Een overzicht van vragen en antwoorden over de problematiek rond palmolie.
Waarom is palmolie een probleem?
Wat wil Greenpeace?
Is Greenpeace tegen palmolie?
Wat is de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO)?
Waarom werkt de RSPO niet?
Zijn biobrandstoffen niet bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen te beperken?
Waarom verhogen de regeringen dan de hoeveelheid biobrandstoffen die wordt verkocht?
Is dit enkel een probleem voor Indonesië?
Wat is het verband van dit alles met het Kyotoprotocol?
Welke gevolgen zal een moratorium hebben op het inkomen van de Indonesiërs?
Wat is de status van de orang-oetang?
Er wordt al jaren gepraat over palmolie, waarom voert Greenpeace daar nu campagne rond?
Wat kunt u doen?
Waarom is palmolie een probleem?
De wereldwijde palmolie-industrie breidt snel uit: de olie wordt gebruikt in een groeiend aantal voedings- en cosmeticaproducten en ook de vraag naar palmolie voor gebruik in biobrandstoffen zoals biodiesel zal in de nabije toekomst een hoge vlucht nemen.
In Zuidoost-Azië worden tropisch regenwoud en veenmoerasbossen vernietigd om er palmolieplantages op aan te leggen. Dit betekent niet alleen een ramp voor de biodiversiteit en de plaatselijke bevolking, maar door de kaalslag zullen ook grote hoeveelheden broeikasgassen in de atmosfeer vrijkomen, die zo de klimaatverandering zullen versnellen.
TOP
Wij willen dat de Indonesische regering een moratorium instelt op het kaalkappen van bossen en veenmoerasbossen en om dit mee te helpen bereiken, vragen wij aan supermarkten en voedingsbedrijven dat zij niet langer handel drijven met leveranciers van palmolie die betrokken zijn bij deze bosvernietiging. Wij willen ook dat de ontboste en aangetaste veenmoerasbossen worden hersteld, om te vermijden dat nog meer broeikasgassen uit deze gronden vrijkomen.
Er moeten ook internationale financiële middelen ter beschikking komen die landen met tropisch woud compenseren voor de vermindering van ontbossing en uitstoot van broeikasgassen. Dit moet ook een centraal element zijn in de tweede fase van het Kyotoprotocol over klimaatverandering, maar daarnaast zijn ook massale beperkingen nodig in de uitstoot van de rijke landen.
TOP
Is Greenpeace tegen palmolie?
Wij zijn niet tegen palmolie of tegen de palmolie-industrie. Maar wij zijn wel tegen alle palmolie afkomstig van plantages die zijn ontstaan door de omzetting van bos- of veengebieden. Op dit moment is het evenwel onmogelijk om te bepalen waar de palmolie vandaan komt en daarom moeten bedrijven hun handel in palmolie staken met leveranciers van wie geweten is dat ze betrokken zijn bij bosvernietiging. Wij willen ook dat zij onmiddellijk een moratorium steunen op de verdere verwoesting van bos- en veengebieden.
TOP
Wat is de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO)?
De RSPO werd in 2001 in het leven geroepen als een markt-initiatief om verandering te brengen in de manier waarop palmolie wordt geproduceerd, verwerkt en gebruikt, met duidelijke normen voor de productie van duurzame palmolie. De leden van de Rondetafel zijn bedrijven uit de hele productieketen, van grote bedrijven als Unilever, Cadbury's, Nestle en Tesco tot leveranciers als Cargill, ADM en het Indonesische Duta Palma.
TOP
Waarom werkt de RSPO niet?
Momenteel bewijzen de bedrijven die lid zijn wel lippendienst aan de bescherming van bossen en veengebieden, maar de realiteit ziet er helemaal anders uit. De bestaande normen die de RSPO heeft ontwikkeld, zullen de vernietiging van bossen en veenmoerasgebieden niet verhinderen en een aantal leden van de RSPO zet geen stappen om de meest kwalijke praktijken van de palmolie-industrie te vermijden. Sommige ondernemingen, zoals het palmolieverwerkende bedrijf Duta Palma, dat nochtans lid is van de RSPO, zijn rechtstreeks bij de ontbossing betrokken. Erger nog, momenteel creëert de RSPO zelf de illusie dat de palmolie op duurzame wijze wordt geproduceerd, om de uitbreiding van de sector te rechtvaardigen.
TOP
Zijn biobrandstoffen niet bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen te beperken?
Zij zouden een kleine bijdrage kunnen leveren aan de beperking van de uitstoot, maar hun rol is sterk overdreven. Het gebruik van biobrandstoffen die palmolie bevatten om de klimaatverandering aan te pakken is zoals het doven van een vuur met een kan olie. Als de ontbossing voor het planten van palmolieplantages mee in rekening wordt gebracht, zal er een grotere uitstoot zijn van broeikasgassen dan wanneer conventionele fossiele brandstoffen worden gebruikt.
TOP
Waarom verhogen de regeringen dan de hoeveelheid biobrandstoffen die wordt verkocht?
