Die ochtend in Manaus, pal in het Braziliaanse regenwoud. Prauwen en boten liggen gestrand op de oevers, duizenden vissen liggen te rotten in de opkomende zon. De machtige Rio Negro heeft er nog nooit zo laag gestaan sinds de metingen er begonnen 108 jaar geleden.

De Amazone, de machtigste rivier op aarde, bereikt weer een historisch dieptepunt. Een ernstig tekort aan regen heeft het niveau van een aantal zijrivieren zoals de Rio Negro ernstig doen dalen en op veel plaatsen is de noodtoestand uitgeroepen. De waterniveaus zijn lager dan tijdens de vorige historische droogte in 2005, iets wat niet zal verbeteren tot aan het begin van het regenseizoen eind november.

Grote droogtes in het Amazonebekken hebben wereldwijde implicaties. Terwijl in ‘normale’ jaren dit regenwoud grosso modo 2 miljard ton CO2 absorbeert, werd in het abnormaal droge jaar 2005 een uitstoot van 3 miljard ton CO2 gemeten. Een nettotoename van 5 miljard in één jaar tijd dat overeenkomt met de totale uitstoot voor Japan en Europa samen! 2010 is op weg om opnieuw zo'n enorm cijfer neer te zetten.

Bovendien weet men ook sinds 2005 hoe onverwacht kwetsbaar het regenwoud eigenlijk is. Terwijl voordien altijd werd aangenomen dat het regenwoud een quasi onverwoestbare buffer had tegen droogte, bleek dat intense uitdroging een veel hoger dan normale seizoensgebonden afname in kruinoppervlak tot gevolg had en dat het woud bijgevolg veel gevoeliger werd voor uitdroging en bosbranden. Dit leidde dan weer tot een verhoogde CO2–uitstoot, een zelfversterkend effect van klimaatsverandering.

Het is nu duidelijk dat de droogte van 2005 geen eenmalige gebeurtenis was – iets wat toen werd beweerd door sceptici – maar dat de klimaatsveranderingen zich meer en meer op globale schaal doen voelen. 2010 was het zoveelste jaar van rampzalige overstromingen, aardverschuivingen en bosbranden. Hoewel we zeker niet elke gebeurtenis individueel mogen toeschrijven aan de klimaatverandering, ligt de som van natuurrampen op zo'n korte tijd wel in de lijn van wat de klimaatwetenschappers van het IPCC voorspellen.

Zoals bekend begint eind november in het Mexicaanse Cancún de grote internationale klimaattop die een vervolg aan Kopenhagen moet breien. Greenpeace volgt de onderhandelingen op de voet. Want meer dan ooit heeft deze aarde nood aan een sterk en bindend klimaatverdrag.