Rewolucja energetyczna
Zmiany klimatu wymagają co najmniej rewolucji energetycznej.
Ewolucja technologii codziennie przynosi coraz efektywniejsze
metody produkcji, dystrybucji i zużycia energii, natomiast to,
czego potrzebujemy, to rewolucja w myśleniu decydentów o tym, w
jaki sposób rozwiązać obecny kryzys klimatyczno-energetyczny.
Scenariusz rewolucji energetycznej
dla Polski
Niniejszy raport przedstawia dwa możliwe do realizacji w Polsce
scenariusze dotyczące wytwarzania i zaopatrzenia kraju w energię.
Scenariusz referencyjny bazuje na rządowym projekcie Polityki
Energetycznej Polski do roku 2030 (wersja z września 2008 r.)
uzupełnionym prognozami Międzynarodowej Agencji Energii, ale
urealnia prognozy cen paliw kopalnych i energii. Jest to
scenariusz, który utrzymuje istniejącą obecnie w Polsce tendencję w
energetyce - scentralizowana produkcja oparta na węglu, marginalny
udział odnawialnych źródeł energii (OZE). W odróżnieniu od niego,
scenariusz alternatywny zakłada znacznie niższą energochłonność
gospodarki i wyzwolenie lokalnej aktywności w inwestowaniu w OZE.
Ten scenariusz zdecydowanie bardziej odpowiada współczesnym
wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu i kryzysem
energetycznym.
Zmniejszenie emisji dwutlenku
węgla
Dzięki wdrożeniu scenariusza alternatywnego Polska może
zredukować emisje CO2 aż o 210 mln ton do 2050 roku. Odpowiada to
redukcji emisji z wysokiego poziomu ponad 7 ton CO2 na mieszkańca
rocznie do 2,5 tony, czyli do poziomu wymaganego globalnie dla
zatrzymania niebezpiecznych zmian klimatu.
Scenariusz Rewolucji Energetycznej
pokazuje, w jaki sposób Polska może stopniowo do połowy wieku z
energetyki węglowej, przejść na energetykę czystszą, dającą
bezpieczne dostawy energii, nie zagrażającą następnym
pokoleniom.
Może się tak stać dzięki:
Wykorzystaniu olbrzymich zasobów
odnawialnych źródeł energii
Biomasa, wiatr i słońce to główne zasoby OZE, którymi dysponuje
Polska, uzupełnione mniejszymi zasobami energii wodnej i
geotermalnej. Obecnie, zgodnie z badaniami Instytutu Energetyki
Odnawialnej, wykonanymi na zlecenie Ministerstwa Gospodarki,
realny potencjał techniczny, czyli taki którego wykorzystanie jest
możliwe w sensie ekonomicznym wynosi ok. 1160 PJ rocznie. Dla
porównania w 2005 roku zapotrzebowanie na energię końcową w Polsce
wyniosło 2600 PJ.
Jeśli Polska wykorzysta ten potencjał, to do połowy wieku -
zgodnie ze scenariuszem alternatywnym - może pokryć 48% swojego
zapotrzebowania na energię pierwotną. Jednocześnie w tym
scenariuszu, mimo wysokiego tempa wzrostu gospodarczego,
zapotrzebowanie na energię pierwotną zamiast rosnąć, spada o 13% w
stosunku do obecnego zużycia.
Oszczędności energii
Dzięki wdrożeniu scenariusza alternatywnego Polska może zużywać
stopniowo coraz mniej energii w stosunku do scenariusza
referencyjnego - w połowie wieku zapotrzebowanie na energię
pierwotną będzie o ponad 1/3 (37%) mniejsze niż scenariuszu
referencyjnym.
Zmniejszeniu zapotrzebowania na
energię końcową
Wg. scenariusza alternatywnego już do 2020 roku ponad 20 %
łącznego zapotrzebowania na prąd, ciepło i paliwa może zostać
pokryte przez OZE. W ten sposób Polska znacznie przekracza 15% cel
zaproponowany przez Komisję Europejską i już po 2015 r. uzyskuje
potencjał bycia eksporterem zielonej energii w UE. Udaje się
ograniczyć zapotrzebowanie na energię końcową - spada ono o 7% do
2050. To znaczna redukcja w stosunku do istniejących prognoz - np.
projekt Polityki Energetycznej Polski przewiduje wzrost
zapotrzebowania na energię końcową o 49% w 2030 roku.
