ข้อดีของการทำเกษตรกรรมเชิงนิเวศ

หน้า - สิงหาคม 3, 2559
กรีนพีซผลักดันแนวคิดเกษตรกรรมเชิงนิเวศที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สนับสนุนให้ชุมชนพึ่งพาตนเอง และสร้างสังคมที่ปลอดภัยจากสารเคมีและพืชดัดแปลงพันธุกรรม

ปัจจุบันอุตสาหกรรมการเกษตรทำให้โลกของเราเผชิญวิกฤตอย่างหนักเพราะเราผลาญทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง ทำให้ผืนดินสูญเสียความอุดมสมบูรณ์ เริ่มสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและคุณภาพของแหล่งน้ำที่ดี สารพิษต่างๆสะสมอยู่รอบตัวเราพร้อมกับปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น ซึ่งปัญหาเหล่านี้กำลังเกิดขึ้นในสภาวะที่ภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง พร้อมกับความกดดันจากปริมาณทรัพยากรในโลกซึ่งร่อยหรอลงเรื่อยๆ ระบบเกษตรกรรมแบบนี้สร้างมลพิษสู่แหล่งน้ำ ผืนดิน และอากาศ  และยังส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพของโลกอย่างร้ายแรง อีกทั้งเป็นอันตรายต่อสุขภาวะของเกษตรกรและผู้บริโภคด้วย

การเกษตรเชิงนิเวศครอบคลุมระบบการจัดการความหลากหลายของพืชและปศุสัตว์สมัยใหม่เพื่อให้ได้ผลผลิตและรายได้ที่เพิ่มขึ้น และใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างยั่งยืนให้เกิดประโยชน์สูงสุดในขณะที่ลดความต้องการปัจจัยภายนอกให้เหลือน้อยที่สุด การเกษตรเชิงนิเวศเป็นหลักประกันความสมบูรณ์ของการเกษตรและอาหารที่ดีต่อสุขภาพสำหรับวันนี้และวันพรุ่งนี้ด้วยการปกป้องดิน น้ำ และสภาพภูมิอากาศ เกษตรกรรมเชิงนิเวศเป็นการเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และไม่ทำให้สิ่งแวดล้อมปนเปื้อนด้วยปัจจัยทางเคมีหรือพืชดัดแปลงพันธุกรรม

หลายศตวรรษที่ผ่านมา ภูมิปัญญาทางด้านเกษตรกรรมถือเป็นมรดกชิ้นสำคัญของชาติที่ตกทอดจากรุ่นสู่รุ่น เกษตรกรไทยเรียนรู้วิธีการทำเกษตรที่สามารถรับมือกับสภาพแวดล้อมและภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างชาญฉลาด อย่างไรก็ตาม การเกษตรเคมีที่เน้นผลิตเพื่อป้อนเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมได้กำลังกลืนกินมรดกทางภูมิปัญญาเหล่านี้ เพราะการเปลี่ยนมาใช้สารเคมีเกษตรและเทคโนโลยีนำเข้าต่างๆ ตามแบบที่เจ้าของเทคโนโลยีเป็นคนกำหนด โดยมิได้คำนึงถึงความสำคัญและบทบาทของสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศที่ช่วยเกื้อหนุนภาคเกษตร จึงทำให้เกษตรอุตสาหกรรมไม่ใช่หนทางแห่งความยั่งยืน

สนับสนุนการพึ่งพาความหลากหลายของสายพันธุ์พืช

การปลูกพืชด้วยสายพันธุ์ที่หลากหลายหมุนเวียนเปลี่ยนไปตามฤดูกาลที่เหมาะสมจะช่วยส่งเสริมความอุดมสมบูรณ์ของดิน เพราะพืชแต่ละสายพันธุ์ต้องการแร่ธาตุและสารอาหารจากดินที่แตกต่างกันออกไป เปิดโอกาสให้ผืนดินได้พักและปรับตัวเพื่อฟื้นฟูแร่ธาตุในดินตามธรรมชาติ ในขณะที่เกษตรอุตสาหกรรมโหมใช้ปุ๋ยเคมีราคาแพงด้วยความเชื่อว่าจะช่วยปรับปรุงดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ขึ้นแต่กลับทำให้คุณภาพดินเสื่อมโทรมลง

