Eigenlijk had het een feestelijke dag moeten zijn. Vorige week was het precies vijf jaar geleden dat het lawaai van de kettingzagen in de Amazone grotendeels gedempt werd. Veel sympathisanten van Greenpeace hebben meegeholpen om deze overwinning mogelijk te maken. Maar een wijziging van de Braziliaanse boswet dreigt nu alle resultaten teniet te doen.

In 2006 voerde Greenpeace campagne tegen McDonald's dat voor zijn kippenvoer soja uit ontboste gebieden gebruikte. Het draaide uit op een verrassend verbond, want uiteindelijk bundelden Greenpeace en McDonalds's de krachten. Het was het begin van een grotere coalitie van Europese bedrijven die niet het probleem, maar een deel van de oplossing willen zijn in de Amazone. Deze bedrijven gebruikten hun koopkracht om Braziliaanse handelaars te verplichten ontbossingsvrije soja aan te bieden. Het sojamoratorium zag het levenslicht.

En het werkte. Jaar na jaar daalde de graad van ontbossing in de Braziliaanse Amazone en vorig jaar haalde het zelfs het laagste peil ooit. Ook het Braziliaanse Instituut voor Ruimteonderzoek erkent dat het moratorium een remmend effect heeft gehad op het oprukken van ontbossing en sojaplantages in de regio.

Maar sinds kort klinken de kettingzagen opnieuw. Het meetsysteem van de Braziliaanse overheid stelde 37% meer ontbossing vast tegenover 2010 in de staat Mato Grosso, waar 90% van de plantages liggen. De verklaring is dat er plannen zijn om de Forest Code, de belangrijkste wet in Brazilië voor de bescherming van de bossen, te veranderen. De wijziging zou betekenen dat eerdere overtredingen tegen ontbossing onbestraft blijven. Dat werkt nu al illegale praktijken in de hand en drijft de kap opnieuw de hoogte in nog voor de wet doorgevoerd is. Het kan enkel erger worden als de voorgestelde amendementen op de bossenwet goedgekeurd worden.

Daarom hebben we de vijfde verjaardag van het moratorium niet gevierd. In de plaats daarvan gebruiken we het jubileum als een gelegenheid omdit initiatief nog te versterken. Door de dreigende veranderingen in de Braziliaanse bossenwet, wint het moratorium nog aan belang om in Brazilië een volledige bontbossingsstop te bereiken.

Bedrijven die het moratorium steunen, hebben ook publiekelijk hun bezorgdheid over de geplande wetswijziging uitgedrukt. Ze hebben dezelfde mening als wetenschappers, natuurbeschermingsorganisaties en de meerderheid van de Braziliaanse bevolking. Daarmee tonen ze aan het mogelijk is om handelsrelaties met Brazilië te onderhouden en toch hun producten ontbossingsvrij te houden.