Problemen

Pagina - 1 april, 2010
Aan de basis van alle huidige problemen ligt een onbegrip over wat de zee is. We zijn gewend om er onbeperkt de vissen en zeevruchten die we graag eten uit te halen.

Aan het huidige tempo zal er tegen 2048 geen vis meer in de oceanen zwemmen.

Foute visie op de zee

We geloven (of willen geloven) dat de grondstoffen van de zee onuitputtelijk zijn en dat we ermee kunnen doen wat we willen. Misschien omdat  de bodem van een oceaan onzichtbaar is, beelden we ons in dat er geen limiet op staat. Maar we vergissen ons. De visvangst is een activiteit die enkel wegneemt, niet produceert.

Economisch systeem

Omdat we deze vanzelfsprekendheid vergeten zijn, steunen we een industriële visvangst die de zeebodems uitput. We staan toe dat er zich een piraatvisserij ontwikkelt die alle regels aan de laars lapt. We doen niets tegen de verspilling van nevenvangsten (organismen die onbedoeld gevangen worden), naar schatting 20 miljoen ton per jaar. We moedigen de aquacultuur van soorten als zalm en garnalen aan, die de ecosystemen vergiftigt. We aanvaarden een zeetransport dat de zeeën vervuilt en activiteiten voor de ontginning (van zand, brandstof, ertsen) die het maritieme leven schaden. De wetenschappers mogen dan wel de alarmbel luiden, politici laten deze slachting gebeuren. De industrie krijgt vrij spel.

Donderslag bij heldere hemel

Vervuiling door de menselijke activiteiten gaan onze zeeën en oceanen in een reusachtige stortplaats veranderen. Er is natuurlijk de vervuiling door de doorgang van olietankers en boten voor het transport van chemicaliën. Maar 80 % van de vervuilende stoffen in de zee zijn afkomstig van activiteiten op het land. Het is water dat gebruikt werd in huishouden, plastic, industrieel afval, pesticiden en meststoffen uit de landbouw, radioactief afval. In zee vinden we ook zware giftige metalen terug, zoals kwik, en "hardnekkige organische afvalstoffen" even gevaarlijk als lindaan, PCB of DTT. Onze afvalproductie is zo erg dat er in de Stille Oceaan een zone groter dan Frankrijk is waar het afval oneindig in een spiraal ronddraait. Daar komt nog de lawaaivervuiling bij, die de maritieme ecosystemen ernstig bedreigt.

De klimaatverandering

Dat is een ander resultaat van het menselijk handelen. Het belangrijkste gevolg is de stijging van de zeespiegel: 17 cm in de loop van de 20ste eeuw, mogelijk een meter van nu tot 2100. Sommige eilandengroepen (zoals de Malediven of Micronesië) zullen verdwijnen. Kustgebieden (Europa inbegrepen) zullen overstromen. Andere fenomenen zijn minder bekend, maar niet minder bedreigend: de stijging van de temperatuur, de verandering van de oceaanstromen, het verzuren van het water (door de toename van de broeikasgassen), de ontwikkeling van invasieve soorten... De oceanen worden zo nieuwe dragers van de klimaatverandering. Het is een vicieuze cirkel.

Bedreigde vissoorten

Deze grenzeloze exploitatie van onze oceanen, en meer algemeen van onze planeet, heeft directe en onmiskenbare gevolgen voor de maritieme biodiversiteit. Verschillende soorten zijn met uitsterven bedreigd. De bekendste zijn de walvissen en dolfijnen, roggen, haaien, blauwvintonijnen, zwaardvissen enzovoort. Maar de lijst is langer. Het voorbeeld van krill, een garnaaltje in koude waters, toont aan dat de verdwijning van een soort een hele voedselketen in gevaar brengt.

Aan het huidige tempo zal er tegen 2048 geen vis meer in de oceanen zwemmen. Wat gaan we dan doen? Kwallen eten?

Onderwerpen