Poolgebieden

Pagina - 8 april, 2010
De Noord- en Zuidpool zijn de eerste slachtoffers van de klimaatverandering. Ze zijn kwetsbaarder dan andere regio's op aarde en warmen heel snel op: een stijging van 3°C op Antarctica in de voorbije vijfitg jaar, tegenover een toename met 0,7°C tijdens de vorige eeuw elders op aarde. Bovenop deze klimaatverandering komen nog eens overbevissing, zeeverkeer, ontginning van brandstof en soms toerisme. Als het reeds te laat is om bepaalde verschijnselen te vermijden, kunnen we toch minstens de rampzalige gevolgen beperken.

De Noord- en Zuidpool zijn de eerste slachtoffers van de klimaatverandering.

Op de Zuidpool

Op 7 april 2009 is de ijsplaat van Wilkins afgescheurd. Daarmee gaat de grootste ijsschots ooit gemeten verloren op Antarctica: 16.000 km. In het algemeen zijn de gletsjers 87 % teruggetrokken tijdens de laatste zestig jaar op de Zuidpool. Dat de contouren van het zuidelijke continent zo veranderen, is één van de spectaculairste tekenen van de huidige klimaatverandering.

Ook de biodiversiteit ligt onder vuur (soms te wijten aan overbevissing). Het probleem met de walvissen en de keizerspinguïns is bekend. Minder bekend zijn de gevaren die krill (een typische garnaal die in koud water leeft) bedreigen. Dat lijkt onbenullig, maar krill is het basisvoedsel van alle andere roofdieren in het gebied (pinguïns, walvissen, albatrossen, enzovoort). Als krill uitsterft is de hele voedselketen van deze dieren doorbroken.

Antarctica is nochtans één van de meest beschermde continenten ter wereld. Verschillende internationale verdragen (het Zuidpoolverdrag van 1959, het Madridprotocol in 1991, de oprichting van een walvissenreservaat in 1994) hebben er een gebied van gemaakt gewijd aan vrede en wetenschap, waar de natuur moet worden beschermd.

Greenpeace vraagt om dit model uit te breden naar de Zuidelijke Oceaan door er een zeereservaat op te richten.

Op de Noordpool

In tegenstelling tot de Zuidpool is de Noordpool helemaal niet beschermd. De menselijke activiteiten beschadigen dagelijks het gebied: overbevissing, ontginning, lucht- en watervervuiling, verzuring van de oceanen door de uitstoot van broeikasgassen. De situatie is uiterst zorgwekkend.

Het meest in het oog springende voorbeeld van deze vernietiging is natuurlijk het smelten van de gletsjers, door de opwarming van de aarde. Volgens sommige voorspellingen kan de Noordpool ijsvrij zijn in de zomer vanaf 2030. Andere schuiven al 2012 als datum naar voren. Dat bedreigt alle ecosystemen in het gebied en de levenswijze van bevolkingsgroepen op de Noordpool. Maar niet alleen dat.

De perverse effecten zullen talrijk zijn. Het smelten van het ijs biedt nieuwe doorgangen voor het maritiem verkeer, met alle risico's voor vervuiling die daarmee gepaard gaan. Het maakt grondstoffen als olie, die tot op heden onbereikbaar zijn, toegankelijk. De conflicten tussen staten en/of bedrijven zullen toenemen. Bij de steeds erger wordende klimaatverandering komen nieuwe economische en politieke spanningen bij.

Daarom vraagt Greenpeace dat de Noordpool beschermd wordt door een internationaal verdrag dat net zo bindend is als op de Zuidpool en dat een moratorium op de industriële ontwikkeling in het gebied wordt uitgevaardigd.

Vergeet niet dat de toekomst van de polen ons allemaal rechtstreeks aanbelangt, ook al zijn ze zo ver afgelegen. Als de gletsjers op de Zuidpool volledig smelten, stijgt het niveau van de zeespiegel wereldwijd met 62 meter.

Onderwerpen