สนับสนุนเศรษฐกิจชุมชน

หลายครั้งหลายคราอาหารที่เราบริโภคถูกปลูกในพื้นที่ที่ห่างไกล การขนส่งอาหารเหล่านี้จากแหล่งกำเนิดที่ห่างไกลนั้นจำเป็นต้องอาศัยระบบขนส่งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น นำเข้าจากต่างประเทศโดยเครื่องบินหรือเรือ ขนส่งจากจังหวัดหนึ่งไปอีกจังหวัดหนึ่งโดยรถบรรทุก วิธีการขนส่งอาหารเหล่านี้อาศัยพลังงานจำนวนมหาศาล การบริโภคอาหารที่ปลอดภัยและสร้างความสุขในการบริโภคได้ไม่ต่างกัน คือ การบริโภคอาหารที่ผลิตในชุมชนของตนเอง ซึ่งหมายถึงการใช้พลังงานที่น้อยกว่าที่จะต้องสูญเสียไปกับการขนส่งด้วยระยะทางไกลที่ไม่จำเป็น และยังหมายถึงการสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชน ส่งเสริมให้ชาวบ้านมีอาชีพ

ในอดีต เกษตรกรและผู้บริโภครู้จักใกล้ชิดและอยู่ในชุมชนเดียวกัน เกษตรกรรู้ว่าเขาผลิตอาหารเพื่อเลี้ยงครอบครัวใดบ้าง และผู้บริโภคก็รู้ถึงที่มาของอาหารเหล่านั้น แต่ปัจจุบันด้วยกระแสเกษตรอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนรูปแบบการเกษตรจากการปลูกเพื่อหล่อเลี้ยงชุมชนกลายมาเป็นการปลูกเชิงอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เพื่อป้อนเข้าสู่ตลาดภายนอก ทำให้คนส่วนใหญ่ซื้ออาหารจากซูเปอร์มาร์เก็ตโดยที่ไม่รู้เลยว่าอาหารเหล่านั้นมาจากที่ใด และปลูกด้วยกระบวนการที่ปลอดภัยเพียงใด เกษตรเชิงนิเวศเป็นตัวช่วยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างเกษตรกรกับผู้บริโภคให้เข้มแข็ง

ผลิตอาหารที่ปลอดภัยกว่า

ปุ๋ยธรรมชาติช่วยเกษตรกรปลูกพืชที่ปลอดภัยกว่าเพราะไม่มีสารเคมี ต้นทุนการผลิตต่ำกว่า และมีความยั่งยืนเพราะวัตถุดิบที่ใช้ล้วนหาได้ในชุมชนและมาจากธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็น ไส้เดือน จุลินทรีย์ มูลสัตว์ เป็นต้น เกษตรเชิงนิเวศคืนอิสระภาพให้กับปศุสัตว์ด้วยการไม่ล้อมคอก และให้พื้นที่ปศุสัตว์มากกว่าการเกษตรอุตสาหกรรมซึ่งปศุสัตว์ถูกเลี้ยงด้วยความกดดันและผิดไปจากธรรมชาติ นอกจากนี้ปศุสัตว์ในระบบเกษตรเชิงนิเวศถูกเลี้ยงดูด้วยอาหารธรรมชาติที่ปลอดภัยกว่า ทำให้ปศุสัตว์เจ็บป่วยน้อยลง และเพิ่มบทบาทปศุสัตว์ขึ้นมาในฐานะกลไกสำคัญในการผลิตปุ๋ยซึ่งเกษตรกรสามารถพึ่งพาได้อย่างยั่งยืน 

เกษตรอุตสาหกรรมโหมใช้สารเคมีที่อันตรายเพื่อกำจัดแมลงศัตรูพืช แต่เกษตรเชิงนิเวศจัดการกับแมลงศัตรูพืชโดยปราศจากการใช้สารเคมีและใช้วิธีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า เช่น การปลูกพืชที่มีคุณสมบัติไล่แมลงในพื้นที่เกษตร อาศัยหลักการของห่วงโซ่อาหารและการกินกันเป็นทอดๆเพื่อกำจัดแมลงศัตรูพืช เป็นต้น 

อ่านเพิ่มเติม

เกษตรกรรมเชิงนิเวศ: หลัก 7 ประการของระบบอาหารเพื่อมนุษยชาติ

ไม่มีความคิดเห็นพบ เพิ่มความคิดเห็น

โพสต์ความคิดเห็น 

เพื่อแสดงความคิดเห็นคุณต้องลงชื่อเข้า