Problemen

Pagina - 2 januari, 2012
Mogen we het noordpoolgebied openstellen voor de exploitatie van olie, enkel om onze oliehonger te stillen? De bovenkant van de aardbol valt reeds ten prooi aan de klimaatverandering, daar zou binnenkort de aanwezigheid van oliemaatschappijen bijkomen. De gevolgen van een olieramp in dit nagenoeg ongerepte gebied zullen nog vele malen erger zijn dan bijvoorbeeld in de Golf van Mexico.

Vicieuze cirkel

In plaats van het smelten van het poolijs als een noodsignaal te beschouwen in de strijd tegen de klimaatverandering, ruiken de leiders van oliebedrijven een buitenkans om eindelijk tot bij het zwarte goud te geraken dat op grote diepte ligt opgeslagen. Het hoeft niet meer gezegd dat als de olie op een dag echt op grote schaal ontgonnen wordt, dat er bij de verbranding broeikasgassen zullen vrijkomen die op hun beurt de opwarming van de aarde en dus het smelten van het noordpoolijs nog zullen versnellen. Daardoor zal het nog gemakkelijker worden om de regio te ontginnen. Een vicieuze cirkel, met andere woorden.

Olielek

En de oliemaatschappijen zelf zijn niet gewapend tegen een olielek. Het grootste deel van het jaar is alles bevroren in het noordpoolgebied. Alle operaties moeten er plaatsvinden in enkele maanden tijd, grofweg van mei tot oktober. Dat betekent niet alleen het boren naar en oppompen van petroleum, maar ook de opkuis van een olieramp als die zich zou voordoen.

De temperaturen onder het vriespunt, extreme klimatologische omstandigheden en het feit dat het gebied geografisch gesproken erg afgelegen ligt, zijn ernstige belemmeringen om de vervuiling te bestrijden. Want eenmaal de zee dichtvriest, hoe geraken de hulpdiensten nog in de getroffen zone? De boten die de olie “recupereren” kunnen weinig uitvoeren als er ijs ligt dat hen belemmert om de olievlekken te bereiken. En als de zee is dichtgevroren, hoe kan er nog een noodput worden gebouwd om de druk weg te nemen en het lek gemakkelijker te dichten? Zonder noodput kan de olie nog gemakkelijk twee jaar lang in zee stromen. Algemeen duurt het veel langer voor olie om op te lossen in koude waters nabij het vriespunt dan in warmer water waarin microben veel actiever zijn.

Kettingreactie

Bovendien betekenen olievlekken in de Arctische wateren ook de vergiftiging van een uniek marien ecosysteem. Het leven in het noordpoolgebied dreigt de tol te betalen van alle operaties om olie te ontginnen. Aangezien petroleum hier lang aanwezig blijft in het onderwaterleven, dreigt hij ook de organismen aan te tasten. Een olieramp in de Noordelijke IJszee zou meteen een oncontroleerbare kettingreactie veroorzaken. Diersoorten die op het vasteland leven, zoals de ijsbeer, hangen voor hun voedsel sterk af van soorten die aan de kust leven. Die voeden zich op hun beurt met prooien die zouden blootstaan aan olie, waardoor ze een aanzienlijke hoeveelheid giftige stoffen binnenkrijgen. Op die manier “verspreidt” een olieramp zich tot op het vasteland.

Dat is niet alles. Ook zeevogels zijn enorm kwetsbaar. De olie kan de thermische eigenschappen van hun veren aantasten. Daarnaast zou een olieramp een kruis maken over de visbestanden, wat een zware slag betekent voor de visserij. We halen 80 procent van onze vis uit drie regio's waar de oliemaatschappijen hun oog op hebben laten vallen: Groenland, de Noorse Zee en de Barentszzee. Tot slot zouden de gevolgen van een olieramp nog veel groter kunnen zijn in de zomermaanden, door de seizoensgebonden migratie van soorten als de blauwe vinvis of de zalm, en de voortplanting van trekvogels die halt houden in het noordpoolgebied.

Grote kans op olieramp

Zijn Cairn Energy en de bedrijven die zullen volgen in zijn zog zich bewust van de risico's die ze nemen en waaraan ze anderen blootstellen? Cairn Energy heeft toegegeven dat de Noordpool extreme uitdagingen inhoudt, en dat de logistiek complex is. En wat zal er gebeuren wanneer er meer oliemaatschappijen aanwezig zullen zijn? Volgens schattingen van het Amerikaanse agentschap Minerals Management Service hebben de concessies in de Noordelijke IJszee of in de buurt van Alaska een kans op de vijf om aan de basis van een grote olieramp te liggen tijdens hun exploitatie.

Onderwerpen