Vraag & Antwoord

Een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden.

Klik op de vraag om het antwoord te lezen.

Faq  
  • Is een campagne tegen olie wel realistisch? Zelfs na een olieramp lijken mensen niet bereid om hun auto, airconditioning of vliegreizen op te geven.

    De roep om verandering klinkt het hardst als zich een zichtbare en tastbare ramp voordoet, zoals in 2010 in de Golf van Mexico. Toch valt het niet te ontkennen dat steeds meer mensen over de hele wereld oproepen tot onmiddellijke actie om de ingrijpende gevolgen van de klimaatverandering af te wenden. Verandering in de levensstijl van mensen is natuurlijk belangrijk, maar crucialer is dat onze politici en bedrijfsleiders de nodige maatregelen nemen om naar een koolstofarme economie te evolueren. Mensen willen wel hun levensstijl aanpassen, maar vragen alternatieven om hun comfort te behouden. Ze hoeven geen elektriciteit of olie, maar licht, verwarming en transport bijvoorbeeld. Het is aangetoond dat we deze noden kunnen invullen zonder het klimaat naar de vaantjes te helpen, zonder grote olierampen. Greenpeace heeft de energie(r)evolutie uitgewerkt om het publiek te overtuigen dat hun comfort niet ten koste van het milieu hoeft te gaan. Heel concreet kan je in het rapport "Steering clear of oil disasters" lezen hoeveel de vraag naar olie in de EU zou kunnen dalen in 2020 en 2030, mochten er strengere prestatienormen inzake CO2-uitstoot worden ingevoerd voor nieuwe personenwagens en bestelwagens.

  • Hoe kunnen rampen zoals met Deepwater Horizon in de Golf van Mexico in de toekomst worden vermijden?

    De enige manier om olielekken te verhinderen is een permanent verbod op de offshore ontginning van olie - zeker op diepzeeboringen en boringen in riskante regio's zoals het noordpoolgebied – ten voordele van energie-efficiëntie en propere energiebronnen zoals wind en zon.

  • Waar kunnen zich nog dergelijke olierampen voordoen?

    Overal waar zulke activiteiten plaatsvinden. De zogenaamd makkelijk toegankelijke bronnen raken uitgeput, dus gaat de olie-industrie steeds verder in een wanhopige poging om de olieaanvoer te verzekeren. Bedrijven hebben hun oog laten vallen op ongerepte gebieden als het noordpoolgebied, waar de opkuis van een olielek onbegonnen werk is. Zolang de wereld verslaafd blijft aan olie zal het milieu kwetsbaar blijven voor de gevolgen van olierampen. Tussen 1990 en 2000 waren er naar schatting gemiddeld 22 grote olielekken per jaar. Naarmate de conventionele oliebronnen uitgeput raken is het onvermijdelijk dat meer onconventionele bronnen worden aangeboord om aan de vraag te voldoen. Hoe extremer de omgeving waar deze ontginninggebeurt, hoe moeilijker onverwachte problemen op te lossen vallen.

  • Is het wel haalbaar om van olie af te stappen?

    Ja. Onze energie(r)evolutie is een blauwdruk voor de praktische manier waarop de wereld kan overschakelen van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energiebronnen. Dat kan niet op korte termijn, daarom moet de transitie nu al beginnen. In de eerste plaats moeten we onze olieconsumptie verminderen. Dat kan bijvoorbeeld door voertuigen zuiniger te maken en beter openbaar vervoer te organiseren. Meer weten? In het rapport "Steering clear of oil disasters" kan je lezen hoeveel de vraag naar olie in de EU zou kunnen dalen in 2020 en 2030, mochten er strengere prestatienormen inzake CO2-uitstoot worden ingevoerd voor nieuwe personenwagens en bestelwagens.

  • Waarom voert Greenpeace actie tegen oliemaatschappijen in het noordpoolgebied?

