Steekvlampolitiek, damage control,... Hoe moet je de politieke reacties in het Oosterweeldebat noemen? Onder druk van de nakende verkiezingen struikelen politici en politieke partijen over elkaar om hun standpunt salonfähig te maken bij de breed gesteunde burgerbeweging in Antwerpen. Helaas illustreren deze instant reacties meteen ook hoe afwezig de echt fundamentele vragen over milieu, mobiliteit en gezondheid in het verkiezingsdebat blijven. Ringland en bij uitbreiding de hele mobiliteitskwestie in dit land verdienen een bredere en fundamentelere aanpak, ook en vooral nà de verkiezingen, wanneer het beleid voor de komende jaren wordt vastgelegd.

Als milieuorganisatie zijn we verheugd dat Ringland erin geslaagd is om het debat rond mobiliteit centraal te plaatsen in de (Vlaamse) kiescampagne. Dat stond uitdrukkelijk niét in de plannen van de campagnevoerders. Niet aflatende burgerinitiatieven zoals Ademloos, Straten-Generaal en nu dus ook Ringland drukken iedereen met de neus op de feiten: wie beweert naar de burger te willen luisteren, moet erkennen dat thema's als leefbaarheid en gezondheid voor veel kiezers even belangrijk zijn als economie en belastingen.

Het debat mag niet verengd worden tot een louter Antwerps probleem en het mag ook niet beperkt blijven tot een discussie over tracés en infrastructuur. Dat is voor onze politici al te makkelijk. We zijn verplicht hen de volgende oncomfortabele vraag voor te leggen: is een gezond en leefbaar Vlaanderen überhaupt verenigbaar met bijvoorbeeld de ambitie om deze regio verder uit te bouwen tot logistieke draaischijf? Kan Vlaanderen het extra vrachtverkeer nog wel aan zonder de bevolking te verstikken? Ter illustratie: het nieuwe Saeftinghedok in de Antwerpse haven zou jaarlijks 8 miljoen nieuwe containers behandelen. Dit komt volgens het milieu-effectenrapport neer op meer dan 13.000 extra vrachtwagens per dag.

Hetzelfde geldt voor de steeds terugkerende discussie over het spreidingsplan voor vluchten van en naar de luchthaven van Zaventem. Er is terecht lokaal verzet dat zich steeds verplaatst al naargelang de vliegroutes, maar zelden wordt de vraag gesteld of zo'n grote luchthaven met ambitie tot exponentiële groei wel zijn plaats heeft in een dichtbevolkt gebied als Vlaanderen.

Een toenemende containeractiviteit in de Antwerpse haven, een ambitieuze groeivisie voor de luchthaven van Zaventem: deze Vlaamse regering staat voor een regio als hotspot van logistieke activiteiten. Maar op welke manier krijgen we zo onze CO2-uitstoot van het verkeer naar beneden? Het verkeer in de Antwerpse en Brusselse regio is nu al goed voor bijna een derde van de totale CO2-uitstoot van het wegverkeer in het hele land. Hoe durven onze politici met zo'n toekomstvisie trouwens beweren dat ze de files willen aanpakken? Die bredere Brusselse ring en dat BAM-tracé, die moeten er toch gewoon komen om meer plaats te maken voor bijkomende vrachtwagens?

Daarnaast blijven we door ons huidig fiscaal systeem als geen enkel ander land in Europa werknemers in bedrijfswagens duwen, en bouwen we investeringen in het openbaar vervoer af. De Europese Commissie en de OESO tikten onze politici herhaaldelijk op de vingers voor zo'n ondoordacht beleid inzake mobiliteit en milieu. Zelden maakt dit echter grote indruk.

Initiatieven als Ringland geven uiting aan een toekomstbeeld dat veel mensen aanspreekt. Voorbeelden uit het buitenland – waar ook Ringland inspiratie vond – tonen dat het ook echt kan. Maar het beleid moet mee, anders blijven lokale initiatieven lokaal en ad hoc. Het is aan de beleidsmakers om een toekomstgerichte koepelvisie te ontwikkelen die economie, milieu, gezondheid en mobiliteit verzoent én die onze klimaatambities helpt realiseren.