Save the Last Ocean

ปกป้องผืนมหาสมุทรของเรา

7 กันยายน 2555 รู้หรือไม่ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นกับมหาสมุทรของเราไกลโพ้นชายฝั่งออกไป

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทร โลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทร สิ้นมนุษยชาติ สิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา  หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการ “ปกป้องทะเลไทย” ภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลก “ปกป้องผืนมหาสมุทร” โดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างแนวคุ้มกันมหาสมุทรจากการแสวงผลประโยชน์ และควบคุมการกระทำของมนุษย์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้

ภัยคุกคามที่สำคัญ คือ

อุตสาหกรรมการประมง
อุตสาหกรรมประมงพาณิชย์ที่ไร้ความรับผิดชอบกำลังแข่งขันเพื่อล่าปลาที่มีจำนวนน้อยลงเรื่อยๆ ด้วยเรือประมงที่ใช้อุปกรณ์ ประสิทธิภาพสูง และทำลายระบบนิเวศเกินกว่าการที่ธรรมชาติจะสามารถฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำได้อ่านเพิ่มเติม

การจับสัตว์น้ำพลอยได้ (Bycatch)
การทำประมงสมัยใหม่นั้นเป็นการประมงที่สร้างความสูญเสียของระบบนิเวศโดยไม่จำเป็น ในทุกปีตาข่ายจับปลาและอวนลากได้คร่าชีวิตวาฬ และโลมาไม่น้อยกว่า 300,000 ตัวทั่วโลก และยังทำลายที่อยู่อาศัยและสัตว์น้ำผู้อยู่อาศัย  ตัวอย่างเช่น เรืออวนลากที่ทำลายป่าปะการังที่มีมาตั้งแต่โบราณ ไปพร้อมกับระบบนิเวศที่แสนบอบบางโดยรอบ

การประมงที่ไม่เป็นธรรม
เรือประมงที่ละเมิดกฎหมายมักกระทำการลักลอบจับปลา และไม่คำนึงถึงน่านน้ำของประเทศที่ขาดความมั่นคงทางอาหารและรายได้ โดยผู้ที่ทำการประมงอย่างผิดกฎหมายนั้นจะให้ผลตอบแทนเพียงสัดส่วนเล็กน้อย กลับคืนไปยังประเทศผู้เป็นเจ้าของน่านน้ำที่มีทรัพยากร เช่นประเทศในแถบแอฟริกาและกลุ่มประเทศริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก

ภาวะโลกร้อน
บรรดาสายพันธุ์ปลาและสัตว์น้ำทั้งหมดต่างตกอยู่ในภาวะเสี่ยงอันเนื่องมาจากการเพิ่มสูงขึ้นของอุณหภูมิ สัตว์น้ำไม่สามารถรอดชีวิตได้ในอุณหภูมิและกระแสน้ำที่แปรเปลี่ยน  ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคืออุณหภูมิของน้ำที่สูงขึ้นเชื่อว่าเป็นตัวการของปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาวและตาย เพราะไม่สามารถทนสภาวะนี้ได้

มลพิษ
มลพิษ อันสืบเนื่องมาจากกิจกรรมต่างๆของมนุษย์คืออีกหนึ่งผลกระทบที่สำคัญต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเล ทั้งนี้อาจจะเป็นมลพิษที่ถูกทิ้งลงทะเลโดยตรง มลพิษที่มาจากน้ำเสียที่เกิดจากกิจกรรมมนุษย์ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมสกปรก หรืออาจจะมาจากการชะล้างมลพิษทางอากาศและพื้นดินของน้ำฝนที่ไหลลงสู่ทะเลก็ล้วนแล้วแต่มีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและระบบนิเวศในทะเลเช่นกัน

ข้อมูลล่าสุด

 

รวมพลคนกินปลา รวมพลังคนกินปลาอย่างรับผิดชอบ

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | พฤศจิกายน 24, 2557

ก่อนที่เราจะเลือกซื้อเลือกกินอาหารทะเลแต่ละครั้งนั้น เคยถามผู้ขายบ้างไหมว่า ปลาที่เรากำลังจะกินนั้นมีที่มาอย่างไร มาจากทะเลแห่งไหน ชาวประมงกลุ่มใด จับปลามาด้วยวิธีใด และก่อนที่จะมาถึงจานอาหารของเรานั้นผ่านสารเคมีอะไรมาบ้างหรือเปล่า ...

ฉลามนักล่าแห่งมหาสมุทรหรือเหยื่อมนุษย์

รายการบล็อก จาก อัญชลี พิพัฒนวัฒนากุล | สิงหาคม 9, 2557

หลับตาจินตนาการ.. และดำดิ่งลงไปในทะเลอันกว้างใหญ่ โลกสีน้ำเงินลึกลับชวนน่าค้นหา ปลาฝูงใหญ่แหวกว่ายท่ามกลางหมู่มวลประการังหลากสี “ฉลาม”  น่าจะเป็นสิ่งมีชีวิตอันดับท้ายๆที่เราอยากเจอ ฉลามกินคน ฝูงฉลามซุ่มโจมตีเรือ ฉากหนังหลายเรื่องผุดขึ้...

เขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเล...

รายการบล็อก จาก อัญชลี พิพัฒนวัฒนากุล | สิงหาคม 4, 2557

มหาสมุทรเป็นของทุกคน คำกล่าวที่ว่า “One planet, One Ocean” อาจเป็นแนวคิดที่ฟังเป็นอุดมคติของนักอนุรักษ์ แต่ทฤษฎีของนักธรณีวิทยาได้พิสูจน์ให้เราเห็นว่าก่อนที่เปลือกโลกจะแยกออกจากันนั้น มหาสมุทรของโลกเชื่อมเป็นผืนเดียวกัน ...

หากรวมพลังกัน เราสามารถปกป้องมหาสมุทรได้

รายการบล็อก จาก กัปตัน โจเอล สจ๊วต | มิถุนายน 8, 2556

กว่าสามทศวรรษที่ใช้ชีวิตในท้องทะเล ผมมีความสุขที่ได้ล่องเรือไปตามมหาสมุทรต่างๆ ผมรู้สึกเป็นเกียรติมากที่ได้พบเห็นชีวิตท้องทะเลในรูปแบบต่างๆ ที่น้อยคนนักจะได้เห็น ผมได้รับประสบการณ์อันมหัศจรรย์และน่าพิศวงของสัตว์น้ำที่ใหญ่ที่สุด...

วันที่ต้องฉลอง เกาหลีใต้ยกเลิกแผนการล่าวาฬเพื่อ 'การวิจัย'

รายการบล็อก จาก Jeonghee Han | ธันวาคม 7, 2555

เป็น 5 เดือนของอนาคตที่แสนโหดร้ายของวาฬในประเทศเกาหลีใต้หลังจากที่รัฐบาลเกาหลีใต้ประกาศช็อคโลกออกมาในที่ประชุมคณะกรรมาธิการล่าวาฬระหว่างประเทศ (IWC) ที่กรุงปานามา ซิตี เมืองหลวงของปานามา เมื่อเดือนกรกฎาคม ที่ผ่านมา ถึงการเริ่มแผนการล่าว...

แถลงการณ์ของกรีนพีซต่อ "รายงานว่าด้วยความยั่งยืน" ฉบับแรกของอุตสาหกรรมทูน่ากระป๋อง...

เรื่องราว | สิงหาคม 23, 2555 ที่ 15:48

กรีนพีซผิดหวังกับ "รายงานว่าด้วยความยั่งยืน" ฉบับแรกของ Chicken of the Sea ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมทูน่ากระป๋องที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ในสหรัฐอเมริกา แต่เจ้าของและผู้ผลิตที่แท้จริงนั้นคือบริษัท Thai Union ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมทูน่ากระป๋องที่ใหญ่ที่สุดในป...

การประมงทูน่าเพื่ออุตสาหกรรมอาหารญี่ปุ่น

รายการบล็อก จาก ศิรสา กันตรัตนากุล | สิงหาคม 3, 2555 1 ความคิดเห็น

หากกล่าวถึงจังหวัดภูเก็ตแล้ว ผู้คนส่วนใหญ่จะนึกถึงแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลที่สวยงาม  หาดทรายขาว น้ำทะเลใส ปะการังที่งดงาม และแน่นอนคืออาหารทะเลที่ขึ้นชื่อ  หลายคนอาจจะไม่รู้ว่าจังหวัดภูเก็ตมีท่าเรือสำคัญของประเทศที่มีการขนถ่าย ...

วันมหาสมุทรโลก (World Oceans Day)

รายการบล็อก จาก ศิรสา กันตรัตนากุล | มิถุนายน 8, 2555

วันนี้เป็นวันมหาสมุทรโลกซึ่งตรงกับวันที่ 8 มิถุนายนของทุกปี เป็นวันที่จัดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองความสำคัญของมหาสมุทรและกระตุ้นจิตสำนึกให้คนทั้งโลกเอาใจใส่และร่วมกันที่จะอนุรักษ์ทะเลและมหาสมุทรของเรา สำหรับเราคนไทย เราสามารถร่วมเฉลิมฉลองในวัน...

ปลาหายไปไหน....จากทะเลไทย

รายการบล็อก จาก ศิรสา กันตรัตนากุล | พฤษภาคม 23, 2555 1 ความคิดเห็น

ถึงแม้ว่าทะเลและมหาสมุทรอาจจะดูเป็นเรื่องที่ดูห่างไกลจากพวกเรา แต่ ประเทศไทยมีพื้นที่ติดกับทะเลถึง 23 จังหวัด ทะเลไทยอาจจะมีพื้นที่ไม่มากนักแต่ทะเลไทยได้เป็นที่ยอมรับโดยทั่วกันว่ามีความหลายหลายทางชีวภาพสูงมากเมื่อเปรียบเทียบกับบริเวณอื่...

1 - 9 ของ 9 ผล