    Onze olieverslaving sleept ons van de ene crisis naar de andere. De olieramp met BP in de Golf van Mexico ligt nog vers in het geheugen. Sindsdien zetten piekende olieprijzen een rem op het economische herstel wereldwijd, en jagen ze ook de prijs van voedsel en transport omhoog. Nu het ijs rond de Noordpool smelt als gevolg van de klimaatverandering, wil de olie-industrie riskante diepzeeboringen starten in een van de meest kwetsbare natuurgebieden op aarde. Temperaturen onder het vriespunt, barre weersomstandigheden en nauwelijks toegankelijke gebieden maken dat een olielek in het noordpoolgebied zeer moeilijk (onmogelijk?) te dichten zal zijn. Om van de opkuis nog maar te zwijgen. Daarom vormen deze boringen zo'n bedreiging voor de dieren en ecosystemen die al kampen met de gevolgen van de klimaatverandering. Om het noordpoolgebied te beschermen, zijn maatregelen nodig die onze afhankelijkheid van olie afbouwen. Het komt eropaan de miljarden euro's die vandaag naar de ontginning van vervuilende olie gaan, te investeren in een energie(r)evolutie, in het zuiniger maken van nieuwe auto's en in de ontplooiing van propere technologieën. Heel concreet kan je in het rapport "Steering clear of oil disasters" lezen hoeveel de vraag naar olie in de EU zou kunnen dalen in 2020 en 2030, mochten er strengere prestatienormen inzake CO2-uitstoot worden ingevoerd voor nieuwe personenwagens en bestelwagens. Dat is niet alleen goed nieuws voor het noordpoolgebied en het klimaat, maar schept ook groene banen en duurzame industrieën.

  • Wat willen we acties tegen oliemaatschappijen bereiken?

    Oliemaatschappijen zoeken steeds verder en dieper naar de laatste druppels olie, omdat wij er niet in slagen om onze afhankelijkheid van vuile energiebronnen snel te verkleinen. Door de opwarming van de aarde smelt het ijs dat voorheen deze regio ontoegankelijk maakte voor de oliebedrijven. Het is absurd dat maatschappijen nu in deze deze kwetsbare omgeving op zoek gaan naar olie die het smelten van het ijs heeft veroorzaakt. Vandaag staan we op een kruispunt. We moeten beslissen hoe we energie zullen produceren in de komende decennia. Nu hebben we de kans om de 21ste eeuw veiliger en properder te maken dan de vorige eeuw. Naast de olieramp in de Golf van Mexico maakte ook het nucleaire incident in Japan duidelijk dat we botsen op de limieten van ons energiesysteem. Als we de juiste keuzes maken in de komende jaren, kunnen we een veilige wereld creëren zonder het gevaar op een kernramp, waarin klimaatverandering tot het verleden behoort en we niet langer oorlog voeren om olievoorraden of ongerepte natuur zoals het noordpoolgebied verwoesten voor de laatste druppels olie.

  • Waarom is het noordpoolgebied zo belangrijk?

    Het noordpoolgebied is een van de laatste ongerepte regio's en is belangrijk voor de hele planeet: de reusachtige hoeveelheid zee-ijs werkt als een airconditioning die de rest van de wereld afkoelt. Er leven unieke diersoorten en er wonen vier miljoen mensen die afhankelijk zijn van een unieke balans met de natuur. Maar het noordpoolgebied wordt bedreigd. Door de industriële uitbreiding van oliebedrijven die in onzekere omstandigheden willen boren naar olie, maar ook door de klimaatverandering. Het noordpoolgebied is de plaats waar de opwarming van de aarde zich al het felst laat voelen – de temperatuur stijgt er veel meer dan elders op de planeet waardoor steeds meer zee-ijs smelt. Dat de enorme weerspiegelende ijsplaat krimpt, betekent dat steeds meer zonnewarmte door de aarde wordt geabsorbeerd in plaats van terug naar de ruimte te keren. Dit fenomeen draagt nog eens bij aan de opwarming van de aarde. Het noordpoolgebied is ook uiterst kwetsbaar voor olielekken. Hier zouden de gevolgen nog veel erger zijn dan de ramp met Deepwater Horizon. Olie wordt moeilijk afgebroken in koud water en het is onmogelijk om een doeltreffende opkuis te organiseren in zo'n afgelegen gebied en onder zulke barre weersomstandigheden. Om het noordpoolgebied te beschermen tegen stijgende temperaturen en de gevaren van olieboringen – en om ieder van ons te bescherming tegen de gevolgen van smeltend zee-ijs – moeten we afstappen van olie. Meer informatie vind je bijvoorbeeld in het rapport "Steering clear of oil disasters", dat aantoont hoeveel de vraag naar olie in de EU zou kunnen dalen in 2020 en 2030, mochten er strengere prestatienormen inzake CO2-uitstoot worden ingevoerd voor nieuwe personenwagens en bestelwagens.

  • Maar zolang we auto's en vliegtuigen gebruiken, zullen we toch olie nodig hebben?

