Μην καίτε τα λεφτά μας!

Ακτιβιστές της Greenpeace βρέθηκαν σήμερα έξω από το ΥΠΕΚΑ διαμαρτυρόμενοι για τις καταστροφικές προτεραιότητες του υπουργείου για το περιβάλλον και την οικονομία. Ένας από τους ακτιβιστές μεταμφιεσμένος στον Υπουργό ΠΕΚΑ, συμβολικά ‘έκαιγε χαρτονομίσματα’ σε κλιβάνους με τις ενδείξεις «Λιγνίτης» «Πετρέλαιο» και «Καύση Απορριμμάτων», ενώ άλλοι ακτιβιστές της οργάνωσης κρατούσαν πανό με σύνθημα «Μην καίτε τα λεφτά μας». Η Greenpeace υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι η εμμονή σε ορυκτά καύσιμα και καύση απορριμμάτων εγκλωβίζει τη χώρα σε ένα αναχρονιστικό μονοπάτι υπανάπτυξης, επιβαρύνει κάθε χρόνο με δισεκατομμύρια ευρώ την οικονομία και απειλεί την υγεία των Ελλήνων.

‘Την ώρα που οι Έλληνες πολίτες κάνουν πρωτοφανείς θυσίες για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, η κυβέρνηση αποφασίζει να κάψει τα χρήματα των φορολογουμένων σε πανάκριβες, ξεπερασμένες και επικίνδυνες τεχνολογίες’,

τόνισε ο Τάκης Γρηγορίου, υπεύθυνος για θέματα ενέργειας στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace. ‘Θα περίμενε κανείς από τον πρώην υπουργό οικονομικών να στηρίξει πράσινες, σύγχρονες και οικονομικά αποδοτικές λύσεις με πολλαπλασιαστική αξία’.

Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες^[1] του νέου Υπουργού ΠΕΚΑ κ. Παπακωνσταντίνου καταδεικνύουν τις επικίνδυνες προτεραιότητες του υπουργείου για το περιβάλλον, την υγεία και την οικονομία:

- Η προοπτική πώλησης λιγνιτικών μονάδων σε ιδιώτες και η κατασκευή δύο νέων λιγνιτικών μονάδων μέσα στη δεκαετία θα κατευθύνουν δισεκατομμύρια ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων σε λάθος επιλογές, θέτοντας σε κίνδυνο την απεξάρτηση της χώρας από το πιο βρώμικο καύσιμο. Μόνο από τη χρήση λιγνίτη σήμερα για την ηλεκτροπαραγωγή, η ελληνική κοινωνία ζημιώνεται έως και κατά 7,38 δις € ετησίως ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων στο περιβάλλον και την υγεία.^[2]

- Η μεθόδευση της τελευταίας στιγμής στο ενεργειακό νομοσχέδιο (προσθήκη φωτογραφικών διατάξεων)^[3], επιδοτεί στρεβλά τις μονάδες συμπαραγωγής με καύσιμο (κυρίως) το φυσικό αέριο εις βάρος των ΑΠΕ. Το αποτέλεσμα είναι να επιδοτούνται με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ προερχόμενα από το Τέλος ΑΠΕ συγκεκριμένες μονάδες συμπαραγωγής με χρήση ορυκτών καυσίμων, αντί έργα ΑΠΕ. Η επιλογή αυτή είτε αφήνει χωρίς κεφάλαια επιδότησης τις ΑΠΕ είτε θα επιβαρύνει υπέρμετρα τον καταναλωτή με νέα μεγάλη αύξηση του Τέλους ΑΠΕ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ενοχοποιώντας αδικαιολόγητα τις ΑΠΕ στα μάτια των πολιτών.

- Η προώθηση της καύσης απορριμμάτων, ακυρώνει στην ουσία τη λύση της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης, θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία λόγω έκλυσης διοξινών και επιπλέον επιδοτείται σαν ‘πράσινη ενέργεια’. Η καύση απορριμμάτων έχει πολλαπλάσιο κόστος και θα στερήσει τις χιλιάδες θέσεις εργασίας που θα δημιουργούσε ένα ορθολογικό και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης.^[4]

- Η εμμονή της κυβέρνησης με την εξόρυξη πετρελαίου απειλεί τον τουρισμό, την αλιεία και τις κοινωνίες της παράκτιας και νησιωτικής Ελλάδας. Το κόστος μίας δυνητικής μεγάλης διαρροής, υπερβαίνει το σύνολο των προσδοκώμενων εσόδων,^[5] ενώ η περιβαλλοντική και κοινωνική καταστροφή θα είναι μη αναστρέψιμη. Την ίδια στιγμή το υπουργείο κάνει ελάχιστα για να μειώσει την κατανάλωση πετρελαίου, τόσο στην ηλεκτροπαραγωγή στα νησιά του Αιγαίου, όσο και στον οικιακό και τριτογενή τομέα για τις ανάγκες θέρμανσης. ^[6] Η αδράνεια αυτή επιβαρύνει την εθνική οικονομία και τους πολίτες με δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Η Greenpeace αγωνίζεται για τη μετάβαση της χώρας σε ένα βιώσιμο, αναπτυξιακό μονοπάτι και υποστηρίζει τις πιο πράσινες, σύγχρονες και οικονομικά αποδοτικές λύσεις που συμβάλλουν στην έξοδο από τη σημερινή κρίση και αντιμετωπίζουν τις μελλοντικές προκλήσεις. Η Greenpeace καλεί τον κ. Παπακωνσταντίνου να υλοποιήσει την κυβερνητική δέσμευση για ουσιαστική πράσινη ανάπτυξη, και να:

