Vrij op borgtocht!

Na twee maanden in voorgehechtenis in Rusland zijn de Arctic 30 vrijgelaten op borgtocht. Deze video spreekt boekdelen...

Ondanks deze vreugdetaferelen is het nog geen afgesloten hoofdstuk: er hangen onze activisten nog zware aanklachten van piraterij en hooliganisme boven het hoofd. Hier lees je het relaas.

In september is ons schip, de Arctic Sunrise, geënterd door de Russische kustwacht, en werd de voltallige bemanning in Moermansk opgesloten op verdenking van piraterij. Dit is de zwaarste bedreiging voor Greenpeace en zijn geweldloos protest sinds de aanslag op de Rainbow Warrior in 1985.

Twee maanden de cel in is één ding, maar dan? Wat komt daarna? De onzekerheid maakt me gek.

Faiza Oulahsen vanuit haar cel in Moermansk

Wat hadden Faiza en de 29 andere opvarenden van de Arctic Sunrise dan wel niet gedaan? In de ochtend van 18 september kwam Greenpeace in actie tegen de Russische oliereus Gazprom, dat met zijn boorplatform de Prirazlomnaya proefboringen uitvoert in de Petsjorazee. Met het protest wouden ze de activiteiten van Gazprom vertragen en de aandacht van de wereld vestigen op wat zich in het Russische noordpoolgebied afspeelt.

Tot 15 jaar celstraf

Het viel te verwachten dat de Russische autoriteiten hard zouden optreden tegen onze actie. Maar wat volgde is hallucinant. Een dag later enterde de kustwacht ons schip, in internationale wateren nota bene, om het met bemanning en al naar de haven van Moermansk te slepen. De 28 activisten van Greenpeace International en 2 freelancers (fotograaf en cameraman), intussen bekend als de “Arctic 30”, vlogen in de cel in afwachting van verder onderzoek. Twee weken later raakte de officiële aanklacht bekend: piraterij. Het klinkt als een slechte mop, maar in Rusland riskeer je daar tot vijftien jaar gevangenisstraf voor. Greenpeace heeft al formeel beroep aangetekend tegen deze beschuldiging.

De Russische autoriteiten proberen de Arctic 30 nog andere krankzinnige beschuldigingen in de schoenen te schuiven. Eerst zouden er drugs gevonden zijn aan boord (vermoedelijk morfine voor medische doeleinden), dan zouden onze actievoerders geprobeerd hebben om met de Arctic Sunrise een vaartuig van de kustwacht te rammen (terwijl op videobeelden duidelijk te zien is dat dat niet het geval was). Half november zijn de activisten overgebracht naar Sint-Petersburg.

Op 18 november gingen de hoorzettingen van start over de verlenging van hun voorhechtenis. Hoewel de voorhechtenis van Australiër Colin Russell als eerste nog met drie maanden werd verlengd, mocht de rest van de Arctic 30 vrijkomen op borgtocht. Russell vocht de beslissing aan en kreeg een week later te horen dat ook hij zou vrijkomen op borgtocht.. 

Intussen had Nederland, waar de Arctic Sunrise ingeschreven staat, het Internationale Zeerechttribunaal ingeschakeld om de vrijlating van het schip en de bemanning te eisen. Het Tribunaal gaf Nederland gelijk op 22 november. Mooie overwinning, maar daarmee is de kous nog niet af. De vraag of het enteren van de Arctic Sunrise door de Russische kustwacht illegaal was, wordt door een arbitragehof behandeld.

Steunbetuigingen

Wereldwijd is er een golf van solidariteitsacties opgang gekomen. Meer dan 2 miljoen mensen hebben een mail verstuurd naar de Russische ambassade om de vrijlating van de Arctic 30 te vragen. Op 5 oktober waren er manifestaties in 140 steden van 47 landen. In België kwamen 400 mensen bijeen op het Vrijheidsplein in Brussel. Onder hen enkele politici en vertegenwoordigers van onder andere Amnesty International, WWF en 11.11.11. Ook achter de schermen is er heel wat diplomatieke druk gezet op Rusland.