    Niemand stelt voor dat we van vandaag op morgen stoppen met rijden of vliegen, maar met de steun van politici en bedrijfsleiders kunnen we wel op korte tijd drastisch onze afhankelijkheid van olie inperken en beginnen overschakelen op hernieuwbare energie. De technologie hiervoor bestaat al. Bijgevolg kan de enorme vraag naar olie dalen, en is er niet langer een olierush op het noordpoolgebied nodig. De proefboringen in Groenland en in andere noordpoolgebieden als Alaska en Siberië zullen sowieso nog geen olie opleveren in de komende jaren. Tegen de tijd dat ze met de ontginning beginnen, zou een groter deel van onze economie al op propere energie moeten draaien.

  • Wie bezit het noordpoolgebied eigenlijk? Welke regering is verantwoordelijk, of wil Greenpeace de VN beïnvloeden?

    De eigendom en het bestuur van de Noordpool is een complexe zaak van internationaal belang. Doordat het Hoge Noorden toegankelijk wordt door het smelten van het poolijs, rijzen strategische vragen over klimaatverandering, energiebevoorrading, milieubescherming en geopolitiek. Naast de commerciële belangen van bedrijven op het vlak van olie, gas en ertsen zijn de landen rond de Noordpool (Noorwegen, Groenland, IJsland, de Faeröereilanden, Rusland, de VS en Canada) allen verwikkeld in een strijd om het potentieel van het gebied te verzilveren. Er blijft onenigheid bestaan tussen deze landen over lokale jurisdictie, vooral voor wat de toegang tot het continentale plat betreft, hoewel alle Arctische staten de procedure volgen die staat omschreven in de VN-Conventie over het Zeerecht. Naast deze regeringen zijn er tal van internationale instellingen betrokken in het regionale bestuur, zoals de Arctische Raad en de Inuit Circumpolar Council. Wat de ontwikkelingen op het vlak van olie-ontginning betreft, probeert Greenpeace bedrijven als Cairn Energy te stoppen. We willen invloed uitoefenen op andere bedrijven en regeringen om ons te helpen afstappen van olie. Dit betekent de nieuwe olierush tegenhouden, de olievraag doen dalen energie-efficiëntie en hernieuwbare energie promoten en een sterke mondiale klimaatwetgeving verdedigen.

  • Is het niet roekeloos om directe actie te voeren tegen proefboringen op een moment dat de wereldeconomie zwaar lijdt onder het krimpende olieaanbod?

    Of de olie-industrie dit jaar voorraden vindt in het noordpoolgebied of niet, speelt geen rol voor het wereldwijde aanbod want die nieuwe olie zou pas over enkele jaren ontgonnen kunnen worden. Olieschokken en problemen aan aanbodszijde moeten bestreden worden met energie-efficiëntie, groene technologie en zuinigere wagens. Dat zal de economie minder kwetsbaar maken voor sommige risico's die voortkomen uit onze gevaarlijke afhankelijkheid van olie.

  • Zelfs als we nu beginnen afstappen van olie is er op korte termijn nog olie nodig. Dat houdt toch in boren op plaatsen zoals de Noordpool?

    Nee, zelfs als oliemaatschappijen olie ontdekken in het noordpoolgebied, en dat is niet eens zeker, zou het nog jaren duren voor iemand het zwarte goud kan ontginnen. De laatste druppels olie gaan zoeken in de uithoeken van de planeet is waanzin als er maatregelen bestaan om de olievraag aan banden te leggen en over te schakelen op hernieuwbare energie. We kunnen dus het noordpoolgebied beschermen én onze economie aandrijven op een veiligere en duurzamere manier. Lees hier meer over in het rapport “Steering clear of oil disasters”

  • Zal minder licht aanknippen en met een elektrische wagen rijden dan de Noordpool redden?

    De sleutel tot economische welvaart en veiligheid ligt in propere technologieën. De landen die nieuwe hoogtechnologische en koolstofarme energiesystemen ontwikkelen zullen deze eeuw economisch aan de top staan. Het klopt dat als we de manier waarop we energie opwekken en verbruiken veranderen, we het noordpoolgebied kunnen beschermen zonder onze economische veiligheid op te offeren. Sterker, afstappen van olie kan banen creëren in de groene sector en het economische herstel beschermen tegen meer olieschokken.

  • Groenland is een veilige oliebron. De politieke onrust in het Midden-oosten toont dat we dubieuze regimes moeten mijden, dus kunnen we daar toch niet tegen zijn?