Dit wordt gezien als een snelle en gemakkelijke oplossing om de uitstoot door transport terug te dringen, maar door de ontbossing en de omzetting van gronden zou de totale uitstoot wel eens kunnen toenemen. Bovendien lijkt de teelt van gewassen voor biobrandstoffen de voedselprijzen de hoogte in te drijven en de wereldwijde voedselreserves te verminderen. En toch hebben verscheidene regeringen doelstellingen voor biobrandstoffen naar voren geschoven: tegen 2012 zal 20% van de diesel in India uit biodiesel bestaan, terwijl de EU en China tegen die tijd respectievelijk 10 en 15% biobrandstoffen willen gebruiken. Wij dringen er bij de regeringen op aan om deze doelstellingen te laten vallen en eerst werk te maken van onder meer strenge duurzaamheidscriteria om ervoor te zorgen dat zij niet werken met producten die rechtstreeks of onrechtstreeks verantwoordelijk zijn voor ontbossing.
TOP
Is dit enkel een probleem voor Indonesië?
Neen, het gaat om een wereldwijd probleem. Door de internationale handel in palmolie kunnen bedrijven een grote invloed uitoefenen op de manier waarop leveranciers te werk gaan. Als zij weigeren in zee te gaan met leveranciers van wie zij weten dat ze bosgebieden verwoesten, kunnen zij de gewoonten in de sector veranderen. Ook regeringen moeten eindelijk het verband zien tussen ontbossing en klimaatverandering en financiering voorzien om ontbossing te voorkomen, omdat de vernietiging van bossen verantwoordelijk is voor een vijfde van de totale uitstoot aan broeikasgassen.
TOP
Wat is het verband van dit alles met het Kyotoprotocol?
Momenteel lopen de onderhandelingen over de volgende fase van het Kyotoprotocol. Het terugdringen van de emissie als gevolg van ontbossing moet een sleutelelement vormen in elke overeenkomst. De oplossing die wij net als vele anderen voorstellen bestaat in een financieringsmechanisme om geld voor de bescherming van bossen over te hevelen van de rijke naar de arme landen, zoals Indonesië. Daarnaast moet er ook sterk worden gesnoeid in de uitstoot van emissies veroorzaakt door fossiele brandstoffen in industrielanden. Bij de gesprekken van december 2007 in Bali hebben we inderdaad een mechanisme voorgesteld om de uitstoot door tropische ontbossing te beperken – het 'Tropical Deforestation Emissions Reduction Mechanism' of TDERM.
TOP
Welke gevolgen zal een moratorium hebben op het inkomen van de Indonesiërs?
Zoals in veel andere bosgebieden over de hele wereld krijgt de plaatselijke bevolking het vaak hard te verduren. Veel mensen zijn voor hun overleven totaal afhankelijk van het woud en hoewel inheemse volken in theorie het recht hebben op zeggenschap over de ontwikkeling van hun traditionele gronden, worden hun rechten vaak door de overheid en bedrijven met voeten getreden. Dikwijls worden zij op bedrieglijke wijze van hun grond verdreven. Boeren die hun bosgrond verkopen, kunnen verzeild raken in een schuldenval en uiteindelijk slaven worden op hun eigen grond. We mogen ook niet vergeten dat de meeste spelers in de palmoliesector grote internationale bedrijven zijn, waardoor de winsten en de bijhorende voordelen ook niet doorsijpelen tot bij de meerderheid van de Indonesiërs.
TOP
Wat is de status van de orang-oetang?
De orang-oetang komt voor in de tropische regenwouden van Borneo (zowel in het Maleisische Sabah en Sarawak, als het Indonesische Kalimantan) en Sumatra (Indonesië). Ze zijn afhankelijk van het bos voor hun voedsel en nesten. De snelle uitbreiding van palmolieplantages is één van de grootste bedreigingen voor de orang-oetang en het bos waarvan ze afhankelijk zijn.
Als het leefgebied van orang-oetangs vernietigd wordt voor oliepalmplantages, hebben ze geen andere voedselbron en gebeurt het dat ze op plantages jonge oliepalmen eten. Het komt regelmatig voor dat plantagearbeiders deze orang-oetangs doden. Ten minste 1500 orang-oetangs stierven in 2006 door aanvallen van plantagearbeiders op orang-oetangs die door vernietiging van hun habitat in oliepalmplantages hun toevlucht hadden gezocht.
Volgens recente schattingen zijn er in het wild nog ongeveer 57000 Borneose orang-oetangs en nog slechts 7300 Sumatraanse orang-oetangs.
TOP
Er wordt al jaren gepraat over palmolie, waarom voert Greenpeace daar nu campagne rond?
Het is inderdaad geen nieuw probleem, maar de palmolie-industrie is snel aan het uitbreiden en de race om de biobrandstoffen zal de vraag alleen maar doen toenemen. In de provincie Riau, waar zich een kwart van de Indonesische palmolieplantages bevindt, zijn er plannen om nog eens drie miljoen hectare plantages aan te leggen. Binnenkort zal de helft van de provincie met oliepalmen bedekt zijn. Als deze expansie blijft doorgaan, zullen er grote hoeveelheden koolstofdioxide in de atmosfeer vrijkomen en zal de klimaatverandering nog sneller verlopen.
TOP
Omdat er vrijwel geen mogelijkheid bestaat om te bepalen of de palmolie in gelijk welk product afkomstig is van ontboste gebieden, kunnen wij geen praktische tips geven die u meteen kunt toepassen. Palmolie valt ook moeilijk op te sporen, omdat ze bij de ingrediënten vaak vermeld staat als 'plantaardige olie'.
Maar naarmate onze campagne zich de komende maanden zal ontwikkelen, zullen we uw hulp zeker nodig hebben.
TOP