Verantwoord bosbeheer is essentieel om de wereldwijde ontbossing een halt toe te roepen. Houtkap kan, maar op een doordachte en verantwoorde manier zonder onherroepelijke schade aan te richten aan het ecosysteem in het bos.
Verantwoord bosbeheer doelt echter niet alleen op de ecologische
criteria voor de houtkap, er moet aan drie voorwaarden voldaan zijn: er
wordt rekening gehouden met het milieu; de sociale rechten van lokale
gemeenschappen en bosarbeiders worden gerespecteerd en het is
economisch haalbaar.
De milieubeweging steunt op dit moment echter maar één label
dat wereldwijd verantwoord gewonnen hout herkenbaar maakt: het
FSC-label. FSC-hout is afkomstig uit verantwoord beheerde bossen.
Dat wil zeggen dat het kwetsbare ecologische evenwicht beschermd. De
eigenaren kappen bomen met zo weinig mogelijk schade aan het bos. Ze
krijgen daarvoor een FSC-certificaat. Deze internationale, onafhankelijke,
niet-gouvernementele organisatie houdt rekening met economische,
ecologische en sociale criteria in het toekennen van haar label.
In navolging van het FSC-label zijn er nog andere labels op de markt
gekomen, zoals bijvoorbeeld het PEFC-label, het MTCC-label, ...
FSC is tot op heden echter het enige geloofwaardige
certificeringssysteem, dat verantwoord gewonnen hout garandeert.
Meer info over de verschillende labels vind je in “Footprints in the Forest”, een rapport van collega-organisatie FERN.
De 10 principes van FSC
FSC heeft een lijst opgesteld van 10 algemene principes voor
verantwoord bosbeheer. Deze gelden voor alle bostypen: tropisch,
boreaal, gematigd maar ook voor plantages. Wel worden ze steeds aan de
plaatselijke situatie aangepast door een nationale of regionale
FSC-werkgroep.
Het bosbeheer moet de nationale wetten, internationale verdragen en de principes en criteria van FSC respecteren.
De eigendoms- en gebruiksrechten m.b.t. het bos moeten duidelijk gekend en wettelijk gedocumenteerd zijn.
De wettelijke- en gebruiksrechten van inheemse volkeren op hun land en grondstoffen moeten worden gerespecteerd.
Het bosbeheer moet het sociale en economische welzijn van bosarbeiders en lokale gemeenschappen op lange termijn te verzekeren
Het bosbeheer moet een efficiënt gebruik stimuleren van de
bosproducten en –diensten, om de ecologische en economische
productiviteit te vrijwaren.
De ecologische functies en biodiversiteit van het bos worden beschermd.
Er wordt een bosbeheerplan met duidelijk omschreven doelstellingen en middelen opgesteld.
Er vinden regelmatig evaluaties van het bosbeheer plaats.
Bossen met een een hoge beschermingswaarde moeten behouden worden
(bv. bossen met een bijzondere natuurlijke rijkdom of van groot
cultureel of religieus belang). Bij het beheer ervan moet men steeds
uitgaan van het voorzorgsprincipe.
Plantages moeten een aanvulling vormen op natuurlijke bossen,
maar mogen deze niet vervangen. Zij moeten de druk op natuurlijke
bossen verminderen en hun herstel en bescherming bevorderen. De
principes 1 tot 9 gelden ook voor plantages.
Voor meer info over de werking van FSC, bezoek de WWF-pagina's. Het Wereldnatuurfonds huisvest in België het FSC-kantoor. Meer info over FSC-producten vind je op http://fsc.wwf.be.