    Het is een valse keuze om te stellen dat we moeten kiezen tussen gevaarlijke olieboringen aan de Noordpool of dubieuze regimes in het Midden-Oosten steunen. Vandaag hebben we de kans om ons energiesysteem ingrijpend te veranderen. Het komt eropaan de miljarden euro's die vandaag naar de ontginning van vervuilende olie gaan, te investeren in een energie(r)evolutie, in het zuiniger maken van nieuwe auto's en in de ontplooiing van propere technologieën. Dat is niet alleen goed nieuws voor het noordpoolgebied en het klimaat, maar schept ook groene banen en duurzame industrieën.

  • Wie is Cairn Energy?

    Cairn Energy is een Britse onafhankelijke olie- en gasmaatschappij die werd opgericht in 1988. Momenteel heeft het bedrijf een marktwaarde van meer dan 6 miljard dollar. De oprichter en CEO van Cairn is de invloedrijke Schotse ex-rugbyspeler Sir Bill Gammell, die samen met de voormalige Britse premier Tony Blair naar school ging. Hij is ook een goede vriend van George W. Bush. Naast faciliteiten in plaatsen als India, liet Cairn zich vooral opmerken als onbesuisde speler die riskante gebieden opzoekt waar grotere oliebedrijven zich meestal niet wagen. In 2010 was Cairn de eerste om zich specifiek te richten op het potentieel aan olievoorraden in het noordpoolgebied van Groenland. Het heeft nu vergunningen op zak om meer dan 100.000 km² van de Baffinbaai te gebruiken voor de ontginning van olie.

  • Wat doet Cairn in het noordpoolgebied?

    Carin zoekt nieuwe oliereserves voor de kust van Groenland. Volgens het Amerikaanse geologische agentschap liggen er tot 90 miljard vaten olie opgeslagen onder de Noordpool, ofwel ongeveer 13 procent van niet-ondtdekte reserves op aarde. 70 procent hiervan zou zich bevinden in vijf Arctische provincies, met name Alaska, de Canning-McKenzie-marge, Oost-Groenland, het Oostelijke Barentsbekken en West-Groenland. 84 procent van het potentieel aan olievoorraden in het noordpoolgebied zijn offshore.

  • Zijn er naast Cairn andere oliemaatschappijen die momenteel boren in het noordpoolgebied?

    Cairn is het enige bedrijf ter wereld dat in 2011 proefboringen zal uitvoeren op zulke extreme plaatsen als het noordpoolgebied. Het wordt de eerste nieuwe offshore deepzeeboring in het Hoge Noorden. Het noordpoolgebied steekt al langer de olie-industrie de ogen uit. Bijgevolg werd er al op verschillende plaantsen ontgonnen, vooral in Groenland, Alaska en Rusland. In het verleden hebben twee bedrijven proefboringen verricht voor de kust van Groenland, maar er werden geen commercieel interessante voorraden gevonden. Naast Cairn bezitten bedrijven als Exxon, Chevron, Statoil, Shell, GDF-Suez and ConocoPhillips concessies in de Baffinbaai. Ze plannen proefboringen in de komende jaren. Historisch gezien richtte de zoektocht naar en de ontginning van olie in Alaska zich op het land, omwille van het enorme potentieel daar. Maar BP beheert momenteel twee installaties vlak voor de Noordelijke Helling van Alaska. Deze installaties, Northstar, en Endicott, zijn officieel “on shore” (op heet land) omdat het kunstmatige eilanden zijn die verbonden worden met het vasteland door middel van een 2 km-lange brug. Zowel BP als Shell hebben plannen om de offshore-boringen in Alaska op te drijven, maar dit zal niet gebeuren in de nabije toekomst. Na de olieramp met Deepwater Horizon heeft BP zijn plannen voor het Liberty-project opgeborgen tot “na 2013”. Shell heeft zijn plannen om te boren in de Beaufortzee dit jaar opgeschort. Terwijl bedrijven al vele jaren op het Siberische vasteland olie ontginnen, bleef de ontwikkeling van offshore beperkt tot Sub-Arctische regio's zoals het olie- en gasveld in Sakhalin (het uiterste oosten van Rusland). Bp heeft wel recent aangekondigd dat het een strategisch partnerschap aangaat met oliereus Rosneft om 125.000 km² te ontginnen in de Karazee in het Russische Hoge Noorden. Hier kan het boren al starten in 2013.

Op deze pagina