โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

7 ปีของการต่อสู้ ในที่สุดเราก็ได้รับชัยชนะ!

รายการบล็อก จาก Andrew Kelly | พฤษภาคม 9, 2560

เป็นเวลา 7 ปีของการรณรงค์ร่วมกันระหว่างกรีนพีซและผู้สนับสนุน ในที่สุดเราสามารถยุติวิธีการประมงที่ทำลายล้างที่สุดวิธีหนึ่งในตลาดปลาทูน่าของออสเตรเลีย และนี่คือวิธีที่เราทำ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา มี ข่าว ออกมาว่า Greenseas...

ความท้าทายของอาเซียนในช่วงรุ่งโรจน์

รายการบล็อก จาก Zelda Soriano | พฤษภาคม 2, 2560

การก้าวเข้าสู่ปีที่ 50 ของอาเซียนถือเป็นเหตุการณ์สำคัญ ที่สะท้อนถึงครึ่งทศวรรษแห่งการต่อสู้ ชัยชนะ ความทรงจำ และภูมิปัญญาที่สั่งสมมาตลอดช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา  นั่นคือที่มาของสัญลักษณ์ทองคำ อันแสดงถึงสิ่งมีค่าและทนทาน ...

หลอดอันสุดท้าย?

รายการบล็อก จาก Ariana Densham | เมษายน 18, 2560

หลอดกว่าล้านอันทั่วโลก ถูกใช้เพียงแค่ไม่กี่นาทีและโยนทิ้งอย่างง่ายดาย ซึ่งหลอดพลาสติกเป็นขยะพลาสติกหนึ่งในสิบอันดับที่ถูกพบมากที่สุดเมื่อคุณเก็บขยะบริเวณชายหาด ฉันได้เห็นมาด้วยตาของฉันเอง ในปีที่ผ่านมาที่ฟิลิปปินส์ ฉันสามารถ...

ปัญหาและนโยบายการจัดการวิกฤตพลาสติกของแต่ละประเทศ

รายการบล็อก จาก กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ | เมษายน 10, 2560

หลายคนคงคุ้นเคยกับสำนวนไทยที่ว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” ที่ชวนให้จินตนาการเห็นภาพท้องทะเลสีครามสวยงาม ทุ่งนาเขียวขจี แต่! ตื่นๆ ตื่นจากภวังค์ที่เคยเกิดขึ้นกับประเทศไทยเมื่อหลายสิบปี ไม่ใช่สิ อาจจะร้อยปีให้หลังเลยก็ว่าได้ เพราะอะไร?

อะไรคือไมโครไฟเบอร์? แล้วทำไมเสื้อผ้าที่เราสวมใส่ก่อให้เกิดมลพิษแก่มหาสมุทรได้?

รายการบล็อก จาก Kirsten Brodde | เมษายน 8, 2560

เส้นใยสังเคราะห์ที่ใช้ผลิตเสื้อผ้าดูเหมือนเป็นสิ่งที่มหัศจรรย์ เพราะว่ามันไม่ต้องการน้ำในการผลิตเหมือนการปลูกต้นสำลีและไม่ต้องใช้ยาฆ่าแมลงเพื่อให้มันเจริญเติบโต แต่ก็มีคำถามว่าเส้นใยสังเคราะห์เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมหรือไม่? ...

(ภาพ) ใต้ทะเลปากบารา ความสวยงามที่อาจถูกทำลายด้วยท่าเรือน้ำลึก

รายการบล็อก จาก ปวิตรา บานกลีบ อาสาสมัครกรีนพีซ | เมษายน 8, 2560

โครงการท่าเทียบเรือน้ำลึกปากบาราเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Southern seaboard) ซึ่งมีท่าเรือเป็นจุดหมายแรก โดยท่าเรือน้ำลึกนี้จะตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล และอยู่ในอุทยานแห่งชาต...

ขยะพลาสติกในรอบสามสิบวันจากการกินดื่ม

รายการบล็อก จาก ฐิตินันท์ ศรีสถิต | มีนาคม 20, 2560

ปฏิเสธไม่ได้ พลาสติกเป็นหนึ่งในนวัตกรรมเปลี่ยนโลก มันยกระดับความสะดวกสบายนานัปการให้ผู้คนทั่วโลก แต่ขณะเดียวกันก็ต้องยอมรับว่า ท่ามกลางความสะดวกสบายเหล่านั้น พลาสติกโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการกินดื่มของพวกเราซึ่งเกือบทั้งหมดมีอายุก...

“ขยะพลาสติก” ในทะเลไทย ใครว่าเรื่องเล็ก

รายการบล็อก จาก กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ | มีนาคม 19, 2560

ความสวยงามของทะเลไทยขึ้นชื่อติดอันดับโลก แต่ในขณะเดียวกันประเทศของเราก็ติดอันดับที่ 6 ของประเทศที่ปล่อยขยะลงสู่ทะเลมากที่สุดในโลก มากถึง 1 ล้านตันต่อปี แล้วขยะที่ถูกปล่อยลงสู่ทะเลเหล่านี้มาจากไหน? จากการเปิดเผยของ...

มาร์ส และ เนสท์เล่ ให้คำมั่นที่จะปกป้องมหาสมุทรและสิทธิแรงงานบนเรือประมง

รายการบล็อก จาก จอห์น โฮซิวาร์ | มีนาคม 16, 2560

จากการรวมพลังของเจ้าของสัตว์เลี้ยงและนักกิจกรรมทั้งหลาย บริษัทมาร์ส และเนสท์เล่ ผู้ผลิตอาหารสัตว์เลี้ยงรายใหญ่ที่สุดของโลก ให้คำมั่นในการเปลี่ยนแปลงนโยบายเพื่อรับรองว่าห่วงโซ่อุปทานอาหารสัตว์เลี้ยงของตนจะปกป้องมหาสมุทรและแรงงานประมงบนเร...

รักทะเลต้องบอกเลิกพลาสติก

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | กุมภาพันธ์ 20, 2560

ในแต่ละวันคุณใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งเยอะแค่ไหน? รู้หรือไม่ว่าขวดน้ำขาดเล็กที่เราใช้เวลาดื่มไม่ถึง 10 นาที ต้องใช้เวลาย่อยสลายนานกว่า 400 ปี หรือหลอดที่เราใช้ดูดเพียงไม่กี่นาที ต้องเป็นภาระให้กับโลกอีก 200 ปี และส่งผลกระทบอย่...

1 - 10 ของ 113 ผล