Via Baltica - Nie tędy droga

"Inwestycja spowoduje nieodwracalne skutki dla natury (…)To przedsięwzięcie będzie miało katastrofalne skutki przyrodnicze dla całego regionu. Via Baltica przetnie naturalne korytarze wędrówek dużych ssaków. Lokalne populacje wilków, rysi czy łosi zostaną odseparowane od siebie we fragmentach swoich siedlisk."
Prof. dr hab. Włodzimierz Jędrzejewski - Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży



Wiele polskich oraz międzynarodowych organizacji protestuje przeciwko obecnemu projektowi. Planowana inwestycja jest dłuższa i nieefektywna ekonomicznie. Podczas jej realizacji zniszczeniu ulegną najcenniejsze obszary Zielonych Płuc Polski. Istnieją inne, krótsze i mniej szkodliwe dla środowiska naturalnego możliwości przeprowadzenia drogi Via Baltica przez terytorium Polski. Budowa drogi to także zagrożenie, bo zniszczenie najcenniejszych części Zielonych Płuc Polski spowoduje zmniejszenie turystycznej atrakcyjności regionu.

Szczególnie rażącym przypadkiem potencjalnej Via Baltica jest forsowanie budowy obwodnicy Augustowa przez dolinę Rospudy w Puszczy Augustowskiej. 17 lipca 2006 Minister środowiska, pod presją drogowców i lokalnych polityków, ogłosił decyzję będącą zielonym światłem dla rozpoczęcia budowy estakady biegnącej przez środek doliny. Jednocześnie analiza środowiskowa i finansowa jednoznacznie pokazywała, że najlepszym wariantem byłaby drobna korekta przebiegu drogi i ominięcie bagien Rospudy oraz połączenie obwodnicy Augustowa z budową obwodnicy Suwałk. Puszcza Augustowska została zidentyfikowana przez BirdLife International jako ważna ostoja ptaków o znaczeniu i jako taka została powołana przez rząd polski jako Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) w oparciu o wymagania unijnej Dyrektywy Ptasiej. Gatunki lęgowe zaobserwowane w strefie oddziaływania inwestycji obejmują 8 gatunków kluczowych, dla których OSO "Puszcza Augustowska" stanowi jeden z 10 najważniejszych terenów lęgowych w Polsce. Są to głównie gatunki dużych ptaków, szczególnie wrażliwych na różne zakłócenia (np. bocian czarny, głuszec, trzmielojad, orlik krzykliwy). Ostoja ta klasyfikuje się także do ochrony jako Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk na mocy Dyrektywy Siedliskowej.

Greenpeace zdaje sobie sprawę z potrzeby wybudowania obwodnicy Augustowa, ale forsowanie jej budowy w dzisiejszym kształcie wcale nie zagwarantuje szybkiego jej ukończenia z powodu szczupłości środków finansowych z budżetu państwa oraz licznych problemów natury prawnej. Bez wsparcia finansowego Unii inwestycja ta może ciągnąć się kolejnych kilkanaście lat - z drugiej strony, ryzyko nałożenia na Polskę kar finansowych jest bardzo realne. Zamiast tego wystarczyłoby drogę poprowadzić nieco na północ i połączyć z obwodnicą Suwałk.

Greenpeace sprzeciwia się niszczeniu środowiska naturalnego na całym świecie. Jest także przeciwny krótkowzrocznemu niszczeniu polskiej przyrody. Zdaniem Greenpeace'u zwiększenie natężenia ruchu pojazdów na chronionych terenach Zielonych Płuc Polski jest niepotrzebne i szkodliwe. Jest to także zagrożenie dla całego regionu, którego przyszłość uzależniona jest od zachowania unikatowego ekosystemu.