Promieniowanie

Ania urodziła się w 1990 roku w wiosce silnie skażonej na skutek awarii reaktora w Czarnobylu. Jest przykuta do łóżka, a wyjazdy do szpitala stały się dla niej rutyną po tym, jak w 2000 roku stwierdzono u niej nawrót choroby nowotworowej, po raz pierwszy wykrytej gdy miała cztery lata. Są dni, kiedy wyczerpanie i ból są dla niej nie do zniesienia.

Powiększ obraz

Promieniowanie to termin oznaczający emisję energii w postaci cząstek lub fal elektromagnetycznych. Podczas gdy większość atomów w przyrodzie pozostaje niezmienna pod względem składu i energii, niektóre naturalne lub sztucznie utworzone atomy są niestabilne, tzn. mogą swobodnie emitować energię lub cząstki różnego typu (np. alfa). Taką zdolność atomów do samorzutnej przemiany nazywa się „radioaktywnością.”

Przemysł atomowy chętnie przypomina nam, że promieniotwórczość oraz substancje o właściwościach promieniotwórczych są zjawiskiem naturalnym, istniejącym od początku świata. Nie wspomina jednak, że poprzez energię atomową, produkcję bomb i testowanie materiałów jądrowych, ludzie stworzyli materiały promieniotwórcze, które wcześniej w środowisku nie występowały. W wyniku prac wydobywczych oraz produkcji przemysłowej pierwiastki naturalnie promieniotwórcze takie jak uran czy tor zostały uwolnione do środowiska, w przeszłości zaś większość z nich była odizolowana od środowiska w warstwach skalnych.

Wypadki zdarzają się zarówno w zakładach produkujących energię atomową, jak i w obiektach, które ją wykorzystują. Materiały radioaktywne muszą być przewożone, co oznacza ryzyko wypadku w czasie transportu. W niektórych częściach świata np. Rosji nieoznakowane odpady radioaktywne spotyka się na wysypiskach śmieci, w fabrykach, opuszczonych klinikach medycznych i obiektach użytkujących paliwo jądrowe.

Choroba popromienna powstaje w wyniku ekspozycji na nadmierne dawki promieniowania jonizujacego. Pierwsze jej objawy to: mdłości, uczucie zmęczenia, wymioty i biegunka. W dalszej kolejności mogą wystąpić: wypadanie włosów, krwotoki, zapalenie jamy ustnej i gardła oraz osłabienie. W zależności od stopnia uszkodzeń choroba popromienna może zakończyć się śmiercią lub przejść w fazę przewlekłą ze stopniowym wyniszczeniem organizmu.

Dzieci z pobliskiej wioski obserwują obiekt atomowy Sellafield. Zakład regularnie emituje promieniowanie, a w okolicy występują liczne przypadki zachorowań na raka

Ludzie starsi oraz cierpiący na zaburzenia układu odpornościowego są bardziej podatni na działanie jonizującego promieniowania. Dzieci są szczególnie wrażliwe na promieniowanie ze względu na występujący u nich bardzo szybki proces podziału komórek związany ze wzrostem organizmu. Do rodzajów raka związanych z działaniem promieniowania jonizującego zalicza się większość rodzajów raka krwi (białaczka, chłonniaki), raka płuc oraz nowotwory innych organów. Do wad rozwojowych zalicza się zespół Downa, rozszczepienie podniebienia i wargi, wrodzone zniekształcenia, uszkodzenia kręgosłupa, nerek, wątroby i inne.