โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

มลพิษพลาสติกไปถึงแอนตาร์กติก

รายการบล็อก จาก Greenpeace Australia Pacific | มิถุนายน 8, 2561 1 ความคิดเห็น

ข่าวด่วน: นักวิทยาศาสตร์ของกรีนพีซค้นพบพลาสติกและสารเคมีอันตรายในภูมิภาคแอนตาร์กติก ตัวอย่างน้ำจากการสำรวจเพื่อการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ของกรีนพีซแสดงให้เห็นว่า ถึงจะเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยอันห่างไกลและเก่าแก่ที่สุดของภูมิภาคแอนตาร์กติก...

หยุดมลพิษพลาสติก -- ถ้าใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ก็อย่านำมาใช้

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | มิถุนายน 5, 2561

เลิกได้ไหม พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง? เป็นข่าวสลดเมื่อวาฬนำร่องครีบสั้นเกยตื้นในคลองนาทับ อ.จะนะ จ.สงขลา แม้จะพยายามช่วยเหลือ แต่ในที่สุดก็เสียชีวิตลงโดยที่ขย้อนพลาสติกออกมา 5 ชิ้น อย่างทรมานก่อนตาย ซ้ำร้ายเมื่อผ่าชันสูตรยังพบถ...

ศุ บุญเลี้ยง: “ทุกคนมีสิทธิ์ปากเสีย” (ดีกว่าปล่อยให้สิ่งแวดล้อมเสีย)

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | พฤษภาคม 20, 2561

“ไม่ใช่วันนี้ แล้วจะเป็นเมื่อไหร่ หากไม่ใช่เรา แล้วจะเป็นใคร” นี่คือคำถามซึ่ง ศุ บุญเลี้ยง นักรัองนักแต่งเพลงหัวใจสิ่งแวดล้อม ฝากเอาไว้ในเพลง “นักรบ” ที่แต่งไว้ให้เรือเรนโบว์ วอร์ริเออร์ ของกรีนพีซ และทุกคนที่ลุกขึ้น...

กิจกรรม “เดินปักหมุด C-site” 

แกลเลอรี่ภาพ | พฤษภาคม 18, 2561

การทำเหมืองแร่ใต้ทะเลลึกที่ยากจะถอยกลับ

รายการบล็อก จาก เซบาสเตียน โลซาดา และ ปิแอร์ เทอราส | พฤษภาคม 4, 2561

องค์กรพื้นดินท้องทะเลระหว่างประเทศ หรือ ISA ได้มีการหารือกัน ที่ประเทศจาไมกา ในช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมายเพื่อหาบทสรุปเรื่องกฎระเบียบการแสวงหาผลประโยชน์ หรือที่เรียกกันว่า ข้อปฏิบัติการทำเหมืองแร่ ที่จะอนุญาตให้กอ...

การท่องเที่ยวปลอดพลาสติก เราสุขใจ โลกก็สุขใจ

รายการบล็อก จาก ปณต คูณสมบัติ อาสาสมัครกรีนพีซ | เมษายน 30, 2561

ความรู้ ประสบการณ์ มิตรภาพ ความสุข  ฯลฯ อีกหลายเหตุผลของผู้คนที่เลือกการท่องเที่ยวเพื่อหลีกหนีหน้าที่ชีวิตประจำวันชั่วขณะ  แต่ยิ่งจำนวนคนท่องเที่ยวมากขึ้นเท่าไร พื้นที่ท่องเที่ยวยิ่งมี “พลาสติก” มากขึ้นด้วยเท่านั้น เราได้สร้างขยะพลา...

อยากให้อุตสาหกรรมแฟชั่นเป็นธรรมรึเปล่า? นี่คือสิ่งที่คุณทำได้

รายการบล็อก จาก ลู เยน โรลอฟฟ์ | เมษายน 27, 2561

ราชินีขยะ ส่วมใส่ชุดยาว 7 เมตร ที่ทำจากเสื้อผ้าใช้แล้ว © เบนท์ สตาโชวสกี / กรีนพีซ สัปดาห์นี้เมื่อเมื่อห้าปีก่อน หญิงสาวและชายอายุน้อยที่ทำงานในโรงงานเย็บเสื้อผ้าในประเทศบังกลาเทศจำนวน 1,138 คน เสียชีวิตเมื่ออาคารซึ่งมีสัญญาณส่อถ...

สัดส่วนประชากรนั้นสำคัญไฉน?

รายการบล็อก จาก Rex Weyler | เมษายน 24, 2561

เมื่อกล่าวถึงความมั่งคั่งร่ำรวยทางวัตถุบนโลกใบนี้ อาจดูเหมือนว่าชีวิตของพวกเรานั้นกำลังดีขึ้นเรื่อยๆ และการขยายตัวของประชากรมนุษย์ก็ดูไม่ใช่ปัญหาที่ต้องมานั่งกังวลอะไรมากนัก แต่ถ้าหากเราลองพิจารณาดูให้ดี จะพบว่า ข้อมูลเชิงนิเวศวิทยา...

คุ้มครองโลกอย่างไรในยุคพลาสติกครองโลก

รายการบล็อก จาก ธารา บัวคำศรี | เมษายน 21, 2561

วันคุ้มครองโลก (Earth Day) ก่อรูปขึ้นในสหรัฐอเมริกาจากปี พ.ศ. 2505 แต่กว่าจะเป็น กระแสธารของความสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมจากวิกฤตที่เป็นอยู่ของสังคมอเมริกัน ในขณะนั้นและกลายเป็นจุดกำเนิดของขบวนการเคลื่อนไหวสิ่งแวดล้อมยุคใหม่ ก็อีกเกือบทศวรรษ...

1 - 10 ของ 154 ผล