Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αμφισβήτησε επίσημα τη νομιμότητα Υπουργικής Απόφασης για τις μηχανότρατες στην οποία είχε προχωρήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κοντός, παρά τις έντονες αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων για τις επιπτώσεις που θα είχε η εν λόγω απόφαση στο θαλάσσιο οικοσύστημα της χώρας μας.1 Ο Επίτροπος Αλιείας έκανε σαφές ότι η Ε.Ε περιμένει από την Ελλάδα να προστατεύσει το θαλάσσιο περιβάλλον την χώρας μας, εφαρμόζοντας τις διατάξεις του Ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την Αλιεία σχετικά με τον καθορισμό Θαλάσσιων Καταφυγίων και την προστασία οικοτόπων όπως τα υποθαλάσσια λιβάδια της Ποσειδωνίας.
Συγκεκριμένα, σε απάντηση του Επιτρόπου Borg2, για θέματα
Αλιείας, σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή Δ.Παπαδημούλη3, ύστερα
από κοινή ανακοίνωση των περιβαλλοντικών οργανώσεων ΑΡΧΕΛΩΝ, Δίκτυο
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος, MΟm-Εταιρία
Μελέτης και Προστασίας της Μεσογειακής Φώκιας, Greenpeace και WWF
Ελλάς, είναι σαφές ότι:
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενημερώθηκε για την απόφαση της
Ελλάδας (απόφαση 164198, 5 Μαρτίου 2008) να εφαρμόσει παρέκκλιση
στον κανόνα του 1,5 ναυτικού μιλίου, επιτρέποντας την χρήση
μηχανότρατας σε απόσταση μόνο 1ος ναυτικού μιλίου από τις ελληνικές
ακτές.
• Η Επιτροπή με επιστολή της διευκρίνισε ότι μια τέτοια
παρέκκλιση θα απαιτούσε εκτενείς επιστημονικές μελέτες για κάθε
ζώνη αλιείας.
•Είναι απαραίτητη η θέσπιση ειδικών προστατευόμενων περιοχών
τόσο στα εθνικά όσο στα διεθνή ύδατα (Θαλάσσια Καταφύγια).
• Απαγορεύεται η χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων (όπως η
μηχανότρατα και η βιτζότρατα) σε ορισμένα προστατευόμενα
οικοσυστήματα (όπως τα υποθαλάσσια λιβάδια της Ποσειδωνίας).
Η συγκεκριμένη παρέκκλιση, επιτρέπεται από τον Κανονισμό
1967/2006 για την Αλιεία στη Μεσόγειο με την προϋπόθεση ότι δεν
επιφέρει «καμία σημαντική επίπτωση στο θαλάσσιο περιβάλλον». Κάτι
τέτοιο δεν τεκμηριώνεται από τα υπάρχοντα επιστημονικά και
περιβαλλοντικά δεδομένα. Αντίθετα, η μηχανότρατα έχει τις πιο
καταστροφικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, δεδομένου ότι
όταν σύρεται στο βυθό προκαλεί σημαντικές ζημιές στους θαλάσσιους
οικοτόπους4.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σε μια απόπειρα να
δικαιολογήσει την συγκεκριμένη κίνηση, δήλωσε πως πρόκειται για
απόφαση προσωρινού χαρακτήρα.
«Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού» απαντούν οι περιβαλλοντικές
οργανώσεις και ζητούν για ακόμη μια φορά την άμεση (και μόνιμη)
ανάκληση της απόφασης.
Ταυτόχρονα καλούν τον Υπουργό να προχωρήσει στην ουσιαστική
εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την αλιεία, στοχεύοντας στη
βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και της βιοποικιλότητας,
στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και κατά συνέπεια σε μία
βιώσιμη αλιεία που εξασφαλίζει μακροχρόνια την ευημερία των αλιέων.
Το ίδιο μήνυμα εξάλλου έστειλε στον κ. Κοντό και ο Ευρωπαίος
Επίτροπος Αλιείας!
4 Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου
Θαλασσίων Ερευνών, που αποδεικνύουν ότι η μηχανότρατα είναι το
λιγότερο επιλεκτικό από όλα τα αλιευτικά εργαλεία, με παρεμπίπτοντα
αλιεύματα και απορρίψεις (δηλαδή μη εμπορεύσιμους θαλάσσιους
οργανισμούς που αλιεύονται και μετά πετιούνται) που φτάνουν το 44%
κατά μέσο όρο ετησίως.