Η κατάρρευση του ορυχείου του Αμύνταιου το περασμένο Σάββατο φέρνει στην επιφάνεια ένα βασικό ερώτημα: μπορούσε η ΔΕΗ να κάνει κάτι για να αποφύγει μία τέτοια οικονομική καταστροφή με ανυπολόγιστες κοινωνικές προεκτάσεις; Αυτό θα το κρίνει η έρευνα που θα γίνει και από την οποία - ελπίζουμε - θα βγουν τα κατάλληλα συμπεράσματα και θα αποδοθούν ευθύνες.  Ένα πράγμα όμως είναι σίγουρο: η ηγεσία της ΔΕΗ γνώριζε τον κίνδυνο. Τόσο οι κάτοικοι του γειτονικού χωριού των Αναργύρων, όσο και επιστήμονες το φώναζαν, ήδη εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια.

Και εδώ έγκειται το βασικό πρόβλημα με την ηγεσία της ΔΕΗ και της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ: οι άνθρωποι αυτοί αρνούνται να δουν την πραγματικότητα, ακόμα και όταν η επιστήμη τους προειδοποιεί ότι κινδυνεύουν να χάσουν τη γη κάτω από τα πόδια τους (pun intended).

Η λίστα παρακάτω καταγράφει τις 5 πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις στις οποίες η ηγεσία της ΔΕΗ ή της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, άγγιξε τα επίπεδα Trump και των flat earthers αρνoύμενη την επιστημονική πραγματικότητα:

 #5 ΔΕΗ και εδαφομηχανική

Η ΔΕΗ μέχρι και λίγες μέρες πριν την κατάρρευση του ορυχείου διαβεβαίωνε ότι: 

δεν υπάρχει θέμα κατολίσθησης στο Ορυχείο Αμυνταίου”, ενώ ακόμα και μία ημέρα (!) πριν την καταστροφή διαβεβαίωνε ότι “…δεν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια και την ζωή των κατοίκων των Αναργύρων…”
© Γιώργος Τσοπανάκης
© Γιώργος Τσοπανάκης

Η αλαζονική βεβαιότητα της ΔΕΗ από θαύμα δεν κόστισε ζωές εργαζομένων και κατοίκων, αφού η λειτουργία του ορυχείου σταμάτησε μόλις λίγες ημέρες πριν την κατάρρευση, ενώ το χωριό των Αναργύρων εκκενώθηκε μετά την καταστροφή.

Το χωριο Ανάργυροι βρίσκεται λίγες εκατοντάδες μέτρα από το ορυχείο.

#4 ΔΕΗ και ενεργειακές τεχνολογίες

Σε non-paper (βρίσκεται στη διάθεσή μας), η ΔΕΗ υπολόγισε τον μέγιστο χρόνο ζωής ενός φωτοβολταϊκού ή μίας ανεμογεννήτριας στα 15 χρόνια, όταν η τυπική λειτουργία ενός φωτοβολταϊκού ξεπερνά τα 25 χρόνια και μίας ανεμογεννήτριας τα 20 (αν και στην πραγματικότητα λειτουργούν για πολύ περισσότερο).

Η υποτίμηση αυτή έγινε σε μία προσπάθεια της ΔΕΗ να ‘αποδείξει’ ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι τελείως ασύμφορες σε σύγκριση με την κατασκευή της λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5.

(δείτε δημοσίευμα που διαρρέει τμήμα του non paper εδώ)

#3 ΔΕΗ και οικονομικά ενέργειας

Σε μία σπάνια κρίση αυτογνωσίας, ο πρόεδρος της ΔΕΗ κ. Παναγιωτάκης, παραδέχτηκε δημόσια ότι “με επιχειρηματικούς όρους, η κατασκευή νέων λιγνιτικών μονάδων για τη ΔΕΗ δεν είναι καθόλου κερδοφόρα”. Η δήλωση αυτή έχει μεγάλη αξία αν αναλογιστεί κανείς ότι την ίδια στιγμή, το μέσο σταθμισμένο κόστος παραγωγής ενέργειας από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που κατασκευάζονται σήμερα είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος της νέας λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5, που προορίζεται για λειτουργία μετά το 2021.

