Wie heeft er nooit gedroomd van de ongerepte wildernis in de Himalaya, het Andes- of het Altajgebergte? Stel je voor: daar wandelen of klimmen in die adembenemende natuur! Nergens ter wereld is de sneeuw zo puur en het water zo zuiver als in een kristalhelder bergmeer ver weg van de beschaving. Heel weinig natuurliefhebbers verwachten op dergelijke plaatsen gevaarlijke chemische stoffen aan te treffen.

In mei en juni 2015 trokken acht teams van Greenpeace op expeditie in drie continenten naar de mooiste en schijnbaar meest ongerepte gebieden op aarde. We verzamelden er stalen van het water en de sneeuw om die te testen op de aanwezigheid van perfluorkoolwaterstoffen (PFK’s). Jammer genoeg troffen we die persistente en gevaarlijke chemische stoffen aan in sneeuwstalen uit alle afgelegen gebieden die de teams van Greenpeace hebben bezocht, zo blijkt uit het rapport Footprints in the snow – Hazardous PFCs in remote locations around the globe. Met dit wereldwijde onderzoek willen we aandacht vragen voor een probleem dat al lang bestaat, weinig bekend is en zeker nog niet opgelost: de alomtegenwoordige aanwezigheid van onzichtbare maar heel persistente en gevaarlijke chemicaliën in ons leefmilieu.

PFK’s worden gebruikt in een groot aantal industriële processen en consumptiegoederen. De sector van de outdoorkleding is een belangrijke afnemer, want die gebruikt PFK’s om producten waterdicht en vuilafstotend te maken. Als PFK’s eenmaal vrijkomen in het milieu, worden ze maar heel langzaam afgebroken. Ze blijven vele jaren lang in het milieu aanwezig en raken verspreid over de hele planeet. Sommige PFK’s zijn schadelijk voor de voortplanting, bevorderen de groei van tumoren en tasten het hormoonstelsel aan.

De outdoorsector staat voor vrijheid en liefde voor de natuur: ‘het grootse buitenleven’. De sector gebruikt de beelden van indrukwekkende berglandschappen, majestueuze bossen, verse sneeuw en zuivere rivieren om zijn producten aan de man te brengen. Die positieve beelden worden sterk gepromoot door merken van buitensportartikelen en hebben de voorbije jaren een forse groei opgeleverd. Het is ironisch dat bedrijven die afhankelijk zijn van de natuur voor hun verkoop, zonder aarzelen gevaarlijke chemicaliën vrijlaten in het milieu.

De consumenten zijn vaak bereid om honderden euro’s neer te tellen voor een hoogtechnologische waterdichte jas, die wordt gepromoot met beelden van diepsneeuwskiërs of onversaagde klimmers, hoewel de meeste klanten geen topatleten zijn maar stedelingen die gewoon een fatsoenlijke anorak nodig hebben voor een fietstocht of een herfstwandeling. Ook kinderkleding wordt verkocht met een hoogperformante afwerking – al wordt ze vooral gebruikt in regen en modder, in de zandbak of op de speelplaats.

En toch beschouwt de sector het als zijn roeping om ervoor te zorgen dat zijn kleding altijd bestand is tegen de meest extreme weersomstandigheden waarmee ‘het grootse buitenleven’ ons kan overrompelen. Dit is trouwens de grootste verkooptroef van deze merken. Maar jammer genoeg leidt dit tot een groeiende chemische belasting, vooral met omstreden PFK’s.

Het goede nieuws voor buitensportliefhebbers is dat er veiliger alternatieven bestaan voor PFK’s en dat sommige kleine merken al PFK-vrije spullen verkopen. Al onze testteams maakten tijdens hun expedities gebruik van PFK-vrije kleding en waren heel tevreden over de prestaties van het materiaal – zelfs in de barre weersomstandigheden en op meer dan 5.000 meter hoogte op de Haba-Sneeuwberg in China.

De outdoorsector heeft zeker al vorderingen gemaakt op het vlak van milieubescherming. Maar hij heeft nog niet aanvaard dat het nodig is om de problematische PFK-chemicaliën te vervangen die worden gebruikt om membranen en coatings waterdicht te maken. Tot nu toe hebben de meeste merken van buitensportkleding de herhaalde waarschuwingen van de Detox-campagne van Greenpeace in de wind geslagen.

Het is nu tijd voor actie. We moeten komaf maken met PFK’s: iedereen – natuurliefhebbers, alpinisten, skiërs, wandelaars of stedelingen – kan lid worden van onze beweging op http://detox-outdoor.org en de buitensportsector vragen om helemaal af te stappen van gevaarlijke chemicaliën. Samen  kunnen buitensportliefhebbers hun favoriete merken uitdagen om een Detox-kampioen te worden en een eind te maken aan de verspreiding van PFK’s over de hele planeet.