20-8-2000
Μία νέα διάσταση στο θέμα των
παράνομων και ανεξέλεγκτων χωματερών προσθέτει η Greenpeace,
τονίζοντας ότι οι περίπου 5.000 χωματερές στην Ελλάδα αποτελούν τη
μεγαλύτερη γνωστή πηγή διοξινών στη χώρα και απειλούν το περιβάλλον
και τη δημόσια υγεία. Η Greenpeace εκτιμά ότι 47,7-920 γραμμάρια
διοξίνης παράγονται κάθε χρόνο από ανεξέλεγκτες φωτιές σε χωματερές
στην Ελλάδα. Η ποσότητα αυτή, αν και ακούγεται μικρή, είναι
εκατοντάδες χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από την ποσότητα διοξίνης που
προκάλεσε πέρσι το διατροφικό σκάνδαλο στο Βέλγιο.
Παράλληλα, η Greenpeace επισημαίνει τον άμεσο κίνδυνο για την
υγεία των εργαζομένων ή παροικούντων δίπλα σε φλεγόμενες χωματερές,
αφού ο αέρας που εισπνέουν περιέχει διοξίνες σε συγκεντρώσεις έως
και πέντε φορές μεγαλύτερες από το ανώτατο όριο εκπομπών για
εργοστάσια καύσης αποβλήτων.
Η Greenpeace ζητά να υπάρξει ένα χρονοδιάγραμμα για το οριστικό
κλείσιμο των χιλιάδων επικίνδυνων χωματερών, ενώ προτείνει άμεσα
μέτρα για τη μείωση των πηγών χλωρίου στα απορρίματα (όπως είναι τα
πλαστικά PVC), που αποτελούν την κύρια αιτία έκλυσης διοξινών από
τα καιγόμενα σκουπίδια.
Με αφορμή την καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
για την υπόθεση της χωματερής στον Κουρουπητό Χανίων, η Greenpeace
συγκέντρωσε στοιχεία για την έκλυση διοξινών από φλεγόμενες
χωματερές σε όλο τον κόσμο. Με βάση τα στοιχεία αυτά (που
προέρχονται από αντίστοιχα περιστατικά στην Ελλάδα, τις ΗΠΑ, την
Ελβετία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία), υπολογίστηκαν οι ποσότητες
διοξινών που εκλύονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Δεδομένου ότι τα
περισσότερα στοιχεία προέρχονται από χώρες στις οποίες το πρόβλημα
δεν είναι τόσο έντονο και οξύ, όσο στην Ελλάδα, οι υπολογισμοί
αυτοί της Greenpeace θα πρέπει να θεωρηθούν αρκετά συντηρητικοί και
ίσως η πραγματικότητα να είναι ακόμη χειρότερη.
Η ποσότητα διοξινών που εκτιμάται ότι εκλύεται από τις
καιγόμενες χωματερές, είναι 795-15.333 δισεκατομμύρια φορές
μεγαλύτερη από το κάτω όριο ημερήσιας απόληψης διοξινών που θεωρεί
ως σχετικά ανεκτό η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας! Είναι χαρακτηριστικό
ότι στις μόνες γνωστές μετρήσεις που έχουν γίνει για διοξίνες σε
χωματερές στην Ελλάδα (και πιο συγκεκριμένα στη χωματερή του
Κουρουπητού), οι συγκεντρώσεις διοξινών στο χώρο της χωματερής ήταν
572 φορές μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες που ανιχνεύτηκαν σε
απομακρυσμένη γεωργική γη που δεν επηρεάζεται από τη χωματερή.
"Ζητάμε την άμεση λήψη μέτρων για την προστασία του
περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Ο ίδιος ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Κ.
Λαλιώτης περιέγραψε το πρόβλημα με τον χαρακτηριστικό όρο
'ξεφτίλα'. Τα σκουπίδια δεν μπορεί να διατίθενται ανεξέλεγκτα και
να επιβαρύνουν επί μακρόν το περιβάλλον. Ζητάμε επίσης να υπάρξει
επιτέλους μια πολιτική εξάλειψης των διοξινών στη χώρα μας. Έχουμε
επανειλημμένως τονίσει τους κινδύνους, έχουμε υποδείξει σημαντικές
πηγές διοξινών και το μόνο που έχουμε δει μέχρι σήμερα είναι η
απροθυμία της κεντρικής και τοπικής διοίκησης να αναλάβουν τις
ευθύνες τους", τόνισε ο Στέλιος Ψωμάς, διευθυντής του ελληνικού
γραφείου της Greenpeace.
Η κύρια αιτία έκλυσης διοξινών από τα καιγόμενα σκουπίδια είναι
η παρουσία χλωρίου στα απορρίμματα από πλαστικά PVC. Χιλιάδες τόνοι
πλαστικών PVC καταλήγουν κάθε χρόνο στις χωματερές (με τη μορφή
φιαλών νερού, σωλήνων, δαπέδων, καλωδίων, μουσαμάδων, κ.λπ). Η
Greenpeace εκτιμά πως μόνο τα μπουκάλια εμφιαλωμένου νερού από PVC
που καταλήγουν κάθε χρόνο στις χωματερές ξεπερνούν σε βάρος τους
3.500 τόνους. Να σημειώσουμε εδώ, ότι τα μπουκάλια από PVC
αποτελούν σήμερα μόλις το 20% της σχετικής αγοράς στην Ελλάδα, αφού
τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία στροφή στις φιάλες από πλαστικό ΡΕΤ
που παρουσιάζουν λιγότερα προβλήματα. Επιπλέον, όπως έδειξαν
πρόσφατες σχετικές μελέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το PVC που
καταλήγει στις χωματερές, υφίσταται μια φυσιολογική φθορά, που έχει
ως αποτέλεσμα την έκλυση των πρόσθετων που περιέχει στο περιβάλλον.
Τα πρόσθετα αυτά είναι τοξικά μέταλλα και διάφοροι πλαστικοποιητές.
Κάποια από τα πρόσθετα είναι ενδοκρινικοί αποδιοργανωτές, μπορούν
δηλαδή να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο αναπαραγωγικό σύστημα.
Η Greenpeace προτείνει λοιπόν την κατάργηση των πλαστικών φιαλών
από PVC και την υποκατάστασή τους από γυάλινες ή πλαστικές
συσκευασίες ΡΕΤ πολλαπλών χρήσεων. Να σημειωθεί ότι η δυνατότητα
αυτή παρέχεται στους αρμόδιους υπουργούς από τον νόμο πλαίσιο για
το περιβάλλον (άρθρο 13 του Ν.1650/86).
Επιπλέον, η Greenpeace ζητά:
* Την εφαρμογή μιας πολιτικής για τη διαχείριση των απορριμμάτων
που θα βασίζεται σε μέτρα μείωσης του όγκου τους (κυρίως των
απορριμάτων συσκευασίας), την ανακύκλωση-λιπασματοποίηση και την
ασφαλή διάθεση του τμήματος που παραμένει μετά την ορθολογική
διαχείριση των σκουπιδιών.
* Το κλείσιμο, το συντομότερο δυνατόν, των χιλιάδων ανεξέλεγκτων
χωματερών και την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων χώρων.
* Μια εθνική πολιτική για την απάλειψη όλων των πηγών
διοξινών.