Θαλάσσιο καταφύγιο στις Κυκλάδες!

Ιούλιος 01, 2009

Δράση της Greenpeace για την προστασία της θάλασσας και την στήριξη των μικρών αλιέων που παλεύουν να εξασφαλίσουν το μέλλον τους.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας της Greenpeace για τη δημιουργία θαλάσσιου καταφυγίου στις Κυκλάδες και την ανακήρυξη της νήσου Γυάρου ως ζώνη απόλυτης προστασίας, η οργάνωση προχώρησε στην καταγραφή του βυθού γύρω από το νησί, σε συνεργασία με μέλη του Συλλόγου Ερασιτεχνών Αυτοδυτών «ΤΗΘΥΣ» και μια ομάδα επιστημονικής κατάδυσης[1]. Με τη συγκεκριμένη καταγραφή, η Greenpeace συνεχίζει της δράσεις της στην περιοχή και στηρίζει τους παράκτιους αλιείς των Βόρειων Κυκλάδων οι οποίοι διεκδικούν την προστασία του φυσικού πλούτου στον τόπο τους[2].

Στη συγκεκριμένη μελέτη, έγινε η καταγραφή των θαλάσσιων τύπων οικοτόπων και προστατευόμενων ειδών, και πραγματοποιήθηκε υποβρύχια οπτική καταγραφή σε 16 τομές κάθετες στην ακτογραμμή της Γυάρου, σε βάθη μεταξύ 0-30 μέτρων. Με βάση τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης, σε όλες τις διατομές και τα βάθη που εξετάστηκαν, καταγράφηκαν εκτεταμένα και άγνωστα μέχρι τώρα λιβάδια Ποσειδωνίας[3], καθώς επίσης και μια σειρά από προστατευόμενα θαλάσσια είδη[4].

Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι το εισβάλλον χλωροφύκος Caulerpa racemosa είχε καλύψει μεγάλες εκτάσεις σε όλα τα βάθη και τύπους οικοτόπων, ενώ παρατηρήθηκαν και κάποιες εκτάσεις κατεστραμμένων λιβαδιών. Η εξάπλωση του συγκεκριμένου φύκους που έχει εισβάλει στη Μεσόγειο και παίρνει τη θέση υποβαθμισμένων λιβαδιών της Ποσειδωνίας, αποτελεί μια μεγάλη απειλή για τα «δάση της θάλασσας[5]» και προμηνύει την περαιτέρω υποβάθμιση της περιοχής εάν δεν προστατευτεί άμεσα.

Οι επιστήμονες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ποικιλία τύπων οικοτόπων, η ύπαρξη λιβαδιών Ποσειδωνίας σε καλή κατάσταση και αφθονία προστατευόμενων ειδών αποδεικνύουν την καταλληλότητα της Γυάρου για την ένταξή της σε καθεστώς προστασίας.

«Είναι η δεύτερη φορά που βρισκόμαστε στα νερά των Κυκλάδων μέσα σε ένα χρόνο και συναντούμε αχαρτογράφητα και απροστάτευτα λιβάδια της Ποσειδωνίας», δήλωσε η Άντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace. «Η συγκεκριμένη καταγραφή αποτελεί άλλο ένα τεκμήριο της σημασίας της περιοχής και δικαιώνει για άλλη μια φορά τους αλιείς που απαιτούν την προστασία της. Πόσες ακόμη αποδείξεις χρειάζεται ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης για να ασχοληθεί με τα προβλήματα της θάλασσας και των αλιέων;», πρόσθεσε η Άντζελα Λάζου[6].

Ο τελικός στόχος αυτής της συνεργασίας είναι η δημιουργία θαλάσσιου καταφυγίου στην ευρύτερη περιοχή των Κυκλάδων με το νησί της Γυάρου να αποτελεί τον πυρήνα απόλυτης προστασίας όπου θα απαγορεύεται η αλιεία με οποιαδήποτε μέθοδο. Από τα μέχρι τώρα ευρήματα στις Κυκλάδες, προκύπτει ότι η περιοχή πληροί όλα τα κριτήρια που ορίζει ο Μεσογειακός Κανονισμός για την Αλιεία, για να ανακηρυχθεί σε θαλάσσιο καταφύγιο[7].

