Σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης, τα πυρηνικά κράτη συμφώνησαν
να εξαλείψουν τα πυρηνικά όπλα τους. Σε αντάλλαγμα, τα μη πυρηνικά
κράτη συμφώνησαν να μην κατασκευάσουν ή να μην αποκτήσουν πυρηνικά
όπλα. Δυστυχώς η Συνθήκη δεν έφτασε το όνειρο των ιδρυτών της, να
μην υπάρχουν δηλαδή πυρηνικά όπλα μέσα σε 25 χρόνια. Αυτό συνέβη εν
μέρει επειδή τα πυρηνικά κράτη απέτυχαν απλά να τηρήσουν το δικό
τους κομμάτι της συμφωνίας, αλλά και εν μέρει επειδή η Συνθήκη δεν
ήταν μια τέλεια συνθήκη. Υπάρχει σε αυτή μια μεγάλη αντίφαση.
Μέρος της συμφωνίας που επιτεύχθηκε το 1970, είναι μια αναφορά
στο άρθρο 4 στην πυρηνική ενέργεια ως "αναφαίρετο
δικαίωμα". Με άλλα λόγια, η συνθήκη που επιδιώκει να
εξαλείψει τα πυρηνικά όπλα, υποστηρίζει την πυρηνική ενέργεια ως
δικαίωμα. Η Greenpeace έχει δηλώσει ότι είναι παράλογο να προωθηθεί
η πυρηνική ενέργεια και ακόμα πιο παράλογο να σκεφτεί κανείς ότι
είναι δυνατό να ελεγχθούν τα πυρηνικά όπλα.
Εντούτοις έχει υπάρξει πρόοδος. Το 2000, όλα τα συμβαλλόμενα
μέρη συμφώνησαν σε ένα πακέτο πρακτικών βημάτων για το συστηματικό
και προοδευτικό αφοπλισμό των παγκόσμιων πυρηνικών όπλων, γνωστό ως
"τα 13 πρακτικά
βήματα". Εκατόν πενήντα οκτώ χώρες συμφώνησαν με αυτό το
σχέδιο δεκατριών σημείων στη διάσκεψη αναθεώρησης της Συνθήκης Μη
Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.
Αυτή η συμφωνία ήταν ένα μνημειακό επίτευγμα, αποκαθιστώντας τη
χαμένη πίστη στη Συνθήκη Mη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, η οποία ήταν
χαμένη μετά από την ελάχιστη πρόοδο που είχε σημειωθεί στον
αφοπλισμό. Αλλά αυτά τα 13 βήματα αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο. Οι
ΗΠΑ και η Κίνα έχουν αρνηθεί να επικυρώσουν την περιεκτική Συνθήκη
Aπαγόρευσης Πυρηνικών Δοκιμών και η αμερικανική κυβέρνηση έχει
αποσύρει την υποστήριξή της για διάφορα σημεία. Εντούτοις, αυτό που
βάζει τη Συνθήκη ακόμα περισσότερο σε κίνδυνο, είναι το γεγονός ότι
αναπτύσσονται νέα σχέδια για μίνι πυρηνικά όπλα από τις ΗΠΑ, τη
Ρωσία και άλλα κράτη. Αυτό παραβιάζει εντελώς τη Συνθήκη και
καθιστά μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών πιθανή.
Μόνο με ένα τέλος στην προώθηση της πυρηνικής τεχνολογίας και
ένα σοβαρό πρόγραμμα των επαληθεύσιμων, διαφανών και αμετάκλητων βημάτων για
να καταργηθούν τα πυρηνικά όπλα στον κόσμο, η Συνθήκη θα επιζήσει
και ο κόσμος θα είναι σε θέση να κάνει ένα βήμα πίσω από την
πυρηνική άβυσσο.