Stopniowemu przestawieniu produkcji
energii elektrycznej z węgla na OZE
Pomimo przewidywanego wzrostu zużycia energii elektrycznej, do
2020 r. Polska może pokryć 26%, a do 2050 r. - aż 80%
zapotrzebowania na prąd z OZE. Połowę prądu dostarczą elektrownie
wiatrowe. Biomasa i słońce (fotowoltaika) odpowiednio 19% i 12%. W
produkcji energii elektrycznej Polska uniezależnia się więc od
węgla - w 2050 r. produkuje tylko 6 % prądu z węgla kamiennego, a
węgiel brunatny zostaje wycofany z użytku.
Tymczasem w scenariuszu referencyjnym węgiel pozostaje
dominującym surowcem w produkcji energii elektrycznej, w 2050 r.
pokrywając ponad połowę zapotrzebowania na prąd.
Odchodzeniu od paliw kopalnych w
produkcji ciepła na rzecz OZE
Udział OZE w ogrzewaniu może wzrosnąć 5-krotnie, pokrywając w
2050 r. połowę zapotrzebowania na ciepło. Biomasa pokryje 36%
zapotrzebowania, słońce 10%, a geotermia 3%. Zapotrzebowanie na
ciepło znacząco spada, m.in. dzięki termomodernizacji budynków i
budowie nowych wg. wysokich standardów energetycznych, dochodząc w
2050 r. do poziomu o 30% niższego od dzisiejszego.
Wg scenariusza referencyjnego
zapotrzebowanie spada jedynie o 13% w stosunku do dzisiejszego
zużycia, a większość ciepła pochodzi z paliw kopalnych.
Ograniczeniu zapotrzebowania na
energię w transporcie i przejściu na paliwa produkowane z OZE
W scenariuszu alternatywnym zapotrzebowanie na paliwa i energię
w transporcie wynosi w połowie wieku 80% dzisiejszego
zapotrzebowania. Udział energii ze źródeł odnawialnych przekracza
36%. Rosnący udział energii ze źródeł odnawialnych i spadek
zapotrzebowania na energię zapewniony jest dzięki wysokosprawnym
samochodom z napędem hybrydowym i elektrycznym oraz energii
elektrycznej pochodzącej głównie z OZE.
W scenariuszu referencyjnym zapotrzebowanie na paliwa szybko
rośnie, i w 2040 r jest prawie dwa razy większe niż obecnie.
Inwestowaniu w bezpieczną
przyszłość
W scenariuszu referencyjnym w kluczowym dla zatrzymania zmian
klimatu okresie do 2020 r. emisje CO2 rosną zamiast spadać.
Bezpośrednie koszty produkcji energii elektrycznej są w tym
scenariuszu w ciągu pierwszych 30 lat niższe, jednak brak
przeciwdziałania zmianom klimatu będzie oznaczał duże koszty
zewnętrzne, które nie są wliczane w cenę energii, ale będą de facto
ponoszone przez konsumentów i podatników.
Wdrożenie scenariusza alternatywnego wiąże się początkowo ze
zwiększonymi kosztami wytwarzania energii elektrycznej w stosunku
do scenariusza referencyjnego, które jednak przekładają się na
niezbędne redukcje emisji i ograniczenie negatywnych skutków zmian
klimatu. W perspektywie długoterminowej - od roku 2045 wytwarzanie
energii elektrycznej w scenariuszu alternatywnym staje się tańsze
niż w referencyjnym.
Jednocześnie konsumenci wydając każde 1000 euro na energię
redukują emisje CO2 o 7,5 tony na mieszkańca na rok, a w
scenariuszu referencyjnym tylko o 1 tonę. Zamiast dzielić koszty
nabycia uprawnień do emisji pomiędzy branże, Polska może
sprzedawać ich nadwyżki za granicę i inwestować w rozwój.
Pobierz pełen raport w pliku .pdf