Europa kan zichzelf bevrijden van het juk van Russische gasleveranciers en tegelijk een drieslag slaan: op vlak van energie-onafhankelijkheid, op vlak van klimaatverandering en op economisch vlak.

De huidige politieke onrust is het gevolg van de dreiging die de Russische president Poetin uitte in een brief aan EU-leiders, namelijk dat gasleveringen aan Europa via Oekraïne zullen worden stopgezet op 1 juni tenzij Oekraïne begint vooruit te betalen voor het gas. Het antwoord hierop ligt in het bevorderen van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Zo simpel kan het zijn. Maar dan moeten de Europese politieke leiders wel de nodige moed en leiderschap opbrengen.

Als Poetin zijn dreigement waarmaakt, zou het al de derde keer zijn dat Gazprom de gaskraan naar Europa dichtdraait. In 2006 en 2009 hebben gelijkaardige acties ertoe geleid dat Slovakije de noodtoestand uitriep, dat Bulgarije zonder gas kwam te zitten, en dat de druk in de pijpleidingen in Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Italië en Polen met 30 procent afnam.

In de laatste weken zijn Europese leiders opnieuw tot het uiterste gegaan om noodmaatregelen te nemen. Maar op de EU-top komende maand, waar ze zullen onderhandelen over het Europese energie- en klimaatbeleid na 2020, hebben ze de kans om te kiezen voor échte onafhankelijkheid. Met energie-efficiëntie en hernieuwbare energie kan de EU eindelijk haar eigen koers uitzetten.

Voorstellen om Russische energieleveringen te vervangen door kernenergie of fossiele brandstoffen uit andere regio’s zoals het Midden-Oosten of Noord-Afrika, zijn een schijnoplossing. Het volume van de geplande ‘zuidelijke gascorridor’ bijvoorbeeld wordt initieel geschat op amper 10 à 20 miljard kubieke meter gas per jaar – slechts 8% van de huidige Russische gasimporten.

In plaats van te zoeken naar een nieuwe leverancier, zouden we beter afkicken van onze gas- en olieverslaving. Het is geen keuze tussen Rusland en Saoedi-Arabië. Het is een keuze tussen vuile en schone energieleveranciers, tussen klimaatverandering en klimaatmitigatie, tussen het verleden en de toekomst. Vandaag kunnen we een drieslag slaan voor het klimaat, de economie en de mensen.

Isolatieprogramma’s in de bouwsector kunnen bijvoorbeeld op enkele maanden tijd de vraag naar energie fors doen dalen. Zonnepanelen kunnen in een paar weken op Europese daken worden geïnstalleerd. Alleen al in 2012 heeft Europa genoeg nieuwe hernieuwbare capaciteit geïnstalleerd om meer dan 10 procent van de Russische gasimport te vervangen, en meer dan 8 miljoen huizen van stroom te voorzien – en tegelijk werd een groot aantal banen gecreëerd.

Het potentieel van duurzame energie is enorm. Niet alleen kunnen we hiermee tegen 2030 in de helft van onze energiebehoefte voorzien. Met het juiste beleid kunnen we ook het equivalent van de totale invoer van Russisch gas naar de EU opvangen. Een keuze voor hernieuwbare energie zou de Europese regeringen de mogelijkheid bieden echt leiderschap te tonen door deze crisis om te buigen in een opportuniteit voor vreedzame energieoplossingen, en onze afhankelijkheid af te bouwen van energiebronnen die de oorzaak zijn geweest van talloze oorlogen en conflicten.

Het antwoord is een Europees netwerk van schone technologieën. Kosten zijn aan het dalen, de technologie is klaar, en de tijd is gekomen om te handelen.

Terwijl de olie-, kolen-, gas- en kernenergiebedrijven volop lobbyen om ons verslaafd te houden aan hun vuile en gevaarlijke brandstoffen, roep ik de Europese leiders op om actie te ondernemen om de EU naar echte energie-onafhankelijkheid en -zekerheid te loodsen.

Zoals Albert Einstein ooit zei: “We kunnen onze problemen niet oplossen met de zelfde manier van denken die ze gecreëerd heeft.” Fossiele brandstoffen en kernenergie zijn de oorzaak van deze wanorde – ze kunnen ze niet oplossen. Schone energie wel.