Vliegverkeer

De sluipende klimaatkiller

Pagina - 15 april, 2010
Het vliegverkeer is de voorbije decennia enorm toegenomen. Tussen 1985 en 2005 steeg wereldwijd het volume van het vliegverkeer van personen jaarlijks met meer dan 5%. De komende 15 jaar zou dit zich verder zetten met een jaarlijkse groei van ongeveer 4,5 %. Het luchtverkeer is ook zeer sterk gebaseerd op het verbruik van vervuilende fossiele brandstoffen: kerosine is een afgeleid product van olie. Vliegtuigen zijn verantwoordelijk voor 8 % van de globale olieconsumptie.

Impact geminimaliseerd

De klimaatimpact van vliegen wordt vaak geminimaliseerd. De sector claimt vaak dat het vliegverkeer wereldwijd verantwoordelijk is voor “slechts” 2 % van de menselijke uitstoot van CO2. Dit cijfer is echter misleidend: het is gebaseerd op data uit 1992 (terwijl tussen 1990 en 2006 de CO2-emissies van het vliegverkeer toenamen met maar liefst 83 %) en het verwijst enkel naar de CO2-uitstoot en niet naar de totale klimaatimpact.

Experts waarschuwen dat de impact van vliegtuigen op ons klimaat heel wat groter is dan enkel de CO2-uitstoot in de statistieken (gebaseerd op de kerosine die wordt verbruikt). Een vliegtuig stoot bijvoorbeeld. ook NOX, fijn stof en sulfaten uit, en hun impact is moeilijker te meten. Volgens heel wat wetenschappers wordt hun impact ook vergroot doordat zij op zulke grote hoogtes worden uitgestoten. Experts schatten dat de CO2-cijfers moeten vermenigvuldigd worden met gemiddeld 2 tot zelfs 5 om tot de totale klimaatimpact van vliegverkeer te komen.

In de realiteit zijn vliegtuigen globaal gezien dus verantwoordelijk voor 5 à 9 % van de menselijke uitstoot van broeikasgassen, op Europees niveau is dat zelfs 5 à 12 %. Ook voor België geeft het cijfer van 2 % van de totale broeikasgasemissies van het “nationaal vliegverkeer” (gebaseerd op kerosine die in België wordt getankt) dus een verkeerd beeld.

Forse groei

Zeer verontrustend is ook de sterke groei van het vliegverkeer. Tussen 1990 en 2003 bijvoorbeeld namen de emissies van het Europese vliegverkeer (vluchten vertrekkend vanuit Europese luchthavens) toe met maar liefst 73 %. Tegen 2012 wordt een toename van 150 % verwacht. Die sterke stijging van vliegtuigemissies zou maar liefst een vierde van de totale Europese emissiereducties in het kader van het Kyotoprotocol opheffen.

Ook voor België is het luchtverkeer een tikkende tijdbom die onze noodzakelijke klimaatinspanningen dreigt te hypothekeren. De snelle en ongelimiteerde stijging van het vliegverkeer zal onvermijdelijk in conflict komen met de verminderde uitstoot die België de komende jaren moet realiseren. Vooral de groeiplannen voor de luchthaven van Zaventem binnen het START-plan (p. 16-17) van de Vlaamse overheid maar ook de verdere groei van de haven in Charleroi, baren grote zorgen.

Vliegverkeer in België, enkele cijfers

In 2007 bereikte de passagiersvluchten via de internationale luchthaven Brussels Airport in Zaventem een nieuwe piek na een sterke terugval in 2001-2002 door het verdwijnen van de  nationale luchtvaartmaatschappij Sabena en de terreurdreiging in de nadagen van 9/11. In totaal 17,8 miljoen passagiers maakten gebruik van de Brusselse luchthaven, 7 % meer dan in 2006 en hun aantal blijft stijgen, maar men verwacht niet dat het aantal passagiers van 2000 (ruim 20 miljoen) snel zal worden geëvenaard. Vooral in het tweede semester van 2007 overtrof de groei van de Brusselse luchthaven het Europees gemiddelde met cijfers boven de 10 %.

In het kader van haar START-plan wil de Vlaamse overheid bovendien de capaciteit van de luchthaven in Zaventem tegen 2025 verdubbelen: van 15,6 miljoen vervoerde passagiers tot 35 miljoen en van 700.000 ton vrachtvervoer (in 2004) tot 1.200.000 ton.

De luchthaven Brussels South Charleroi (BSCA) kende in 2007 een trafiekstijging van 13 % in 2007 met een record van 2,5 miljoen passagiers. In januari 2008 werd ook een nieuwe low cost terminal geopend.

De passagierstrafiek in de andere regionale luchthavens bleef doorgaans groeien in 2007. Luik-Bierset bleef vrijwel stabiel op 333.000 passagiers, een stijging met slechts 1 %, maar Bierset is vooral een vrachtluchthaven. De regionale luchthaven van Oostende-Brugge verwerkte een totaal van 180.000 reizigers, een groei met 23 %. Antwerp Airport in Deurne boekte 115.000 passagiers (+18 %). Laatstgenoemde luchthavens zijn eerder succesvolle nichespelers.

Onderwerpen