Αθήνα, 8-3-2000
Ακτιβιστές της Greenpeace εισχώρησαν
σήμερα σε ναυπηγείο έξω από το Ρότερνταμ για να διαμαρτυρηθούν για
τη χρήση υφαλοχρωμάτων, που περιέχουν την τοξική ουσία ΤΒΤ, στο υπό
κατασκευή πλοίο "Blue Star 2" ελληνικής ιδιοκτησίας. Οι ακτιβιστές
της Greenpeace έκλεισαν τις εισόδους του ναυπηγείου και ζήτησαν
τόσο από τους υπεύθυνους των εγκαταστάσεων, όσο και από την
πλοιοκτήτρια εταιρεία (Strintzis Lines) να χρησιμοποιήσουν ασφαλή
υφαλοχρώματα στο υπό κατασκευή πλοίο.
Η διαμαρτυρία της Greenpeace έγινε με αφορμή τη σύνοδο του
Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), που πραγματοποιείται στο
Λονδίνο από 6 έως 13 Μαρτίου, και στην οποία θα συζητηθεί η
προοπτική απαγόρευσης της χρήσης, σε όλα τα πλοία, υφαλοχρωμάτων
που περιέχουν την τοξική ουσία ΤΒΤ.
"Δεν είναι δυνατόν, την ώρα που συζητιέται η απαγόρευση αυτής
της τοξικής ουσίας να γίνεται χρήση της σε πλοία που
κατασκευάζονται τώρα", τόνισε ο Στέλιος Ψωμάς, διευθυντής του
ελληνικού γραφείου της Greenpeace. "Η Ολλανδία μάλιστα είναι μία
από τις χώρες που κατέθεσε στον ΙΜΟ τεκμηριωμένη έκθεση για τις
επιπτώσεις του ΤΒΤ και επομένως θα έπρεπε στα ναυπηγεία της να μη
γίνεται πια χρήση αυτής της ουσίας".
Στις 14-2-2000, η Greenpeace είχε αποστείλει επιστολή στο
ναυπηγείο "Van der Giessen-de Noor"», αλλά και στην εταιρεία
"Strintzis Lines", ζητώντας τους να χρησιμοποιήσουν ασφαλή
υφαλοχρώματα. Δυστυχώς δεν υπήρξε κάποια απάντηση από πλευράς τους.
Το "Blue Star 2" είναι ένα νέο ferry boat, μήκους 172 μέτρων, το
οποίο θα συνδέει ελληνικά λιμάνια με την Ιταλία. Η κατασκευή του
ολοκληρώνεται στα τέλη Μαρτίου.
Ο τριβουτυλο-κασσίτερος (ΤΒΤ) είναι ένα ισχυρό βιοκτόνο που
χρησιμοποιείται ως πρόσθετο σε υφαλοχρώματα πλοίων από τη δεκαετία
του 1970. Λόγω της τοξικής του δράσης εμποδίζει την ανάπτυξη αλγών,
οστράκων και άλλων θαλάσσιων οργανισμών στα ύφαλα των πλοίων.
Δυστυχώς όμως, η ουσία αυτή διαφεύγει από τα υφαλοχρώματα και
διασπείρεται στο θαλάσσιο περιβάλλον. Έτσι, συσσωρεύεται στα
ιζήματα του βυθού, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη κίνηση πλοίων
όπως λιμάνια και μαρίνες. Η τοξική δράση του ΤΒΤ γίνεται επίσης
εμφανής και κατά μήκος πολυσύχναστων διαδρομών στην ανοιχτή
θάλασσα.
Το ΤΒΤ προκαλεί διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος σε
οστρακοειδή. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως "imposex", και
σημαίνει στην πράξη ότι θηλυκοί οργανισμοί αναπτύσσουν αρσενικά
χαρακτηριστικά λόγω προφανώς της δράσης του ΤΒΤ στο ορμονικό
σύστημα.
Η συνειδητοποίηση των προβλημάτων από τη χρήση του ΤΒΤ έχει
οδηγήσει σε περιορισμούς στη χρήση του ως βιοκτόνο. Η Γαλλία π.χ.
το έχει απαγορεύσει για πλοία μικρότερα των 25 μέτρων ήδη από το
1982 (η απαγόρευση ειδικά για τα μικρά πλοία έγινε με το σκεπτικό
ότι κινούνται πιο κοντά και πιο συχνά στις ακτές όπου είναι και τα
πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα). Οι ΗΠΑ και η Βρετανία ακολούθησαν το
1988. Αντίστοιχες ρυθμίσεις ισχύουν πλέον και στην Ελλάδα, όπως και
στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού παρέχονται εδώ και
χρόνια ασφαλέστερα υποκατάστατα του ΤΒΤ.
Το 1998, η Γενική Συνέλευση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού
(ΙΜΟ) ζήτησε από ομάδα εμπειρογνωμόνων να εργαστεί στην κατεύθυνση
μιας διεθνούς νομοθεσίας, η οποία θα απαγορεύει τη χρήση ΤΒΤ σε όλα
τα πλοία από το 2003 και θα εγγυάται ότι όλα τα πλοία θα είναι
πλήρως απαλλαγμένα από ΤΒΤ ως το 2008.
Τι ζητά η Greenpeace
1. Να σταματήσει η απελευθέρωση ΤΒΤ και άλλων οργανικών ενώσεων
του κασσιτέρου στο περιβάλλον.
2. Να δοθεί προτεραιότητα στην απαγόρευση της χρήσης του ΤΒΤ σε
υφαλοχρώματα πλοίων και να υπάρξει στροφή σε μη τοξικά χρώματα μέσα
στο χρονικό ορίζοντα που προβλέπει ο ΙΜΟ ή ακόμα και νωρίτερα.
3. Να υπάρξει σύντομα μια διεθνής συμφωνία για την οριστική
παύση της παραγωγής και χρήσης τοξικών, βιοσυσσωρεύσιμων και
σταθερών στο περιβάλλον ουσιών (γνωστών και ως POPs).