โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

รักทะเลต้องบอกเลิกพลาสติก

รายการบล็อก จาก pthammav | กุมภาพันธ์ 20, 2560

ในแต่ละวันคุณใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งเยอะแค่ไหน? รู้หรือไม่ว่าขวดน้ำขาดเล็กที่เราใช้เวลาดื่มไม่ถึง 10 นาที ต้องใช้เวลาย่อยสลายนานกว่า 400 ปี หรือหลอดที่เราใช้ดูดเพียงไม่กี่นาที ต้องเป็นภาระให้กับโลกอีก 200 ปี และส่งผลกระทบอย่...

ขยะไม่ขาดสาย: กรุงเทพฯและคลองสายขยะ

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | กุมภาพันธ์ 16, 2560

กรุงเทพฯ นครที่เต็มไปด้วยคูคลองไหลเวียนหล่อเลี้ยง แต่คุณเคยสังเกตเห็นมั้ยว่า คลองสายต่าง ๆ นั้น ยังคงใสสะอาด หรือเต็มไปด้วยขยะ? “ขยะในคลองเยอะจนตกใจ ไม่น่าเชื่อว่ายุคนี้คนยังทิ้งขยะลงน้ำอยู่ ไปยืนดูอยู่นานมาก เห็นขยะไหลตามน้ำมาเรื่...

“HEART for the Ocean : บอกรักทะเล บอกเลิกพลาสติก”

แกลเลอรี่ภาพ | กุมภาพันธ์ 15, 2560

แพขยะในอ่าวไทย ยอดภูเขาน้ำแข็งของวิกฤตขยะไทย

รายการบล็อก จาก ธารา บัวคำศรี | กุมภาพันธ์ 12, 2560

ไม่ได้มีแค่แพขยะใหญ่แปซิฟิก (Great Pacific Garbage Patch) แต่ประเทศเราก็ไม่น้อยหน้า มีแพขยะอ่าวไทยด้วย และแพขยะดังกล่าวนี้เป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็งของวิกฤตขยะประเทศไทย เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2560 ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์...

มองผ่านเลนส์: ขยะใต้ทะเล ผลกระทบจากเมืองสู่ทะเล

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | กุมภาพันธ์ 11, 2560

ขยะชิ้นเล็กชิ้นน้อยที่เราทิ้ง ไม่ได้หายไปไหน ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษ  ชี้ว่า ปี 2558 ประเทศไทยมีปริมาณขยะพลาสติกและโฟมมากถึง 2.7 ล้านตัน หรือเฉลี่ย 7,000 ตันต่อวัน แบ่งเป็นขยะพลาสติกร้อยละ 80 หรือ 5,300 ตันต่อวัน หรือประมาณ 2 ล้านตัน...

Ocean Haute Couture ม๊าเดี่ยว กับแฟชั่นสะท้อนปัญหาขยะทะเล

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | กุมภาพันธ์ 10, 2560

“เราอยากทำชุดที่สื่อให้ทุกคนได้ตระหนักและเห็นว่า จะไม่มีใครทิ้งขยะลงทะเลอีก” ม๊าเดี่ยว-อภิเชษฐ์ เอติรัตนะ กล่าว ไม่ว่าจะเป็นกระสอบ ถุงดำ ไม้กวาด ชะลอม อวนประมง เสื่อ ฝาชี ใบกล้วย อิฐบล็อก หรือวัสดุที่เหลือใช้หรือหาได้ตามธรรมชาติอื...

พลาสติกทุกชิ้นที่เคยผลิตมายังคงอยู่ และนี่คือเรื่องราวของมัน

รายการบล็อก จาก ดิเอโก กอนซากา | กุมภาพันธ์ 6, 2560

ตั้งแต่ตื่นนอนแปรงฟันในตอนเช้า ไปจนถึงการนั่งดูโทรทัศน์ตอนดึกๆ พลาสติกนั้นอยู่รอบตัวเรา มากจนทำให้ยากที่จะจินตนาการได้ว่า เราจะเดินออกมาจากซูเปอร์มาร์เก็ตโดยไม่มีของที่อยู่ในบรรจุภัณฑ์พลาสติกเลยสักชิ้นยังไง แต่ความจริงไม่ได้เป็นเช...

[ภาพ] ไปเที่ยวทะเลพลาสติกกันไหม

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | มกราคม 30, 2560

ไปเที่ยวทะเลกันไหมคะ แต่ทะเลที่เราจะพาไปชมนี้อาจจะไม่สวยงามเท่าไร เพราะหาดทรายขาวนวลและคลื่นใสนั้นถูกคุกคามไปด้วยสิ่งแปลกปลอมจำนวนมากตั้งแต่ชิ้นเล็กเท่าเม็ดทราย ไปจนถึงวัตถุขนาดใหญ่ สิ่งเหล่านั้นคือขยะพลาสติก ...

ถุงพลาสติกใบนี้...ควรฟรีหรือ (บังคับ) จ่าย

รายการบล็อก จาก ฐิตินันท์ ศรีสถิต | มกราคม 27, 2560

คงผ่านหูผ่านตากันมาบ้างกับโครงการ “รวมพลังสร้างวินัย ลดใช้ถุงพลาสติก” ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ที่ขอความร่วมมือจากห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ ฯลฯ งดให้บริการถุงพลาสติ...

รัฐบาลต้องพลิกวิกฤตอุตสาหกรรมประมงไทย

รายการบล็อก จาก ธารา บัวคำศรี | มกราคม 25, 2560

ในฐานะที่เป็นผู้ส่งออกผลผลิตทางทะเลขนาดใหญ่ที่สุดอันดับสี่ของโลก ประเทศไทยมีรายรับกว่า 6.5 พันล้านเหรียญสหรัฐ (233 พันล้านบาท) ต่อปี จากธุรกิจการประมง แต่ในหลายปีที่ผ่านมา เรื่องการประมงสากลได้ถูกนำขึ้นมาถกภายใต้กระแสการรายงานของสื่อมวล...

1 - 10 ของ 104 ผล