Hallo Brussel, hier ben ik weer! Na een heel lange reis van bijna 40 uur neem ik mijn dagelijks leventje in ons grauwe platte landje weer op. De korte en soms heel frisse nachten in Usinsk hadden hun charme, maar ik klaag toch niet dat ik nu van wat meer comfort kan genieten. Dat raak je ook weer snel gewend! Al moet ik toegeven dat ik dolgraag nog wat langer ginder was gebleven...

Na twee weken olie schoonmaken merkten we allemaal dat we eindelijk de juiste reflexen en gewoonten hadden gevonden. Ik ben nog altijd gefrustreerd dat we niet zijn klaar geraakt met het opruimen van het lek, al wist ik al een tijdje dat het niet zou lukken.



Vaststelling en bedenkingen

Eén ding is zeker: het is heel moeilijk om olie op te ruimen en ons werk werd nog ingewikkelder door de context in het land. De infrastructuur en de opleiding van de mensen die deze opdracht zouden moeten uitvoeren, laten sterk te wensen over. Op een dag viel een van de voertuigen die de olie moesten wegvoeren gewoon in panne. En een andere dag liet een van de arbeiders een grote hoeveelheid olie die wij net hadden verzameld, gewoon weer lopen. Dat zijn allemaal fouten die ons angst inboezemen en aantonen dat er ter plaatse echt nog veel werk is om een ramp te vermijden die nog erger zou kunnen zijn dan wat er op dit moment in deze regio gebeurt. 

Nadat de moed me echt bijna in de schoenen was gezonken, werd ik aan het eind van een lange en zware werkdag toch getroffen door het mooie en sterke beeld van de gemotiveerde vrijwilligers. In hun besmeurde overalls waren ze allemaal blij dat ze geprobeerd hadden om iets te doen. Het werk is niet klaar, het is misschien nog maar een begin, maar we hebben tenminste geprobeerd! Naarmate de tijd verstreek, werden de onderlinge banden ook steeds inniger. Na verloop van tijd vond iedereen een eigen techniek om zo veel mogelijk olie op te ruimen en het verraste me vaak hoe enthousiast iedereen daarbij bleef. Dit mooie beeld van de vrijwilligers zal een van mijn sterkste herinneringen blijven aan dit kamp.

Een positieve rondetafel

We zijn ook geslaagd in onze bedoeling om met de overheid in dialoog te gaan. De voorbije week konden we enkele politici uit de regio en ook de verantwoordelijken van de belangrijkste plaatselijke oliemaatschappij bijeenbrengen voor een rondetafel. Velen onder hen waren verrast door de resultaten van ons onderzoek naar lekken in de omgeving. We organiseerden voor hen zelfs een bezoek aan het Greenpeace-kamp. Het was een vreemd gezicht om die netjes geklede mensen te zien aankomen op het moment dat wij net terugkeerden van een dag zwoegen in de vervuilde zone. 

Tijdens de rondetafel kwam ook een wetsvoorstel van de Republiek Komi ter sprake. Het is nu wachten tot dat ook echt concreet wordt. Want bijvoorbeeld met betrekking tot de zone die wij hebben proberen schoon te maken, lijkt het verantwoordelijke bedrijf zich daar niet echt al te veel van aan te trekken. Het stelde gewoon voor om alles met zand te bedekken… Dat is toch verschrikkelijk!



Het afscheid valt zwaar

Het afscheid was niet gemakkelijk. We hebben immers veel met elkaar gedeeld en er zijn sterke banden ontstaan tussen de vrijwilligers en het personeel. In Moskou is iedereen zijn weg weer gegaan, terugkerend naar het leven van elke dag. Ikzelf ben alvast heel blij dat ik zoveel heb geleerd en in zekere zin ook wel tevreden dat ik op het terrein heb kunnen zien waarvoor we eigenlijk ijveren, soms vanop grote afstand. Je zou misschien op het eerste gezicht kunnen denken dat dit werk niets heeft opgeleverd, maar toch denk ik dat we enkele belangrijke zaken niet mogen vergeten. Toen we aankwamen, waren we helemaal niet welkom, we werden voortdurend bewaakt en er was geen enkele vorm van dialoog mogelijk. 

Maar uiteindelijk is het ons wel gelukt om de verantwoordelijken van de plaatselijke overheid op het probleem te wijzen, om te praten over de invoering van een wet en om ook een lokale organisatie aan tafel te krijgen die al vele jaren actief is rond de problematiek van de olielekken. Het feit dat het ons niet is gelukt om het lek waarvoor wij gekomen waren volledig schoon te maken, bewijst ook dat het uitzonderlijk moeilijk is om dergelijke lekken, hoe klein ze ook zijn, aan te pakken. Je hebt daarvoor middelen nodig en ook opgeleide en gespecialiseerde mensen, die bereid zijn om letterlijk en figuurlijk de handen vuil te maken en er tijd aan te besteden. Op twee weken tijd hebben we kunnen aantonen dat er bijna 200 lekken in de regio zijn en hebben we meer dan 150 m³ olie kunnen weghalen. Er is dus nog werk aan de winkel, maar we mogen de moed niet verliezen...

Dit is dus het einde van mijn verslag. Bedankt om het lezen en ons te blijven volgen!

Teken hier onze petitie voor de bescherming van het onbewoonde deel rond de Noordpool.