Παρόλα αυτά η ΔΕΗ προχωρά κανονικά με την κατασκευή της μονάδας Πτολεμαΐδα 5, σπαταλώντας τουλάχιστον 1,4 δις €. Αν τελικά υλοποιηθεί αυτό το έργο, η ΔΕΗ θα έχει φάει από τις σάρκες της για να αποκτήσει ένα περιουσιακό στοιχείο που όχι μόνο δεν θα έχει καμία οικονομική αξία, αλλά μάλλον θα της προκαλεί ζημιές, όπως ισχυρίζεται και ο Πρόεδρός της. Φυσικά η έννοια επιχειρηματικός κίνδυνος είναι έννοια άγνωστη για τη ΔΕΗ, αφού αυτές τις ζημιές θα τις πληρώσουν οι πολίτες είτε μέσω φόρων είτε μέσω αυξήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως ακριβώς θα γίνει με τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που θα κοστίσει στους Έλληνες καταναλωτές και φορολογούμενους η κατολίσθηση στο Αμύνταιο.

#2 ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ και Φυσική

Δεν έχουν περάσει πολλές ημέρες από την ανακοίνωση - μνημείο της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ που έγινε viral για τους λάθος – για τη ΓΕΝΟΠ – λόγους. Η ΓΕΝΟΠ χαρακτήρισε τις κλιματικές αλλαγές κατασκεύασμα των “συμφερόντων” με σκοπό το κέρδος, καταφέρνοντας έτσι να τις κάνει κεντρικό θέμα συζήτησης και πρωτοσέλιδο για πολλές ημέρες. Σε μία αντίστοιχη, αλλά όχι τόσο εμπνευσμένη προσπάθεια, πρώην Πρόεδρος της ΔΕΗ είχε δηλώσει ότι 

“το διοξείδιο του άνθρακα δεν είναι ρύπος, αλλά αέριο του θερμοκηπίου και πίνεται με την πορτοκαλάδα, την μπίρα και την Coca Cola”.

#1 ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ και ιατρική

Και όμως η ανακοίνωση - έπος για τις κλιματικές αλλαγές δεν είναι το πιο αντιεπιστημονικό πράγμα που έχει πει η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ. Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η παρακάτω δήλωση του προέδρου της ΓΕΝΟΠ (τότε ως πρόεδρος του Σπάρτακου):

Οι ‘ατεκμηρίωτες απόψεις’ ήταν τα στοιχεία που είχαν δημοσιεύσει η Greenpeace και 
το WWF για την επιβάρυνση της δημόσιας υγείας από τις εκπομπές επικίνδυνων ρύπων
της "πλέον σύγχρονης" μονάδας Πτολεμαΐδα 5.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος εκτιμά 467.000 πρόωρους θανάτους από την ατμοσφαιρική ρύπανση κάθε χρόνο στην Ευρώπη, οι 16.060 εκ των οποίων στην Ελλάδα, ενώ μόνο οι λιγνιτικές μονάδες στην Ελλάδα ευθύνονται για 550 πρόωρους θανάτους σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι πλέον η μεγαλύτερη μεμονωμένη αιτία θανάτου στον πλανήτη.

Με δεδομένο ότι η ΔΕΗ έχει πρωτοστατήσει στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής, αντιρρυπαντικής νομοθεσίας που θα σώζει ζωές, πιθανόν ο Πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ να είπε κάτι τέτοιο για να μπορεί να κοιμάται ήσυχος τα βράδια.

Make ΔΕΗ great again!

Η ΔΕΗ δεν μπορεί με κάποιον μαγικό τρόπο να επιστρέψει στο ένδοξο παρελθόν της, πολύ απλά γιατί δεν μπόρεσε τότε να δει τις προκλήσεις που επιφύλασσε το μέλλον, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι ένας μεγάλος ασθενής.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι είναι συμφέρον όλων μας να αναρρώσει. Σε αυτή τη διαδικασία όμως, το πρώτο βασικό βήμα είναι να αναγνωρίσει ο ίδιος ο ασθενής το πρόβλημά του και να θελήσει να γίνει καλά. Κάτι τέτοιο είναι αδύνατο όταν στο τιμόνι της στέκονται διαχρονικά άνθρωποι που η μόνη σύγχρονη τάση που ακολουθούν είναι η post-truth.