รอยไหม

เขียนโดย ปริศนา มั่งคั่ง เยาวชนยุคพลังงานสะอาด

© ธัชกร กิจไชยภณ/กรีนพีซ

วิถีชีวิตคนท้องถิ่นอีสานผูกพันกับการทอผ้าไหมมาเป็นเวลานาน  กรรมวิธีกว่าจะได้ผ้าไหมสวยๆซักผืนมีขั้นตอนหลายขั้นตอนและก็ใช้เวลานาน  การสาวไหมก็นับเป็นขั้นตอนที่สำคัญอีกขั้นตอนหนึ่งเพราะเส้นไหมที่ได้ก็จะเอาไปทอให้เป็นผ้าไหมผืนสวยๆที่เราเห็นกัน  แต่ตามวิถีแบบดั้งเดิมต้องใช้เวลาเป็นวันกว่าจะทำเสร็จในแต่ละรอบ

งานมหกรรมพลังงานอีสานใต้ครั้งนี้มีนวัตกรรมที่สร้างขึ้นมาเพื่อให้เป็นทางเลือกใหม่ของชาวบ้านเพื่อให้เป็นเครื่องทุ่นแรงและลดเวลาในการสาวไหมในแต่ละรอบ “เครื่องสาวไหมพลังงานแสงอาทิตย์” ตัวเครื่องสีเหลืองสดใส  แต่มีความสามารถในการทำงานที่ยอดเยี่ยม  ใช้พลังงานแสงอาทิตย์เป็นตัวขับเคลื่อนกลไกการทำงาน  เป็นการปรับเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่ ผนวกกับพลังงานทางเลือกใส่เข้าไปในเครื่องมือดังกล่าว ช่วยปรับให้การสาวไหมโดยใช้แรงงานคนล้วนๆในแบบเก่ามาใช้แรงงานน้อยลงแถมยังประหยัดเวลาอีกด้วย  เนื่องจากเมื่อเทียบเวลาที่ใช้ในการสาวไหมของเครื่องสาวไหมพลังงานแสงอาทิตย์เวลาที่ใช้ไปในการสาวไหมแรงงานคนในแบบวิถีเก่าในปริมาณเส้นไหมที่เท่ากัน  เครื่องสาวไหมพลังงานแสงอาทิตย์ใช้เวลาเพียง 2 ชั่วโมง  แต่หากใช้แรงงานคนตามแบบเดิมจะใช้เวลาถึง 2 วัน  นอกจากนั้นยังได้เส้นไหมที่มีประสิทธิภาพและมีเส้นใยที่เหนียวกว่าการใช้แรงงานคนอีกด้วย

ตัวแทนผู้ร่วมคิดค้นยังมีแนวทางในการเผยแพร่เครื่องมือทางเลือกสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง  ซึ่งนอกจากจะเป็นตัวช่วยทุ่นแรงแล้ว ยังเป็นการนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้พลังงานทางเลือกที่ยั่งยืนสู่ชุมชนอีกด้วย  แต่ข้อจำกัดสำหรับการเผยแพร่นวัตกรรมนี้ให้กับชุมชนคือทุน หรืองบประมาณในการจัดซื้อเครื่องมือ เนื่องจากคนในชุมชนท้องถิ่นยังถือว่าเป็นการลงทุนในจำนวนเงินสูง (ประมาณ 30,000บาท)  ดังนั้นการเผยแพร่สู่ท้องถิ่นให้กว้างขึ้นยังคงเป็นไปได้ยาก หากขาดการสนับสนุนด้านงบประมาณและนโยบาย

ในอนาคตหากมีการพัฒนาการใช้พลังงานหมุนเวียนในระดับชุมชนโดยเริ่มจากบ้าน โรงเรียนหรือชุมชนต้นแบบนำร่องให้เกิดการใช้พลังงานหมุนเวียนแบบ 100 เปอร์เซ็นต์  จากนั้นก็ขยายวงกว้างออกไปให้ครอบคลุมทั่วทุกภูมิภาคคงถือเป็นเรื่องดีของประเทศไทยที่จะได้มีการพัฒนาและจัดการพลังงานให้พึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริง

ขอขอบคุณ คุณภานุวัฒน์  ธรรมเจริญ  สาขาวิชาเทคโนโนยีการผลิต คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม  มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์