ΤΟΞΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΣΕ ΠΛΟΙΑ (16-3-2000)

Αθήνα, 16-3-2000

Την απαγόρευση της χρήσης υφαλοχρωμάτων που περιέχουν την τοξική ουσία ΤΒΤ, από 1-1-2003 σε όλα τα πλοία, ζήτησε η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), που συνεδρίασε στο Λονδίνο από 6 έως 13 Μαρτίου. Κι ενώ εκκρεμεί η τυπική επικύρωση αυτής της απόφασης από τα μέλη του ΙΜΟ, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πως προχωρά σε παρόμοια απαγόρευση σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, Έλληνες πλοιοκτήτες ανακοίνωσαν στην Greenpeace την πρόθεσή τους να υποκαταστήσουν τα τοξικά υφαλοχρώματα, που περιέχουν ΤΒΤ, στα υπό κατασκευή πλοία τους.

Την ίδια ώρα, η Greenpeace καταγγέλει τη χρήση του ΤΒΤ σε αθλητικά ρούχα ευρείας κυκλοφορίας.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του ΙΜΟ εισηγείται τη θέσπιση διεθνούς νομοθεσίας, η οποία θα απαγορεύει τη χρήση ΤΒΤ σε όλα τα πλοία από το 2003 και θα εγγυάται ότι όλα τα πλοία θα είναι πλήρως απαλλαγμένα από ΤΒΤ ως το 2008.

Ο τριβουτυλο-κασσίτερος (ΤΒΤ) είναι ένα ισχυρό βιοκτόνο που χρησιμοποιείται ως πρόσθετο σε υφαλοχρώματα πλοίων από τη δεκαετία του 1970. Λόγω της τοξικής του δράσης εμποδίζει την ανάπτυξη αλγών, οστράκων και άλλων θαλάσσιων οργανισμών στα ύφαλα των πλοίων. Δυστυχώς όμως, η ουσία αυτή διαφεύγει από τα υφαλοχρώματα και διασπείρεται στο θαλάσσιο περιβάλλον. Έτσι, συσσωρεύεται στα ιζήματα του βυθού, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη κίνηση πλοίων όπως λιμάνια και μαρίνες. Η τοξική δράση του ΤΒΤ γίνεται επίσης εμφανής και κατά μήκος πολυσύχναστων διαδρομών στην ανοιχτή θάλασσα.

Το ΤΒΤ προκαλεί διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος σε οστρακοειδή. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως "imposex", και σημαίνει στην πράξη ότι θηλυκοί οργανισμοί αναπτύσσουν αρσενικά χαρακτηριστικά λόγω προφανώς της δράσης του ΤΒΤ στο ορμονικό σύστημα.

Μετά τη λήξη της συνάντησης του ΙΜΟ, ο Γερμανός υπουργός Περιβάλλοντος Γιούργκεν Τρίτιν, ανακοίνωσε πως η Γερμανία προχωρά μονομερώς στην απαγόρευση του ΤΒΤ από 1-1-2003, ενώ εξετάζεται και η περίπτωση απαγόρευσης και άλλων οργανικών ενώσεων του κασσιτέρου (σ' αυτήν την κατηγορία ανήκει το ΤΒΤ). Η γερμανική ρύθμιση δεν θα περιοριστεί στην απαγόρευση του ΤΒΤ σε υφαλοχρώματα, αλλά θα καλύψει και άλλες χρήσεις των οργανικών ενώσεων του κασσιτέρου, όπως π.χ. τον καθαρισμό και επεξεργασία υγρών αποβλήτων και νερών, τη χρήση τους ως απολυμαντικά, ως πρόσθετα σε υφάσματα κ.λπ. Η γερμανική κυβέρνηση προτίθεται μάλιστα να προτείνει αντίστοιχες ρυθμίσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην ίδια κατεύθυνση φαίνεται να κινείται και η κυβέρνηση του Βελγίου.

Παράλληλα, με επιστολή της στην Greenpeace, η εταιρεία Strintzis Lines, ανακοίνωσε την πρόθεσή της να απομακρύνει, μέσα στην επόμενη χρονιά, τα χρώματα με ΤΒΤ από το νεοαποκτηθέν πλοίο της "Blue Star 2", η ναυπήγηση του οποίου ολοκληρώνεται στην Ολλανδία στα τέλη Μαρτίου. Είχε προηγηθεί διαμαρτυρία της Greenpeace (στις 8-3-2000) σε ναυπηγείο έξω από το Ρότερνταμ όπου κατασκευάζεται το "Blue Star 2". Παρόμοια στάση αναμένεται να κρατήσουν και άλλες ελληνικές πλοιοκτήτριες εταιρείες (όπως για παράδειγμα η Superfast Ferries).

"Ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να ακολουθήσει το παράδειγμα της Γερμανίας και να απαγορεύσει άμεσα το ΤΒΤ και τις άλλες επικίνδυνες ενώσεις του κασσιτέρου", τόνισε ο Στέλιος Ψωμάς, διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace.

Παρόλες όμως τις θετικές εξελίξεις σε ότι αφορά στη χρήση του ΤΒΤ σε πλοία, ένας νέος κίνδυνος που απορρέει από τη χρήση αυτής της τοξικής ουσίας έκανε την εμφάνισή του.

Σύμφωνα με αναλύσεις που πραγματοποίησε η Greenpeace στη Γερμανία και ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα, η τοξική αυτή ουσία εντοπίστηκε σε αθλητικές φανέλες γνωστών ποδοσφαιρικών σωματείων. Τα ρούχα αυτά, τα οποία κατασκευάζονται από μεγάλες εταιρείες (Adidas, Fila, Jako, Nike, Puma, Reebock), κυκλοφορούν κατά χιλιάδες στο εμπόριο και απευθύνονται στους φιλάθλους αλλά και τους αθλητές των σωματείων.

Η παρουσία του ΤΒΤ και συγγενών προς αυτό ενώσεων (μονο- και διβουτυλοκασσίτερος, ΜΒΤ-DBT) στα αθλητικά ρούχα οφείλεται κυρίως στα πλαστικά χρώματα από PVC που χρησιμοποιούνται. Οι οργανικές ενώσεις του κασσιτέρου χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα σε πλαστικά και χρώματα από PVC. Οι ουσίες αυτές μπορούν να διαφύγουν από το PVC και να επηρεάσουν δυσμενώς το περιβάλλον και την υγεία λόγω της τοξικής τους δράσης. Υψηλές συγκεντρώσεις ΤΒΤ έχουν ανιχνευτεί σε αίμα ανθρώπων που εξετάστηκαν, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι το ΤΒΤ και άλλες συγγενείς του ενώσεις μπορούν να επηρεάσουν και το ανθρώπινο ενδοκρινικό σύστημα, όπως συμβαίνει και στους θαλάσσιους οργανισμούς.

"Για ακόμη μία φορά ενοχοποιείται το PVC. Είναι πια καιρός να σταματήσει η παραγωγή και χρήση αυτού του επικίνδυνου πλαστικού", τόνισε ο Στέλιος Ψωμάς.