Het was een bewogen week. In de vier jaar dat ik bij Greenpeace campagne voer voor een klimaatvriendelijke mobiliteit was het zelden zo intensief, spannend en interessant. En ook wel stormachtig. Misschien heb je er iets over gelezen: Greenpeace gebruikte vorige week een hoax, een goedbedoeld opgezet spel, om de aandacht te vestigen op de plannen achter de uitbreiding van de Brusselse ring.

Niet het Spaanse consultancybureau Garvida+ maar wij waren de auteur van een studie die heel wat stof deed opwaaien. De nota 'Capital Solutions for Brussels' schetste een scenario van een uitbreiding van de Brusselse ring naar 17 rijstroken en op termijn zelfs de omvorming van woonzones naar industrie. De reacties van politici en inwoners bleven niet uit. En dat was ook volledig onze bedoeling. Natuurlijk begrijpen we de verontwaardigde reacties van verscheidene politici, en nog meer het mogelijke onbegrip bij inwoners van de regio. Toch vinden we onze aanpak noodzakelijk om het huidige debat over mobiliteit en economische ontwikkeling open te breken.

Want met deze hoax wilden we de impact aan het licht brengen die de bestaande plannen voor de verbreding van de Ring kunnen hebben op de leefbaarheid van de Brusselse regio. Voor alle duidelijkheid: we hebben niets zomaar verzonnen. We trokken enkel de logica van het huidige beleid tot het uiterste door. Het grootste deel van de plannen die werden beschreven in het hoax-dossier ligt immers al op tafel. Er kwam een schep bovenop door bijvoorbeeld te stellen dat  Zaventem en Machelen moeten plaats ruimen voor logistiek en industrie. Overdreven, uiteraard. Maar als we het totale plaatje aan voornamelijk logistieke plannen en de uitbreiding van de luchthaven bekijken, dreigt de luchthavenregio op termijn daadwerkelijk onleefbaar te worden.

Uitdoofbeleid

Dat reconversie van woonzones geen complete fictie is, blijkt bovendien uit de inhoud van het Vlaamse START-plan dat we donderdag op onze website publiek maakte. De passages over reconversie van woonzones staan op p. 16 en 17. Dit plan streeft naar een verdubbeling van de luchthavenactiviteiten in Zaventem gekoppeld aan honderden hectaren logistieke terreinen. De impact hiervan op de hele regio is tot op vandaag niet in kaart gebracht.

Dit START-plan is de leidraad in het economisch en mobiliteitsbeleid van de Vlaamse regering, maar werd nooit door de regering of het parlement officieel goedgekeurd. Het enige concrete spoor is de ontwerpnota voor het START-plan uit 2006. Die nota geeft aan dat voor deze plannen een uitdoofbeleid voor wonen in de regio moet worden overwogen.

De verbreding van de Brusselse ring is één van de projecten die voortvloeien uit het Vlaamse START-plan. Aan de mensen in de regio worden de extra rijstroken verkocht met het argument dat die het sluipverkeer in hun gemeentes – verkeer dat zich door de files op de Ring een weg zoekt via kleine wegen – zullen verminderen. Dat dit niet klopt werd ook bevestigd door de mobiliteitsstudie over de Ring die eerder dit jaar werd gepubliceerd. De extra rijstroken zijn nodig om plaats te maken voor de meer dan 80.000 bijkomende vrachtwagens (per dag) die al deze logistieke plannen naar de regio zullen zuigen. Wie manipuleert dan de bevolking?

Symbooldossier

Tot slot vraag je je misschien af waarom een internationale ngo zoals Greenpeace zich bezig houdt met een lokaal verhaal als dat van de Brusselse ring? De keuzes die we voor de Ring en voor de regio maken staan symbool voor de keuzes die we op nationaal en globaal vlak absoluut moeten maken om de strijd tegen klimaatverandering te winnen. Transport blijft de slechtste leerling in de klimaatklas. De stijgende uitstoot van het verkeer doet steeds meer de inspanningen die andere sectoren leveren teniet. Om het klimaat te redden, maar ook om ons land leefbaar te houden, moeten we het 'stuur' omgooien. Een bredere Brusselse ring en kiezen voor logistiek en meer vrachtwagens symboliseren juist wat we net niét moeten doen. Maar daarover lees je meer in een volgende blog over transport.