Rapport Conning the Congo
De wouden van het Congobekken vormen het tweede grootste
tropische regenwoud ter wereld. Ze zijn van onschatbaar belang voor
de biodiversiteit, de bevoorrading van de lokale bevolking én voor
de opslag van koolstof die essentieel is voor de bescherming van
het klimaat. Al meer dan 20 percent van dit prachtige ecosysteem is
in handen van de houtkapsector, het merendeel in de Democratische
Republiek Congo (verder Congo genoemd) en de Congolese Republiek,
twee landen die zwaar lijden onder corruptie.
In een nieuw rapport Conning the Congo toont Greenpeace aan hoe
bedrijven zoals de Duits-Zwitserse Danzer groep, die met Coplac ook
een filiaal in België heeft, de bevolking in de regio enorme
bedragen aan belastinginkomsten afhandig maken.
Hoe komen ze ermee weg?
Danzer heeft een ingenieus witwassysteem opgezet waarbij het
Zwitsers filiaal (Interholco AG) hout koopt van zijn Afrikaanse
zusterbedrijven (Siforco and IFO), tegen een prijs die ver beneden
de marktprijs ligt. Vervolgens maakt Danzer het tekort goed door
geld over te schrijven op buitenlandse bankrekeningen. Op die
manier ontduikt de Danzer groep een pak bedrijfsbelastingen en
exporttaksen.
Dit soort praktijken blijkt kenmerkend voor de hele
houtkapsector die actief is in de regio, naast het probleem van
illegale houtkap. We hebben uitgerekend dat het verlies dat beide
landen alleen al aan de Danzer groep leiden oploopt tot bijna acht
miljoen euro. Dat komt overeen met de kost om meer dan 700.000
Congolese kinderen onder de leeftijd van vijf jaar te vaccineren of
vijftig keer het jaarlijkse budget van het Congolese ministerie van
Milieu.
Congolese kinderen kijken door houtapanelen
Slechts een van de vele schendingen
Vorig jaar publiceerde Greenpeace het rapport Carving up the
Congo, waarin we de sociale wantoestanden en vernietiging van het
milieu door de houtkapsector aan het licht brachten. We toonden
toen al aan dat Danzer betrokken is bij illegale houthandel en
omkoperij en dat het bedrijf onderhandelt met verkopers die op de
zwarte lijst staan van de VN Veiligheidsraad voor illegale
wapenhandel.
De aanhoudende corruptie en verfoeilijke boekhoudpraktijken
staan de ontwikkeling van de regio in de weg en ondermijnen de
wereldwijde inspanningen om de armoede te bestrijden. Ironisch
genoeg pompen vele regeringen miljarden in de heropbouw van dit
door de oorlog geruïneerde land, maar kijken ze toe hoe hun eigen
bedrijven het land oplichten. De plundering van de natuurlijke
rijkdommen draagt bovendien bij aan de klimaatverandering en
ontneemt lokale gemeenschappen duurzame
tewerkstellingsmogelijkheden.
De Wereldbank faalt in haar opzet om de uitbreiding van de
industriële houtkap te controleren en het beheer van de sector te
verbeteren. Bepaalde internationale donoren overwegen zelfs om te
investeren in de uitbreiding van de houtkapindustrie.
Er wordt zelfs illegaal hout gekapt in
het Salonga national park - het grootste oerbosreservaat in
Congo
Oplossingen
Er is duidelijk nood aan een strengere regelgeving en controle
van de sector. In mei 2002 kondigde de Congolese regering een
moratorium af, zowel op nieuwe houtkapvergunningen als op de
uitbreiding of vernieuwing van bestaande vergunningen. De Congolese
regering heeft nu ingestemd met een doorlichting van de
houtkapsector, die deze week start. We roepen haar dan ook op om
het moratorium te handhaven en te versterken en illegale
vergunningen in te trekken. Momenteel wordt de
doorlichtingsprocedure echter gekenmerkt door geheimhouding en
slordigheid. We vragen de internationale gemeenschap en de
Congolese regering erop toe te zien dat het doorlichtingsproces
transparant is, dat het moratorium gehandhaafd wordt en dat er een
democratisch landbestemmingsplan wordt geïmplementeerd.
Internationale donoren mogen de houtindustrie niet subsidiëren
en de schaarse publieke fondsen moeten gebruikt worden om
maatregelen te financieren die de houtkap daadwerkelijk controleren
en de lokale gemeenschappen versterken. Internationale hulp zou de
Congolese bevolking ten goede moeten komen en niet de volle
bankrekeningen van hebzuchtige Europese bedrijven.
Een kind van een lokale gemeenschap
die afhankelijk is van het woud
De Congolese wouden hebben potentieel een veel grotere waarde
als opslagplaats voor koolstof dan de inkomsten die het land
genereert uit industriële houtkap. Ontbossing is verantwoordelijk
voor een vijfde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. De
industriële houtkap in Congo vervangen door een internationaal
erkend beschermingssysteem voor bossen zou niet enkel de Congolese
bevolking ten goede komen, het land zou een sleutelrol kunnen
spelen in de bescherming van het wereldwijde klimaat.
Vraag Barroso om illegaal hout te verbieden
De illegale houtkap vernietigt de oerbossen en versnelt de klimaatverandering. Vraag Barroso om illegaal hout in de EU te verbieden.