Greenpeace klaagt schandalige contracten in de houtindustrie in Congo aan

Hier worden dagelijks schandalige contracten afgesloten: voor een paar zakken rijst, vijf fietsen en een krat bier worden er duizenden hectare bos gekapt. Die houtkap vernietigt het milieu en brengt geen welvaart aan de plaatselijke bevolking. België moet samen met andere internationale donoren, zoals de Wereldbank, Congo helpen de houtkap weer onder controle te krijgen. Naar aanleiding van de Lentetop van de Wereldbank lanceert Greenpeace vandaag ook haar rapport Carving up the Congo, dat deze namiddag aan ministers Reynders en De Decker wordt overhandigd.(1)

Greenpeace heeft door de jaren heen verschillende getuigenissen verzameld ivm de oneerlijke praktijken van de houtsector. De houtbedrijven bemachtigen duizenden hectare bos zonder dat ze er de reële commerciële waarde voor betalen. Er worden weliswaar via contracten tussen de houtsector en de lokale gemeenschappen compensaties voor de lokale gemeenschap voorzien, zoals scholen en poliklinieken. Maar in de praktijk worden die projecten zelden tot een goed einde gebracht. Greenpeace heeft contracten in handen gekregen waarbij voor 100 dollar aan klein materiaal een exploitatierecht ter waarde van verschillende honderdduizenden dollars wordt verkregen. (2)

"Die koehandel wordt versterkt door het gebrek aan controlemiddelen bij de Congolese administratie. De houtindustrie heeft volledig vrij spel", voegt Veerle Dossche, campagneverantwoordelijke bossen bij Greenpeace, toe. "Het eerste wat men moet doen is de uitbreiding van de commerciële houtkap stopzetten. Hiertoe zijn al eerste maatregelen genomen. Zo mogen er in principe sinds mei 2002 geen nieuwe houtkapvergunningen meer afgeleverd worden en wordt op dit moment de wettelijkheid van de bestaande vergunningen bekeken. Maar die maatregelen moeten streng worden toegepast om niet te zeggen versterkt worden. Donorlanden zoals België kunnen hierop toezien. Greenpeace vraagt ondermeer dat alle kapvergunningen die alsnog na mei 2002 werden afgeleverd, terug worden ingetrokken". (3)

Ook de Wereldbank kan een belangrijke rol spelen in de hervorming van de houtindustrie in Congo op voorwaarde dat ze haar economisch model bijstuurt. "De Wereldbank erkent dat de basisvoorwaarden voor een verantwoorde bosexploitatie op dit moment niet zijn ingevuld. Maar tegelijkertijd brengt ze de Congolese overheid ertoe de houtindustrie als een bron van welvaart voor haar bevolking te zien. Het is een illusie te geloven dat de houtindustrie de armoede zal verminderen", zegt Veerle Dossche.

Het Greenpeacerapport Carving up the Congo gaat dieper in op de zwakke plekken in het model van de Wereldbank en stelt oplossingen voor. De Wereldbank organiseert op 14 en 15 april aanstaande haar Lentetop in Washington en zal dan de problematiek in Congo bespreken.

Ook voor het milieu zijn de gevolgen nefast. Congo staat op het vlak van biodiversiteit op de 5de plaats wereldwijd. Schattingen geven aan dat het land tegen 2050 maar liefst 40% van zijn bossen kwijt zal zijn. Met de aanleg van wegen voor het vervoer van het gekapte hout draagt de houtindustrie bij aan de vernietiging. Meer dan 40 miljoen Congolezen zijn voor hun levensonderhoud afhankelijk van de bossen.

Voor meer dan 20 miljoen hectare bos, of zeven keer de oppervlakte van België, zijn er momenteel kapvergunningen uitgereikt. Die toekenning is gebeurd zonder dat er een coherent landbestemmingsplan is uitgewerkt. Zo'n plan zou in overleg met de plaatselijke bevolking moeten vastleggen welke gebieden prioritair gevrijwaard moeten worden.

Op het vlak van de klimaatverandering spelen de Congolese bossen een belangrijke rol. Indien al de koolstof die de bossen van Congo herbergen in de atmosfeer zou vrijgelaten worden, zou dit equivalent zijn aan ongeveer twee keer de huidige jaarlijkse menselijke CO2-uitstoot voor de hele planeet. (4)

Het Greenpeacerapport werd voorgesteld in de Congotruck die is uitgerust met een tentoonstelling over de houtkap in Congo. In de loop van de maand mei reist de Congotruck door België.