Steenkool

Pagina - 21 april, 2010
Jaarlijks stoten steenkoolcentrales over de hele wereld maar liefst 11 miljard ton CO2 uit, ofwel 41% van de totale CO2-uitstoot als gevolg van de verbranding van fossiele brandstoffen. Aan steenkoolontginning en -verbranding in de wereld hangt bovendien een astronomisch kostenplaatje vast, namelijk zo'n 360 miljard euro in 2007 alleen al. Die kost krijgen we gepresenteerd in de vorm van aandoeningen van de ademhalingswegen, ongelukken en rampen in steenkoolmijnen, zure regen, smog, fijn stof en - last but not least - klimaatverandering.

Steenkool ondermijnt het klimaat.

Wat is steenkool?

Steenkool is een fossiele brandstof. Het is een organisch materiaal oorspronkelijk samengesteld uit hout en bladeren dat door de druk en de warmte uitgeoefend gedurende verschillende duizenden jaren, een compacte vorm heeft aangenomen met een hoog of laag gehalte aan koolstof, afhankelijk van het soort steenkool.

Het gehalte aan koolstof is belangrijk vanuit energiestandpunt. Hoe hoger het gehalte, hoe groter het warmtevermogen van steenkool: hoe meer warmte volgt uit de verbranding.

Steenkool is één van de best verdeelde energiebronnen ter wereld met een lage kostprijs. Het gebruik ervan is dan ook wijdverbreid sinds de industriële revolutie. Vandaag de dag is steenkool (na aardolie) de tweede bron voor wereldwijde energieproductie. Dit is echter een ware ramp voor onze planeet.

Een sterk vervuilend circuit

Bij elke schakel van de keten heeft het steenkool ernstige gevolgen voor het milieu, de volksgezondheid en de maatschappij. De bovengrondse dagbouwontginningen vernietigen het landschap, de bossen en de woongebieden van dieren want de bergtoppen worden gesloopt door middel van springstof (bijvoorbeeld het geval in de Appalachen in de Verenigde Staten). Over het algemeen gaat de ontginning van steenkool (zowel in dagbouw, als in ondergrondse mijnbouw) gepaard met ontbossing, gronderosie of -verzakking, watertekort of –vervuiling en vaak ook met de verbanning van plaatselijke bewoners.

Verder is ook de verbranding van steenkool in thermische centrales nefast. De verbranding vergt namelijk enorme hoeveelheden water en zorgt voor de uitstoot van fijn stof (oorzaak van longaandoeningen), broeikasgassen (oorzaak van de klimaatverandering en zure regen) en kwik (oorzaak van neurologische afwijkingen bij foetussen en kinderen).

Het afval dat vrijkomt bij de verbranding van steenkool moet ook opgeslagen worden. Dit afval is echter giftig en bevat vaak lood, arsenicum en cadmium wat kan leiden tot vergiftiging, nierfalen en kanker.

De steenkoolindustrie is dan ook één van de meest schadelijke voor onze planeet. Ze beïnvloedt onherroepelijk het milieu en de volksgezondheid.

Steenkool en klimaatproblemen

Steenkool is de meest vervuilende energiebron en stoot het meest CO2 uit (30 % van de uitstoot wereldwijd). Op die manier is steenkool de eerste in lijn die verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. Willen we vermijden dat de problemen toenemen, dan moeten we afstappen van steenkool.

Dit is perfect mogelijk. We moeten ons enkel verbinden tot de voorgestelde energie(r)evolutie: ons energieverbruik matigen, afstand nemen van fossiele brandstoffen, ontwikkelen van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Onderzoek en investering moeten zich op deze doelstellingen richten in plaats van op achterhaalde projecten zoals CO2-afvang en -opslag (CCS).

In België

Greenpeace blijft waakzaam opdat er geen nieuwe steenkoolcentrales zouden bijkomen in België. Een dergelijke centrale zou rampzalige gevolgen hebben voor het milieu (uitstoot van fijn stof) en zou verhinderen dat ons land zijn doelstellingen kan nakomen voor de reductie van de uitstoot van broeikasgassen. In 2009 beoogde energieproducent E.ON de bouw van een nieuwe steenkoolcentrale in de haven van Antwerpen. Na een actie van Greenpeace verklaarde minister-president Peeters dat de bouw van een dergelijke centrale niet toegelaten zou worden door de Vlaamse regering.

Onderwerpen