Op 5 augustus 2014, in de periode dat meerdere Franse en Belgische kerncentrales veelvuldig overvlogen worden door niet-geïdentificeerde onbemande vliegtuigjes of drones, slagen onbekenden er in een sabotagedaad te verrichten in de turbinehal van Doel 4. De schade is zo groot dat de reactor gedurende meer dan vier maanden moet gesloten worden. De kostprijs van de herstellingen loopt op tot 138 miljoen euro. In een land waar de kerncentrales te midden van grote bevolkingsconcentraties liggen, is dit zeer beangstigend.

Nog erger is dat ruim drie jaar later het gerechtelijk onderzoek wordt afgerond zonder dat de daders bekend zijn. Het enige wat zeker is, is dat het om eigen personeel van Engie/Electrabel gaat en dat er meer dan één dader moet zijn geweest.

Hoe kon zo iets gebeuren?

Het was geen impulsieve daad van een gefrustreerde werknemer. De sabotagedaad was gepland en goed voorbereid. De daders beschikten over veiligheidsbadges die hen toegang verschaften tot de gevoelige zones in de kerncentrale. Ze kenden de gebouwen en de technische installaties en wisten precies welke hendel ze moesten manipuleren. Ze hadden hiervoor ook het noodige materiaal bij. Ze wisten heel goed wat ze deden en wat de gevolgen van hun sabotagedaad waren.

Worden onze kerncentrales dan niet goed bewaakt?

Op de dag van de feiten bezochten 65 personeelsleden de turbinehal. Allen werden langdurig ondervraagd door de gerechtelijke diensten. In januari 2015 werd het aantal potentiële daders “beperkt” tot 35. Bij het afsluiten van het onderzoek bleven nog 12 verdachten over. Omdat het onderzoek niets opleverde, werd zelfs overwogen – neen, dit is geen Belgenmop – om de overblijvende verdachten aan een test met een leugendetector te onderwerpen.

Tegen dit soort sabotagedaden is geen adequate bescherming mogelijk. Gelukkig beperkten de daders zich dit keer tot het onklaar maken van een onderdeel uit het niet-nucleaire gedeelte van de kerncentrale, maar volgende keer…?

Op 12 september had Greenpeace een gesprek met Thierry Saegeman, Chief Nuclear Officer van Engie/Electrabel. Hij bevestigde dat het perfect mogelijk is dat de daders nog steeds in de kerncentrale rondlopen. 

Openheid

Greenpeace wil openheid over de resultaten van het gerechtelijk onderzoek. Na meer dan drie jaar kan men zich niet meer verbergen achter het geheim van het onderzoek. De risico’s zijn veel te groot en deze inzichten moeten integraal deel uitmaken van het maatschappelijke en politieke debat over de wenselijkheid van kerncentrales in dichtbevolkte landen.