Stuwdammen in het Amazonewoud zijn niet alleen een ramp voor inheemse volkeren, de biodiversiteit en het klimaat – ze zijn ook slecht voor het imago en de portemonnee van de bedrijven die ze helpen bouwen en financieren.

 Bouw van de Belo Monte-mega-dam

Het Amazonewoud is het grootste regenwoud ter wereld dat nog overeind staat, maar het wordt elke dag een beetje kleiner. Meer dan 750.000 km² is al vernield door grootschalige landbouw, veeteelt, illegale houtkap en allerhande infrastructuurprojecten. Dat is een gebied van bijna 2,5 keer België.

En er zijn nieuwe bedreigingen – dit keer in het bekken van de rivier Tapajós, een van de meest intacte gebieden van het Amazonewoud dat een enorme schat aan biodiversiteit herbergt.

Tapajos: wat is er aan de hand?

De Braziliaanse overheid plant een gigantisch stuwdamproject voor het Tapajósbekken: meer dan 40 grote en middelgrote stuwdammen, inclusief een megadam van 7,6 km breed op de Tapajós. Deze dam alleen al zou een gebied met de oppervlakte van de stad New York blank zetten en is een rechtstreekse bedreiging voor het inheemse Munduruku-volk, dat al eeuwen langs de oevers van de Tapajós leeft.

Maar deze São Luiz do Tapajós-stuwdam bedreigt niet alleen lokale gemeenschappen en ecosystemen. Hij is ook slecht nieuws voor het klimaat. De bouw van zo’n enorme structuur veroorzaakt op zich al heel wat wat uitstoot van broeikasgassen. Daarbij komt ook nog de uitstoot van methaan door de rottende vegetatie en bodem in het reservoir van de dam. Ironisch genoeg zakt het debiet van de Tapajós en andere rivieren in het Amazonebekken door de opwarming van de aarde, en zullen stuwdammen er dus nooit de gehoopte hoeveelheid elektriciteit produceren.

 Boodschap van de Munduruku en actievoerders: “Godverdomse dam: Laat de Tapajós leven”.

En wie gaat deze dam helpen bouwen?

Zo’n enorme constructie vergt een enorme investering aan kapitaal en technologie van een heleboel bedrijven. Wij hebben uitgezocht wie er van zulke destructieve projecten profiteert en onze bevindingen gepubliceerd in een nieuw rapport, dat ook uitlegt wat de risico’s zijn van stuwdammen in het Amazonewoud.

Een van die bedrijven is Tractebel Engineering – een traditionele Belgische waarde die net als Electrabel in handen is van het Franse Engie. Tractebel bevestigt noch ontkent dat het interesse heeft in de Tapajós-dam maar als het de engagementen van Engie op vlak van mensenrechten en milieu ernstig neemt, zou de logische conclusie eenvoudig moeten zijn: handen af!

De Belo Montedam op de Xingu-rivier die Tractebel Engineering mee mogelijk heeft gemaakt trekt al jaren de internationale aandacht door de zware impact die hij veroorzaakt op mens en milieu, maar sinds kort ook door het grootste corruptieschandaal in de Braziliaanse geschiedenis, waarbij bedrijven veel geld betaalden aan politici om er te mogen aan deelnemen.

 Het zijn vooral energie- en constructiebedrijven die grote contracten willen binnen rijven. Maar zij kunnen geen stuwdammen bouwen zonder deskundig advies en supervisie van bedrijven als Tractebel Engineering, zonder risicoverzekering of zonder kapitaal, maar ook niet zonder kwaliteitsvolle turbines en generatoren.

Die cruciale onderdelen van een stuwdam worden voornamelijk door drie grote bedrijven gemaakt: het Amerikaanse General Electric, via de recente overname van het Franse Alstom, Voith Hydro dat voor een groot stuk in handen is van de Duitse multinational Siemens en het Oostenrijkse Andritz.

Net als Tractebel Engineering hebben deze bedrijven hun intenties nog niet publiek gemaakt. Maar andere, zoals het Italiaanse energiebedrijf Enel, hebben al wel laten weten dat ze niet meestappen in het Tapajós-project.

Hoe kan jij de bouw van stuwdammen in de Amazone stoppen?

De bedrijven die de Tapajós-dam kunnen helpen bouwen zitten overal ter wereld. De vernietiging van het Amazonewoud heeft ook een wereldwijde impact. En daarom roepen we mensen wereldwijd op om in actie te komen om dit project te stoppen.

Op 13 april vatten Greenpeace-activisten post aan het hoofdkwartier van Siemens in München om de mogelijke betrokkenheid van het bedrijf aan de kaak te stellen.

 

En twee weken geleden deden Oostenrijkse activisten hetzelfde bij de jaarlijkse algemene vergadering van Andritz, schouder aan schouder met vertegenwoordigers van de Munduruku. Ze vroegen het bedrijf om niet deel te nemen aan projecten die hun land vernietigen.

Brazilië’s drang om stuwdammen te bouwen in het Amazonewoud om in de energiebehoeften van het land te voorzien is gedoemd om te falen terwijl enkelen er rijk van worden.

Jouw stem is belangrijk

Voeg jouw stem toe om ons te helpen de Tapajós-rivier te redden.