De plannen voor de verbreding van de Brusselse Ring, die in
opdracht van de Vlaamse regering werden opgesteld, voorzien 12, 15
of 17 rijstroken naargelang de plaats. "Vlaanderen heeft de
controle over de uitstoot van broeikasgassen in de transportsector
verloren. En toch blijven de grote Vlaamse partijen achter een
dergelijk project staan terwijl de duurzame alternatieven gekend
zijn." verklaart Joeri Thijs, campaigner klimaat en mobiliteit bij
Greenpeace. "Dat is crimineel!"
Deskundigen op vlak van mobiliteit menen overigens dat een
toename van de wegcapaciteit op lange termijn geen oplossing zal
bieden voor de fileproblemen. (1) "Het zou niet meer dan drie tot
zeven jaar duren voor het verkeer op de nieuwe Ring alweer zou
stilvallen! De verbreding zou een aanzuigeffect veroorzaken
waardoor de hoop om de files op te lossen meteen weer wordt
tenietgedaan." aldus Joeri Thijs. In een rapport dat deze week
verscheen voorziet het Federaal Planbureau dat, indien het beleid
onveranderd blijft, de gemiddelde snelheid op onze wegen tot -31%
zal verminderen tegen 2030 (in vergelijking met 2005). (2)
De alternatieven voor de plannen van het Vlaamse Gewest om de
Brusselse Ring te verbreden, sluiten aan bij een algemene "modal
shift" - het overschakelen op andere, duurzame mobiliteitsvormen -
die moet leiden tot een sterke vermindering van het verkeer. Daarin
moeten o.a. het spoor, de waterwegen, verkeersmanagement en een
herziening van de autofiscaliteit een rol spelen. "De Vlaamse
Regering wil de logistieke functie van het gebied rond de
luchthaven versterken," betreurt Joeri Thijs. "Volgens
vooraanstaande economisten biedt pure logistieke nochtans weinig
toegevoegde waarde en jobs, terwijl het wel enorm veel
investeringen vraagt. Erger nog, zwaar investeren in logistiek kan
activiteiten met een hogere toegevoegde waarde wegduwen." (3)
Een recent rapport van het Europees Milieuagentschap (EEA)
herinnerde aan de voortdurend stijgende uitstoot van broeikasgassen
uit de transportsector en wees erop dat de uitstoot in alle andere
sectoren daalt. In België steeg de uitstoot in de transportsector
met liefst 27% tussen 1990 en 2006 (4). "De politici die de Belgen
op 7 juni gaan verkiezen, moeten de strijd tegen klimaatverandering
aangaan," stelt Marc-Olivier Herman, campagnedirecteur van
Greenpeace (5). "Als zij investeren in meer wegen in plaats van
werk te maken van een meer duurzame mobiliteit, zullen zij een
ambitieus internationaal klimaatverdrag niet aankunnen. Een
dergelijk verdrag is nochtans nodig en moet in december in
Kopenhagen uit de bus komen."
In maart 2009 organiseerde Greenpeace een peiling bij de
democratische partijen die deelnemen aan de verkiezingen van 7
juni. Daaruit blijkt dat de grote Vlaamse politieke formaties (Open
VLD, CD&V, sp.a) de klimaatproblemen nog altijd niet juist
inschatten en achter de verbreding van de Brusselse Ring staan.
Verbreding Brusselse Ring : de plannen en de mogelijke
alternatieven (6)
Eerste fase: verbreding van het gedeelte van de Ring tussen de
E40 uit Luik en de E19 uit Antwerpen. De capaciteit van dit deel
zou op bepaalde plaatsen worden uitgebreid tot 12 rijstroken (3 à 4
voor doorgaand verkeer + 2 stroken voor plaatselijk verkeer in elke
richting) en op andere plaatsen zelfs tot 15 of 17 rijstroken.
Tweede en derde fase: verbreding van 6 tot minimum 10 stroken
tussen de E19 en de A12 (richting Antwerpen) en verbreding van 6
tot minimum 12 stroken voor het deel tussen de A12 en de E40
(richting Oostende). Het project van het Vlaams Gewest kadert in
het "Strategisch Actieplan voor de Reconversie en de
Tewerkstelling" (START) in de regio van de luchthaven van Zaventem.
Dat plan wil de capaciteit van de luchthaven tegen 2025
verdubbelen: van 15,6 miljoen vervoerde passagiers tot 35 miljoen
en van 700.000 ton vrachtvervoer (in 2004) tot 1.200.000 ton.
Om het rampscenario van het Vlaamse Gewest te vermijden (tot 17
rijstroken), zijn een hele reeks alternatieve maatregelen mogelijk.
Die alternatieven gaan van een "modal shift" - het vervangen van
een deel van het wegvervoer door andere vormen van vervoer - tot
fiscale aanpassingen of een intelligente snelheidsregeling. De
onderstaande illustratie stelt de twee benaderingen van het
probleem tegenover elkaar. Volgens een onderzoek in opdracht van de
haven van Brussel zou het op die manier mogelijk zijn om in de
luchthavenregio 680.000 doortochten van vrachtwagens te vermijden,
evenals de uitstoot van 30.000 tot meer dan 50.000 ton CO2 per
jaar.
Voor de resultaten van de peiling van Greenpeace peilde bij de
democratische partijen naar hun beleid op het vlak van klimaat en
mobiliteit, surf naar
http://www.greenpeace.org/belgium/nl/elections09
Notes: 1. Rebound Effects. Implications for Transports Planning. Victoria Transport Policy Institute, juillet 2008 http://www.vtpi.org/tdm/tdm64.htm2. Federaal Plan Bureau, Langetermijnvooruitzichten voor transport in België: referentiescenario, 24/4/09.3. Geert Noels, publieke hoorzitting in het Vlaams Parlement, juni 2008.4. Transport at Crossroads, Europese Milieuagentschap (EEA), pagina 17.5. Om het hoofd te bieden aan de klimaatverandering en het advies van de wetenschappers, is het noodzakelijk dat tijdens de Klimaatonderhandelingen in Kopenhagen (december 2009) een reductiedoelstelling van 40% tegen 2020 wordt overeengekomen voor de geïndustrialiseerde landen (referentiejaar 1990). Zie http://www.greenpeace.org/belgium/nl/campaigns/klimaat/copenhagen voor meer uitleg over de eisen van Greenpeace voor Kopenhagen.Zie http://www.greenpeace.org/belgium/nl/elections096. "Plan-MER: Omvorming van de R0, vak A3/E40 (Sint-Stevens-Woluwe)-A1/E19 (Machelen)", Arcadis Belgium nv, in opdracht van Agentschap Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant, 2008 en "Langetermijnvisie luchthaven Zaventem 2025", uitgevoerd door IDEA Consult, e.a., in opdracht van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Administratie Economie. Brussel, juni 2006 alsook: In opdracht van Haven van Brussel, uitgevoerd door Vrije Universiteit Brussel-MOSI-Transport en Logistiek, Cathy Macharis e.a., 2009 et Impact van maximumsnelheid op autosnelwegen. Rapport in opdracht van Bond Beter Leefmilieu. Transport & Mobility Leuven. 21 januari 2009.