Eindelijk! Meer dan 300 dagen na de actie tegen een Russisch boorplatform arriveerde ons schip de Arctic Sunrise zaterdag in de haven van Amsterdam. Zo is ook het laatste lid van de “Arctic 30” teruggekeerd. Maar wat heeft het uitgehaald?

De Arctic Sunrise arriveert in de haven van Amsterdam.

 

De beelden van de Arctic 30 achter tralies voor hun actie tegen het Prirazlomnaya-platform van de Russische oliegigant Gazprom liggen nog vers in ons geheugen. Intussen werd dit platform bekend als het eerste dat commerciële olie naar boven heeft weten te halen in Arctische wateren. Ondanks de wereldwijde aandacht voor hun actie en de strijd tegen olieontginning aan de Noordpool, volharden verschillende grote oliebedrijven in de boosheid.

Gelukkig valt er ook goed nieuws te melden uit Rusland. Naar aanleiding van de thuiskomst van onze bekende ijsbreker, de Arctic Sunrise, beschrijven we de zes meest opvallende veranderingen in de nasleep van de Arctic 30.

  1. Rusland maakte bekend dat het binnen de Arctische Raad een juridisch bindende, internationale conventie zal steunen tegen de olievervuiling in de Noordpoolzeeën. Dat is precies een van de doelen waar Greenpeace voor ijvert! In 2013 kwam de Raad aanzetten met een zeer ontgoochelend voorontwerp van de conventie, dat geen enkele eis stelde aan de oliemaatschappijen die actief zijn in het noordpoolgebied. We hopen nu dat de definitieve versie van het document, dat aan het eind van dit jaar verwacht wordt, explicieter zal zijn. Mogelijk zelfs dankzij de bijdrage van de Russische delegatie.

  2. De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn regering en de Russische oliebedrijven de opdracht gegeven om maatregelen uit te vaardigen die de biodiversiteit van de Noordpool moeten beschermen tegen olielekken. Ze zullen hiervoor moeten samenwerken met wetenschappers en ngo’s.

  3. Gazprom heeft inspanningen gedaan om zijn noodplan voor de Prirazlomnaya, met betrekking tot een olieramp, te verbeteren. Dat plan vertoonde grote lacunes, die Greenpeace Rusland al zwaar heeft gehekeld. Ze zouden de tientallen kilometer kustlijn die bij een olieramp besmeurd kunnen raken, enkel met behulp van “15 emmers en 15 schoppen” te lijf gaan. Voortaan zullen ze vrijgeviger zijn: 69 materiaalsets. Beter nog: bij Gazprom plannen ze de aankoop van twee reserveschepen die moeten dienen in geval van nood.

    We weten zelf ook dat deze boten en wat extra schoppen in het interventieplan niet kunnen verhinderen dat een olievlek het Arctische milieu verwoest. Toch vinden we deze aanpassingen een positief signaal van Gazprom, dat zich doorgaans onbuigzaam opstelt.   
  1. De Russische minister van Milieu erkent eindelijk de omvang van de olielekken in zijn land, en heeft beloofd om nieuwe technologie te gebruiken om de situatie te verbeteren. Al vele jaren willen de Russische autoriteiten het probleem niet onder ogen zien, en hebben ze dus ook niets gedaan om te verhinderen dat er miljarden tonnen olie elk jaar in het water en in de bodem weglekt. De minister van Grondstoffen gaf al eerder dit jaar toe dat Rusland niet over betrouwbare informatie beschikt omtrent deze olielekken en de milieuschade die ze aanrichten. De regering heeft laten weten dat ze moderne technologie, zoals satellietbeelden, wil inzetten.  

  2. Het ministerie van Grondstoffen heeft na de campagne van Greenpeace in Rusland toegegeven dat het toekennen van toelatingen aan oliereuzen als Rosneft et ExxonMobil om naar olie en gas te boren in Russische milieureservaten geen goed idee is. Volgens de Russische wetgeving is elke industriële ontginning in deze beschermde zones illegaal. Daarom zal het ministerie tegen het eind van dit jaar aanpassingen doen aan de grenzen van de concessies die grenzen aan het Russische Nationale Noordpoolpark, Frans Jozefland en verschillende andere gebieden.

  3. Greenpeace Rusland benadrukt dat volgens de huidige Russische wetgeving een offshore olieboorplatform zoals de Prirazlomnaya gedurende 2 jaar olie mag ontginnen zonder dat zijn personeel opgeleid is om met een olieramp om te gaan. Recent hebben de bevoegde autoriteiten amendementen opgesteld die een eind moeten maken aan deze absurde situatie.

We zijn er zeker van dat bepaalde van deze positieve veranderingen minstens gedeeltelijk het gevolg zijn van het vreedzame protest tegen Prirazlomnaya en de internationale “Save The Arctic”-campagne. De Prirazlomnaya mag dan wel als eerste en enige offshore boorplatform olie oppompen in de Noordpool, dit onderschatte en megalomane project bewijst ook dat onze waarschuwingen terecht zijn. Slechts één vrachtschip met olie van slechte kwaliteit heeft het roestige monster na 7 maanden ontginnen opgeleverd.

Het is erg waarschijnlijk dat de Prirazlomnaya de strijd tegen de barre condities in de Noordpool zal verliezen, net zoals Cairn Energy in Groenland en Shell in Alaska moesten afdruipen. De Noordpool geeft zich niet zomaar gewonnen. Wij van onze kant zullen alles in het werk stellen om de wereld duidelijk te maken dit gevaarlijke voorbeeld van noordpoolboringen geen navolging verdient.

- Maria Favorskaya is persverantwoordelijke bij Greenpeace Rusland