Η Greenpeace, οι αλιείς και οι επιστήμονες ζητάνε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να προχωρήσει στις παρακάτω κινήσεις:

• Καθορισμός θαλάσσιων καταφυγίων, όπως ορίζει ο Μεσογειακός Κανονισμός για την αλιεία.
• Δημιουργία θαλάσσιου καταφυγίου στην ευρύτερη περιοχή των βόρειων Κυκλάδων που θα περιλαμβάνει τα νησιά Άνδρο, Τήνο, Μύκονο, Σύρο, Κύθνο και Κέα όπου θα δραστηριοποιούνται αποκλειστικά οι αλιείς της μικρής παράκτιας αλιείας, ενώ θα υπάρχει και ένας πυρήνας απόλυτης προστασίας από κάθε μορφή αλιείας την θαλάσσια περιοχή περιμετρικά του νησιού Γυάρος.[8].

Σημειώσεις προς συντάκτες

[1]Σύλλογος Ερασιτεχνών Αυτοδυτών «ΤΗΘΥΣ» www.scubadive.gr . H ομάδα επιστημονικής κατάδυσης αποτελείται από τους Γιάννη Ίσσαρη (ωκεανογράφος), Μαρία Σαλωμίδη (περιβαλλοντολόγος -ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε) και Στέλιο Κατσανεβάκη (ωκεανογράφος -ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε).

[2] Δείτε προηγούμενες δράσεις, το ιστορικό της εκστρατείας και οπτικό υλικό στο http://www.greenpeace.org/greece/marine-reserves

[3] Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) προστατεύεται από μια σειρά ευρωπαϊκών νομοθεσιών όπως:
- Οδηγία για τους Οικότοπους (ΕΚ/92/43): ο βασικός πυλώνας του συστήματος προστασίας της φύσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός σχετικά με μέτρα διαχείρισης για τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο Θάλασσα ΕΚ 1967/2006.

[4] Σημαντική ήταν η παρουσία υφάλων με φωτόφιλα φύκη, αμμοσύρσεων και θαλάσσιων σπηλαίων. Επίσης παρατηρήθηκαν μεγάλες πυκνότητες του προστατευόμενου δίθυρου Pinna nobilis, ενώ κατά τόπους παρατηρήθηκαν σπόγγοι Axinella spp., αχινοί Centrostephanus longispinus, τρίτωνες Charonia tritonis και σκάρους Sparisoma cretense.

[5] Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας όχι μόνο προσφέρουν καταφύγιο για περισσότερα από 1.200 θαλάσσια είδη, αλλά και παράγουν μεγάλες ποσότητες οξυγόνου αποτελώντας έτσι ασπίδα στις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών.

[6] Η Greenpeace έχει στείλει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης τα αποτελέσματα της χαρτογράφησης που πραγματοποίησε τον Ιούνιο 2008 στην Άνδρο, έχει στείλει υπόμνημα στον Υπουργό κ. Χατζηγάκη σχετικά με τα προβλήματα της θάλασσας και της αλιείας, καθώς επίσης έχει πραγματοποιήσει συνάντηση με τον ίδιο τον Υπουργό. Ωστόσο, η μόνη απάντηση που έχει λάβει ως τώρα η οργάνωση δεν περιλαμβάνει πουθενά αυτά τα ζητήματα.

[7] Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Αλιεία στη Μεσόγειο ΕΚ 1967/2006 απαιτεί από την Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Μεσογείου να προχωρήσουν στον καθορισμό Προστατευόμενων Περιοχών Αλιείας. Υποχρέωση που έπρεπε να έχει εκπληρωθεί μέχρι το τέλος του 2008. Ανάμεσα στα κριτήρια που αναφέρει για αυτές τις περιοχές είναι: ευαίσθητα οικοσυστήματα όπως λιβάδια Ποσειδωνίας και κοράλλια, περιοχές ανάπτυξης και αναπαραγωγής, καταστροφή από αλιευτικές δραστηριότητες.

[8] Το προτεινόμενο θαλάσσιο καταφύγιο:
http://www.greenpeace.org/greece/press/118544/marine-reserves-map