren, maken zij de Europese consumenten medeschuldig aan de verwoesting van het woud.

Hoorzitting

Als gevolg van onze actie in april voor het kabinet van federaal minister voor Milieu, Marie-Christine Marghem, heeft de commissie Volksgezondheid, Leefmilieu en Maatschappelijke Vernieuwing beslist het dossier op te nemen en de verschillende betrokken partijen aan het woord te laten.

Nu woensdag (3 juni 2015) heeft een formele hoorzitting plaats, waarop de volgende partijen worden verwacht: Greenpeace, WWF, de Europese Commissie, de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, het kabinet van minister Marghem en de Belgische Federatie van Houtinvoerhandel.

Toegangspoort voor illegaal hout….

Er staat heel wat op het spel. Want ondanks de maatregelen die de Europese Unie heeft genomen, is België nog altijd de toegangspoort voor illegaal hout, dat vooral afkomstig is uit Brazilië of het Congobekken. Sinds 2013 verbiedt de EU de verkoop van illegaal hout: zij verplicht enerzijds de bedrijven om maatregelen in te voeren om de risico’s te beoordelen en te beperken, en anderzijds de staten om de privé-operatoren systematisch te controleren.

En toch heeft Greenpeace regelmatig vastgesteld dat illegaal tropisch hout (of met een zeer hoog risico op illegale herkomst) België en Europa blijft binnenkomen. In 2014 publiceerde Greenpeace een rapport over de toestand in Brazilië, waarna het de route van het illegale hout per gps traceerde en het verband legde met de Belgische en Europese kopers. Hoewel er meerdere verdachte containers in België aankwamen, gaf de toezichthoudende overheid het in beslag genomen hout uiteindelijk vrij.

… die niemand sluit

En die situatie bestaat nog altijd. Greenpeace Afrika heeft net een nieuw rapport ‘Trading in chaos gepubliceerd over de situatie in de DR Congo. Het is de neerslag van twee jaar onderzoek naar de activiteiten van een belangrijke speler in de chaos die heerst op het vlak van de bosontginning in de DRC: het Libanese bedrijf Cotrefor.

De resultaten zijn onthutsend: overschrijding van de toegestane quota, ontginning van beschermde soorten zonder vergunning,  twijfelachtige vergunning, onbetaalde belastingen, mishandeling van de werknemers, onregelmatigheden in de operationele procedures, en nog veel meer. Maar het hout dat door Cotrefor is ontgonnen, wordt zonder problemen uitgevoerd uit Congo en komt bij ons terecht, want het wordt opgekocht door Europese bedrijven die zich weinig zorgen maken om controles.

De middelen die België momenteel hanteert, zijn heel duidelijk niet aangepast aan de opdracht die ons land moet vervullen. Daarom vraagt Greenpeace aan de Belgische regering dat zij onder andere haar verantwoordelijkheid zou opnemen en effectieve en ontradende sancties zou opleggen voor elke vastgestelde overtreding; dat zij zich niet tevreden mag stellen met de officiële documenten die het hout vergezellen, omdat die immers gemakkelijk vervalst kunnen zijn; om systematisch de privé-operatoren te controleren en hun registratie te voorzien; om de samenwerking te organiseren tussen de verschillende overheidsinstanties.

Het Belgisch Parlement heeft de kans om de situatie recht te trekken door de regering ter verantwoording te roepen. Of ze dat zal doen, is nog maar de vraag...