Πετρελαιοκηλίδες, μια μαύρη ιστορία

νέο - 8 Σεπτεμβρίου, 2006

Αλάσκα: 24/3/89, το "Exxon Valdez" βυθίζεται μαυρίζοντας τις ακτές τις περιοχής Prince William Sound με 36.000 τόνους αργού πετρελαίου.Ευρωπαϊκή Ένωση:13/12/99, το πετρελαιοφόρο "Erika" που μετέφερε 25.000 τόνους πετρελαίου, βυθίζεται στα ΒΔ της Γαλλίας.13/11/02, το ελληνικών συμφερόντων πλοίο "Prestige" βυθίζεται έξω από τις ακτές τις Ισπανίας, μεταφέροντας 77.000 τόνους πετρελαίου.Πύλος:23/2/80, ατύχημα στο πετρελαιοφόρο "Irenes Serenade" με αποτέλεσμα 40.000 τόνοι πετρελαίου να καταλήξουν στη θάλασσα.9/10/93, 800 τόνοι πετρελαίου διαρρέουν στην περιοχή από το πετρελαιοφόρο "Iliad".

μεγέθυνση

Ο εθελοντής της Greenpeace, Albert Lozada, προσπαθεί να βοηθήσει τους ντόπιους ψαράδες να μαζέψουν το πετρέλαιο που χύθηκε στις ακτές.

Τα ατυχήματα διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα έθεσαν επιτακτικά το αίτημα για απαγόρευση της προσέγγισης πετρελαιοφόρων σε ευαίσθητες περιοχές. Με αφορμή τα ατυχήματα στον όρμο του Ναυαρίνου η Greenpeace ζήτησε την απαγόρευση διέλευσης-αγκυροβολίου πετρελαιοφόρων στον ευαίσθητο κλειστό όρμο. Το ατύχημα του "Irenes Serenade" στην Πύλο το 1980 δεν συνέβη λόγω σφαλμάτων οδήγησης αλλά λόγω έκρηξης μέσα στον όρμο, κάτι που μπορεί να ξανασυμβεί οποιαδήποτε στιγμή και στο μέλλον. Στην Πύλο δεν γίνεται φορτοεκφόρτωση πετρελαιοειδών, αλλά μόνο ανεφοδιασμός των πλοίων. Ο ανεφοδιασμός αυτός μπορεί να γίνει και εκτός όρμου χωρίς να θίγονται σοβαρά τα τοπικά οικονομικά ή εργασιακά συμφέροντα.

Στον απόηχο των μεγάλων ατυχημάτων σε πετρελαιοφόρα πλοία που έπληξαν τις ευρωπαϊκές ακτές, το Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος και Μεταφορών της Κοινότητας αποφάσισε στις 25/01/1993 τον καθορισμό θαλασσίων περιοχών ιδιαίτερου οικολογικού ενδιαφέροντος, στις οποίες να αποφεύγεται η διέλευση δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρελαιοειδή και άλλες επικίνδυνες χημικές ουσίες. Ο καθορισμός ζωνών ιδιαίτερου οικολογικού ενδιαφέροντος αποκτά δραματική σημασία για τον ελληνικό χώρο για δύο επιπλέον λόγους:

Η Ελλάδα έχει το προνόμιο να διαθέτει μερικά από τα ομορφότερα και πιο ενδιαφέροντα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα της Ευρώπης, και να φιλοξενεί ορισμένα από τα πλέον απειλούμενα θαλάσσια είδη στον πλανήτη (όπως π.χ. τη μεσογειακή φώκια Monachus monachus και τη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta).
Πάνω από 100 εκατομμύρια τόνοι πετρελαιοειδών διακινούνται ετησίως διαμέσου των ελληνικών θαλασσών, λόγω της κομβικής γεωγραφικής θέσης που κατέχει η χώρα μας. Ο κίνδυνος συνεπώς ενός σοβαρού ατυχήματος είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

Επειδή, μετά τα σοβαρά ατυχήματα των τελευταίων ετών, φαίνεται πως υπάρχει σε κοινοτικό επίπεδο η βούληση για προστασία κάποιων περιοχών, και επειδή αντίστοιχη βούληση έχουν επιδείξει όλα τα πολιτικά κόμματα σε σχετική ερώτηση μας, η Greenpeace έχει προτείνει από το Νοέμβριο του 1996 να υπάρξουν σε πρώτη φάση περιορισμοί στη διακίνηση επικίνδυνων φορτίων, στις περιοχές του Εθνικού Πάρκου Αλοννήσου Β. Σποράδων, την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου του Λαγανά στη Ζάκυνθο, τις ευρύτερες περιοχές των παράκτιων βιοτόπων που προστατεύονται από τη διεθνή Συνθήκη Ραμσάρ (όπως το δέλτα του Έβρου), καθώς και τον όρμο του Ναυαρίνου στην Πύλο. Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για την ανάγκη, όχι μόνο να σεβαστούμε ως χώρα τη διεθνή Συνθήκη Ραμσάρ, αλλά κυρίως να προστατέψουμε αποτελεσματικά αυτές τις μοναδικές περιοχές. Η απαγόρευση διέλευσης επικίνδυνων φορτίων κοντά στους βιότοπους αποτελεί μια θετική προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με απόφασή του (20-12-2002) απαγορεύει σε πετρελαιοφόρα μονού τοιχώματος (όπως είναι τα "Prestige" και "Erika") να μεταφέρουν βαρύ μαζούτ στην Ε.Ε.

Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένου ότι το 90% του πετρελαίου μεταφέρεται μέσω θαλάσσης.