Noordzee

Pagina - 1 april, 2010
De Noordzee is één van de productiefste ecosystemen ter wereld. Deze zee beslaat slechts 0,002 procent van al het wateroppervlak, maar ongeveer 4 procent van de vis die op de wereld wordt gevangen komt uit de Noordzee.

Veel visbestanden staan op het punt in te storten en een aantal van de kwetsbaardere, grote soorten worden door overbevissing met uitsterven bedreigd.

De Noordzee is een ondiepe randzee van de Atlantische Oceaan. Vroeger bestond een vijfde van de Noordzee uit uitgestrekte oesterbanken die het water filterden. Het is de woonplaats voor een groot aantal diersoorten: van sponzen, zee-egels, en schelpdieren, tot bruinvissen en witsnuitdolfijnen.

Het grootste deel van het jaar komen er zo'n tien miljoen zeevogels voor, waaronder papegaaiduikers, zeekoeten, en jan-van-genten. In de Noordzee komen ongeveer 230 vissoorten voor.

Vis bedreigd

Na de Tweede Wereldoorlog nam de visvangst dramatisch toe. De introductie van nieuwe technologie, groter en effectiever vistuig, zeer efficiënte visopsporingstechnieken én meer en grotere vissersboten heeft geleid tot massale overbevissing.

Veel visbestanden staan op het punt in te storten en een aantal van de kwetsbaardere, grote soorten die lang leven worden door overbevissing met uitsterven bedreigd. Zo is de rog bijna verdwenen. Ook hebben bodemsleepnetten de bodem verwoest en zijn de uitgestrekte oesterbanken verdwenen.

De situatie is ernstiger dan velen denken. Wetenschappers van de International Council for the Exploration of the Seas (ICES) adviseren bijvoorbeeld al 7 jaar volledig te stoppen met kabeljauwvisserij in de Noordzee. Alleen drastische maatregelen geven de populatie een kans op herstel. Maar de politiek slaat de waarschuwingen in de wind met alle gevolgen van dien: de kans is groot dat vispopulaties instorten, en daarmee de visserij-industrie.

In de Noordzee bijvoorbeeld worden populaties kabeljauw, schelvis, wijting, schol en tong zo overbevist, dat zij gevaarlijk dicht tegen, of zelfs onder het biologisch verantwoord minimum komen. Dit betekent dat de soort zichzelf uiteindelijk niet meer in stand kan houden.

Verloren rijkdom

Door te intensieve en vervuilende menselijke praktijken is er momenteel helaas nog maar een klein gedeelte van de oorspronkelijke rijkdom van de Noordzee over. Tot in de vorige eeuw nog zwommen grote steuren de rivieren op om te paren. De scholen haring, kabeljauw en makreel waren van een zo overvloedige hoeveelheid, dat honderd jaar geleden alleen al de Schotse vissers, met hun kleine bootjes en netten, jaarlijks driekwart miljard vissen per soort binnenhaalde. En tot halverwege de jaren zestig kwamen er nog grote tonijnen voor in de Noordzee.

Het wordt hoog tijd dat we de bedreiging van de Noordzee erkennen en de zee de ruimte geven om te herstellen. Als er nu geen actie wordt ondernomen, wordt onze Noordzee straks een levenloze onderwaterwoestijn waar alleen nog maar kwallen zwemmen.

Oplossingen

De oplossingen voor de bedreigingen van de Noordzee zijn: zeereservaten en duurzaam beheer. Het is nog niet te laat. Zeereservaten kan je vergelijken met natuurparken op land. In deze beschermde gebieden zijn alle schadelijke activiteiten zoals vervuiling, visserij, zand- en grindwinning, verboden en krijgt al het zeeleven, en dus ook de vis, de rust om zich te herstellen.

Greenpeace stelt voor 40% van de Noordzee aan te wijzen als natuurreservaat. Voor de overige 60% is duurzaam beheer noodzakelijk: minder visvangst en alternatieven voor verwoestende vismethoden.

Onderwerpen