Het veenmoerasbos achter het kamp werd de afgelopen jaren omgezet in een palmolieplantage en ziet er nu een doods gebied uit waar zwartgeblakerde stronken tussen de kleine palmplanten verspreid liggen.

Met een aantal medewerkers hebben we geprobeerd om een aantal vogelsoorten en zoogdieren die hier in het gebied aanwezig zijn te identificeren. Heel wat van de vogelsoorten die we konden identificeren, zijn soorten die je in laaglandregenwoud terugvindt. Deze soorten trekken zich nu terug in de stukken bossen die nog rondom de plantage liggen. Rond ons kamp duiken af en toe langstaartmakkaken en 'leaf monkeys' (langoers) op. Ook kunnen we 's morgens af en toe genieten van het 'gezang' van de gibbons.

Achter de plantage ligt nog een bosgebied dat van ver nog een mooi gebied lijkt. Maar het gebied zal ook snel worden omgetoverd in een plantage. Het bos is al doortrokken van de wegen en kanalen. Boomstammen liggen verspreid en overal ligt houtafval. Het is zeer moeilijk te geloven dat binnen een zeer korte termijn ook dit stuk bos zal verdwijnen.

Vorige en deze week kwam Dr. Jonotoro van Pekanbaru op vraag van Greenpeace op bezoek naar het kamp. Hij is een expert op vlak van biodiversiteit voor de provincie Riau. Hij deed voor ons onder meer onderzoek aan de rand van de plantage wat diversiteit aan planten betreft, en dat was hoopvol. Het gebied is nog niet overwoekerd door varens. Er komen aan de rand van de plantage nog boomsoorten voor die het gebied langzamerhand terug kunnen innemen. Dus als het bedrijf de plantage zou verlaten, zijn er nog toch nog mogelijkheden voor herstel van het gebied, ook al zou dit decennia en decennia duren...

Al die verschillende nationaliteiten hier in het kamp maken dat de communicatie niet altijd eenvoudig is. Bijna altijd is er vertaling van Bahasa (Indonesisch) naar het Engels en omgekeerd en dit leidt wel eens tot misverstanden. Maar het leidt ook wel tot een grotere creativiteit en hilariteit. Niet alleen zijn er discussies over het mooiste Indonesische woord - mijn voorkeur gaat nog altijd uit naar het woord 'pompong', de naam voor de lokale boot. Ook worden er nieuwe woorden uitgevonden. Zo is het woord 'bengbeng' ondertussen bij iedereen gekend. De bengbeng is een stuk stam van ongeveer 70 centimeter met 2 handvatten en het wordt gebruikt om de houten balken voor de dammen in de grond te slaan.

Gezien ik de afgelopen dagen vooral geholpen heb met het bouwen van dammen, bestaat  mijn Indonesisch vocabularium vooral uit technische termen zoals kaju (hout), paku (nagel), hati hati (opgelet).

Elke ochtend worden we wakker gemaakt met 'Selamat pagi', wat zoveel betekent als 'goede morgen', maar gezien het dan meestal nog maar 5 uur is, is dit het woord dat heel wat mensen ondertussen niet zo graag meer horen.

En dan is er ook nog 'makan', het woord waar iedereen hard om moet lachen. Het betekent niets meer dan 'avondeten' maar gezien onze Thaise collega Topsi dit op zo’n grappige manier over het kamp uitroept, is het een woord dat bij de meeste medewerkers nog lang een glimlach zal oproepen.

In Centraal Kalimantan heeft een team aan de universiteit van Palangka Raya al een paar jaar ervaring met het bouwen van dammen in kanalen van vernietigde veenmoerasbossen. Ondertussen zijn ze aan hun derde ontwerp ; de eerdere dammen braken na een aantal maanden telkens door. Maar het laatste model lijkt sterker en langer te houden.

Gezien er in Riau (waar Greenpeace het kamp heeft opgericht) geen expertise is met het bouwen van dammen, vroeg Greenpeace aan het team of ze een handje konden helpen met het afdammen van de kanalen rond het kamp dus kwamen Kitso, Kris, Rogat en Sahara ons 10 dagen helpen.

Kris was niet alleen de grappenmaker van het team, hij had ook een bijzonder verleden. Na zijn middelbare school ging hij aan het werk als illegale houtkapper. Hij werkte voor 1 van de 'middle men' in de regio waar hij woonde. Deze tussenpersonen hebben niet alleen heel wat financiele middelen, vaak hebben ze ook politieke macht die toelaat dat ze dit soort van handel kunnen opzetten. De tussenpersonen zorgen voor het nodige materiaal voor de houtkappers en verkopen het hout door aan bedrijven dat de houtkappers voor hen uit het bos halen.

In de begin jaren 2000 werd de politiecontrole in het gebied waar Kris werkte opgedreven en dit leidde ertoe dat hij van job veranderde. Hij stapte over naar het team van de universiteit van Palangka Raya. Hij helpt er niet alleen met dammen bouwen, hij maakt ook deel uit van het team dat in de regio illegale houtkappers opspoort. Kris vertelde overtuigd dat hij zeer gelukkig was met zijn job nu : “het is heel belangrijk dat we de bossen beschermen, dus ik denk er niet aan om terug te keren naar mijn vorige job”.

Mijn lichaam begint nu stilletjes aan een paar tekenen te vertonen van mijn aanwezigheid hier. Vooral mijn benen staan vol met insectenbeten. Mijn armen en benen zijn geschaafd en hier en daar blauw van het vallen. Mijn aangezicht is al een paar keer stevig rood aangelopen en nooit eerder in mijn leven waren mijn oren verbrand. Zonnecreme vermengt zich snel met het zweet en het vuil en het wordt dus snel een smerige boel op je aangezicht. Mijn rug begint de last van het verslepen van hout en zandzakken te voelen, maar gelukkig is er vaak wel iemand bereid om 's avonds nog een massage te geven.

Ik ben een beetje verbaasd dat de politie voorlopig niet opgetreden is tegen het bouwen van de dammen. Meer dan een week geleden kwam een delegatie van 20 mensen naar het kamp. Een hele namiddag 'onderhandelden' onze Indonesische collega's met de politie. Ondertussen werden foto's genomen van een aantal medewerkers en documenten. De onderhandelingen gingen vooral over de aanwezigheid van de buitenlanders in het kamp. Ze waren duidelijk ongerust over onze activiteiten. De conclusie was uiteindelijk dat we mochten blijven maar 2 politieagenten gingen in het kamp blijven om 'onze veiligheid' te garanderen. Dat de twee agenten zich vrij ongemakkelijk voelden in deze vrij afgelegen gebieden vol rare geluiden en beesten was al snel voor iedereen duidelijk. Dit waren mannen uit de stad. Maar dat ze de dag nadien al hun biezen pakten, hadden we helemaal niet gedacht. Blijkbaar hadden ze vernomen dat hier een paar weken geleden een Sumatraanse tijger was gesignaleerd en dat had hen niet bepaald gerust gesteld.