logo greenpeace

elio di rupo, greenpeace, kernenergie

Nucleaire maffia

Waarom noemt Greenpeace Electrabel GDF Suez "nucleaire maffia"?

Voor Greenpeace is de maat vol. GDF Suez Electrabel gijzelt al decennialang het energiebeleid in dit land om haar eigen winsten te garanderen. Het bedrijf gebruikt daarvoor methodes die doen denken aan hoe de maffia opereert:
– GDF Suez Electrabel chanteert de regering door bewust een energieschaarste te creëren. Onlangs nog dreigde GDF Suez Electrabel ermee om een aantal efficiënte STEG-centrales van amper 20 jaar oud vroegtijdig te sluiten. Maar zijn oude risicovolle kernreactoren wil het bedrijf 50 jaar lang openhouden.
– Electrabel heeft decennialang een hoge stroomfactuur aan de gezinnen gepresenteerd om zijn kerncentrales versneld te kunnen afschrijven. Zo maakt het nu monsterwinsten op de kap van de Belgische consument. De lasten, zoals het beheer van het radioactief afval en de schadevergoeding bij een mogelijk nucleair ongeval, worden doorgeschoven naar de samenleving. Om dit privilege te bestendigen zet GDF Suez Electrabel in ware Cosa Nostra-stijl de regering het mes op de keel en dat vindt Greenpeace totaal onaanvaardbaar.
– De decennialange politieke verstrengeling tussen GDF Suez Electrabel en de politiek doen zonder meer aan maffiapraktijken denken. Het bedrijf heeft op verschillende kabinetten zijn pionnen en via de gemengde intercommunales is ook de lokale invloed verzekerd. Verschillende politici getuigden dat die invloed niet altijd even koosjer werd uitgeoefend.
– Over het precieze bedrag van de monsterwinsten op de afgeschreven kerncentrales weigert GDF Suez Electrabel transparant te communiceren. Dit leidde tot een administratieve geldboete van de Commissie voor de Regulering van de Electriciteit en het Gas(CREG). Maar er lijkt een “omerta”te rusten op de precieze omvang van de winsten uit de afgeschreven kerncentrales, want in plaats van de gevraagde informatie aan de CREG te bezorgen stapte GDF Suez Electrabel naar het Hof van Beroep om de boete te betwisten.


In onze briefing “Het ware gelaat van GDF-Suez Electrabel” gaan we verder in op de details.


Is het dan niet vooral de regering die haar verantwoordelijkheid moet nemen?

De regering mag zich bij het maken van belangrijke keuzes niet laten dicteren door GDF Suez Electrabel. Greenpeace zal niet aarzelen om bij een verlenging van de levensduur van de oudste kerncentrales ook de overheid in gebreke te stellen.


Wat moet de regering volgens GP dan doen?

De regering moet de wet op de kernuitstap, alsook het regeerakkoord, onverkort uitvoeren en de oude kerncentrales sluiten zodra ze 40 jaar oud zijn.


Maar het uitgelekte rapport over de productiecapaciteit zegt toch dat dan het licht zal uitgaan?

Neen, het voorlopige en onafgewerkte rapport schetst enkele mogelijke scenario's. Sommige scenario's geven aan dat wanneer Electrabel in 2014 enkele gascentrales en in 2015 de drie oudste kernreactoren sluit, er dan in bepaalde omstandigheden, d.w.z. tijdens beperkte periodes, stroomonderbrekingen kunnen optreden. Maar dit is geen fataliteit. Het is nu aan de regering om maatregelen te nemen zodat deze problemen zich niet zullen voordoen. Ze moet:
– duidelijke afspraken maken met Nederland, dat vanaf 2015 een productie-overschot van 25% zal hebben;
– de STEG-centrales die Electrabel onnodig in 2014 wil sluiten, overnemen en door andere energiemaatschappijen laten uitbaten;
– een pro-actief beleid voeren om nieuwe investeringen in duurzame productiecapaciteit te stimuleren;
– het grote beschikbare potentieel om energieverspilling tegen te gaan eindelijk te realiseren (minstens 4 TWh besparing mogelijk tegen 2015, i.e. méér dan de capaciteit van Doel 1);


Pleit GP nu voor het langer openhouden van centrales op fossiele brandstoffen?

GP vindt het een goede zaak dat, samen met de gevaarlijke kerncentrales, ook de steenkoolcentrales geleidelijk gesloten worden. Die oude steenkoolcentrales zijn sterk vervuilend en hebben een zeer laag energierendement. Het sluiten van de steenkoolcentrales was trouwens zo gepland en ook voorzien in alle scenario's (o.a. die van de CREG). Maar de geforceerde sluiting van de gascentrales in 2014, waaronder de efficiënte STEG's, is in de huidige omstandigheden onverantwoord. Moderne aardgascentrales, zoals STEG's en WKK's, zijn de minst vervuilende van alle fossiele centrales. In de energiescenario's van Greenpeace wordt aardgas als een transitietechnologie beschouwd die ons op weg moet zetten naar een 100% hernieuwbare energietoekomst. Gevaarlijke kerncentrales en vervuilende steenkoolcentrales hebben daar geen plaats in.


Electrabel is toch niet het enige energiebedrijf met nucleaire capaciteit?

Na de liberalisering van de energiemarkt was GDF Suez Electrabel verplicht om een deel van zijn nucleaire capaciteit af te staan aan EDF (dat de helft van de capaciteit van Tihange 'bezit') en E.ON (die over deel van de geproduceerde elektriciteit in Doel 1, 2 en Tihange 1 mag beschikken). Desondanks baat GDF nog steeds meer dan tachtig procent van de nucleaire capaciteit uit, is het nog steeds de operator van alle kerncentrales en blijft het bedrijf ook de belangrijkste blokkerende factor voor een kernuitstap.