Een rapport dat werd gepubliceerd door Greenpeace toont aan dat het zowel economische als ecologische waanzin is om biomassa te gebruiken voor de productie van elektriciteit. Wij vragen het Vlaamse en Waalse Gewest dan ook om hun ambities rond biomassa bij te stellen. Vooral omdat de alternatieven, energie uit zon en wind, volop voorhanden zijn.

Naast de bestaande centrales van Les Awirs (Electrabel, 80 MW) en Rodenhuize (Electrabel/Max Green, 180 MW), willen het Vlaamse en Waalse Gewest nieuwe centrales met nog meer capaciteit bouwen: ongeveer 915 MW voor de drie centrales die momenteel voorzien zijn. Dit is geen duurzame oplossing van het energievraagstuk.

Zeer hoge kosten

België is, naast Groot-Brittannië, Denemarken en Nederland, een van de landen in Europa waar de vraag naar biomassa de komende jaren zal stijgen. Dit is het gevolg van een gunstig subsidiebeleid voor het intensief gebruik van houtkorrels (‘pellets’) voor de productie van elektriciteit. Een rapport over de kostprijs van biomassa dat Greenpeace vandaag publiceerde in samenwerking met BBL, WWF en IEW, toont aan dat hiervoor meer subsidies nodig zijn dan voor andere vormen van energie. Op vraag van de milieuorganisaties rekende het studiebureau 3E uit dat een keuze voor biomassa de consument ongeveer 2 miljard euro extra kost tegen 2030 (14 miljard euro), in vergelijking met een scenario dat volop inzet op wind- en zonne-energie (12 miljard euro).

Afhankelijk van ingevoerde pellets

Aanvankelijk werden de pellets geproduceerd op basis van houtafval dat niet uit bossen afkomstig kwam, zoals zaagsel en spaanders. Het aanbod van deze resten uit de houtindustrie is echter beperkt, en dus komt steeds meer hout voor bio-energie rechtstreeks uit bossen en snelgroeiende plantages.

Bovendien is de Belgische en zelfs Europese productie van pellets onvoldoende om te beantwoorden aan de groeiende vraag. Electrabel, RWE en E.ON trekken voor hun hout naar het zuidoosten van de Verenigde Staten of naar Canada. In deze regio’s beschikken de producenten van pellets over de nodige infrastructuur en aanvoer van biomassa, en kunnen ze bovendien goedkoper produceren. We kunnen dus verwachten dat ze de komende jaren een grote rol zullen blijven spelen in de levering van pellets aan de Belgische centrales.

Volg hieronder de weg van de pellets van Canada en de Verenigde Staten tot in België.

Biomassa is interessant om warmte te produceren uit huishoud- en landbouwafval. Maar voor de grootschalige productie van elektriciteit is het een dure energiebron die niet alleen grote schade aanricht aan de bossen in Europa, maar ook die in Canada en de Verenigde Staten.

Biomassa stoot meer CO2 uit dan steenkool

Bovendien is biomassa niet CO2-neutraal, zoals vaak wordt beweerd. Er moet bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de CO2 die wordt uitgestoten tijdens de uitbating van de bossen of plantages en de oogst van de biomassa. Door de verandering in landgebruik kunnen deze hoog oplopen.

Ook wordt de CO2 die vrijkomt bij de verbranding van biomassa slechts opgenomen wanneer planten opnieuw groeien. En dit gebeurt niet onmiddellijk, sommige bomen groeien namelijk heel traag. Er kunnen dus tientallen jaren tot soms zelfs een eeuw voorbijgaan vooraleer de vrijgekomen CO2 weer helemaal opgenomen is. Dit betekent dat het gebruik van biomassa kan leiden tot een stevige toename van CO2, zoals bijvoorbeeld in Canada. Dit fenomeen staat bekend als de “koolstofschuld”.

Er zijn volop alternatieven

Greenpeace vraagt aan het Vlaamse en Waalse Gewest om hun plannen voor grootschalige biomassa te herzien. Vooral omdat de alternatieven, energie uit zon en wind, volop voorhanden zijn. Wind en zonne-energie zijn nu al goedkoper dan biomassa en de prijzen blijven maar dalen. In ons energiescenario tonen we aan dat het voordeliger is om te investeren in deze propere, hernieuwbare energiebronnen. Bovendien passen deze flexibele technologieën zich gemakkelijk aan de vraag aan. En je zou het misschien niet denken, maar België beschikt over ruim voldoende windstromen en zonneschijn.

Na het klimaatakkoord dat vorige week op de COP21 in Parijs werd gesloten, is het tijd voor het Vlaamse en Waalse Gewest om volop de kaart te trekken van die energiebronnen die zowel voordeel opleveren voor de bevolking, ons klimaat én onze bossen.