• Υιοθετήσει αυστηρό χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης από το λιγνίτη ως το 2030 και να στηρίξει τη μετάβαση σε μία κοινωνία 100% ΑΠΕ και υψηλής ενεργειακής απόδοσης.
• Εξασφαλίσει την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων σε ΑΠΕ και την απόλυτη προτεραιότητά τους στην πρόσβαση στα δίκτυα έναντι όλων των τεχνολογιών.
• Ακυρώσει τα σχέδια για την καύση απορριμμάτων και να στραφεί σε ένα αποδοτικό και πράσινο μοντέλο ορθολογικής διαχείρισης απορριμμάτων.
• Ακυρώσει τα σχέδια για επικίνδυνες εξορύξεις πετρελαίου από τις ελληνικές θάλασσες.
• Παράσχει ουσιαστικά κίνητρα προκειμένου οι Έλληνες πολίτες να στραφούν σε πράσινες λύσεις για τη θέρμανση στα σπίτια τους και να απαλλαγούν από τους ακριβούς λογαριασμούς θέρμανσης.

Σημειώσεις προς συντάκτες

1. Σύμφωνα με τις προγραμματικές δηλώσεις του κ. Παπακωνσταντίνου και την παρουσίαση των προτεραιοτήτων του υπουργείου για το β’ εξάμηνο του 2011
2. Στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζεται η εκτίμηση του περιβαλλοντικού κόστους από τη χρήση λιγνίτη στην Ελλάδα, με βάση τη μεθοδολογία του Γερμανικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και του προγράμματος Methodox, που βασίζονται στο κοινοτικό πρόγραμμα ExternE. Σύμφωνα με αυτό, παρέχονται τρεις εκτιμήσεις για το εξωτερικό κόστος, 20, 70 και 280 ευρώ ανά τόνο CO₂ αντίστοιχα. Με βάση την ένταση άνθρακα του ελληνικού ενεργειακού μίγματος, αυτό διαμορφώνεται ως:

• 31,8 €/MWh για 20 €/tn CO₂ (χαμηλή εκτίμηση)

• 77,4 €/MWh για 70 €/tn CO₂ (προτεινόμενη εκτίμηση)

• 268,9 €/MWh για 280 €/tn CO₂ (μέγιστη εκτίμηση)

Συνεπώς, το εξωτερικό κόστος από τη χρήση λιγνίτη στην Ελλάδα για το 2010 (27,14 TWh, ΔΕΣΜΗΕ) διαμορφώνεται ως εξής:

1. Η παράγραφος 2 του άρθρου 197 στο ενεργειακό νομοσχέδιο προβλέπει ότι ενέργεια που παράγεται από σταθμούς ΣΗΘΥΑ με καύσιμο φυσικό αέριο θα απορροφάται στο δίκτυο κατά προτεραιότητα και θα αμείβεται σε εγγυημένη τιμή που θα επιβαρύνει το ειδικό τέλος ΑΠΕ, στερώντας πόρους από τις ΑΠΕ και δημιουργώντας νέες στρεβλώσεις στην αγορά ενέργειας.
2. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι για κάθε 1 θέση εργασίας στην καύση το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων προσφέρει 25-300 θέσεις, ενώ η καύση θα οδηγήσει σε αύξηση των δημοτικών τελών κατά 30 - 100%! Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
3. Το ΥΠΕΚΑ εκτιμά πως το πρώτο βαρέλι θα αντληθεί σε 5-7 χρόνια από τη στιγμή που θα ξεκινήσουν οι έρευνες, ενώ τα συνολικά οφέλη εκτιμώνται σε 12-15 δις $ σε μία περίοδο 15-20 ετών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ο τουρισμός και η αλιεία στην Ελλάδα αποδίδουν ετησίως περίπου 35-40 δις €. Την ίδια ώρα, το κόστος των κλιματικών αλλαγών για τη χώρα μας εκτιμάται στα 701 δις €.
4. Για παράδειγμα, το κόστος αγοράς πετρελαίου για τη ΔΕΗ το 2008 ξεπέρασε το 1 δις €. Αναφορικά με τα κτίρια, αν η κυβέρνηση έδινε κίνητρα στους πολίτες για να αναβαθμίσουν ενεργειακά τα σπίτια τους, η οικονομία θα εξοικονομούσε δυνητικά δισεκατομμύρια ευρώ από εισαγωγές πετρελαίου, οι πολίτες θα ενίσχυαν το εισόδημα τους και θα δημιουργούνταν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Δείτε εδώ τη σχετική πρόταση της Greenpeace.