พิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพ

อาสาสมัครกรีนพีซแล่นเรือยางเพื่อไปแขวนป้ายผ้าที่มีข้อความว่า "ข้าวเสี่ยงปนเปื้อนจีเอ็มโอ" (GMO RISK RICE) บนตัวเรือ MV Liberty Eagle ในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2551 ที่ท่าเรือซูบิก เบย์ ในเมืองโอลองกาโป จังหวัดซามบาลส์ ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงมะนิลา ฟิลิปปินส์ กรีนพีซเตือนองค์กรต่างๆ ในฟิลิปปินส์ว่าข้าวที่ขนส่งมาจากสหรัฐอเมริกาอาจปนเปื้อนจีเอ็มโอ ซึ่งผิดกฎหมายฟิลิปปินส์

พิธีสารคาร์ตาเฮนาว่าความด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพ เป็นข้อตกลงระหว่างประเทศฉบับแรกที่ใช้ควบคุมการเคลื่อนไหวของสิ่งมีชีวิตตัดต่อพันธุกรรม (จีเอ็มโอ) ข้ามพรมแดน พิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพเป็นข้อตกลงย่อยของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (CBD) แห่งสหประชาชาติ ซึ่งได้รับการลงนามโดยรัฐบาลของมากกว่า 150 ประเทศ ที่การประชุมสุดยอดโลกที่กรุงริโอเดอจาเนโร (Rio Earth Summit) ในพ.ศ. 2535 พิธีสารฉบับนี้ได้รับความเห็นชอบในกรุงมอนทรีออล แคนาดาในเดือนมกราคม 2543 และมีผลบังคับใช้ในวันที่ 11 กันยายน 2546 ปัจจุบันมากกว่า 100 ประเทศได้ลงนาม

พิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพมีสาระสำคัญ คือ เป็นบันทึกข้อตกลงที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมการค้าระหว่างประเทศ เพื่อจัดการกับการใช้สิ่งมีชีวิตตัดต่อพันธุกรรมที่อาจมีผลกระทบในด้านลบต่อการอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน และยังรวมไปถึงความเสี่ยงต่อสุขภาพมนุษย์อีกด้วย

สำหรับกรีนพีซ พิธีสารฉบับนี้เป็นก้าวสำคัญสำหรับการปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ เพราะระบุอย่างชัดเจนถึงวิธีการป้องกันไว้ก่อนที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการปล่อยจีเอ็มโอออกสู่สิ่งแวดล้อม หลักการป้องกันไว้ก่อนเป็นหัวใจของข้อตกลงฉบับนี้ ซึ่งหมายความว่าประเทศต่างๆ มีสิทธิ์ที่จะห้ามหรือจำกัดการนำเข้าและการใช้จีเอ็มโอ เมื่อขาดความรู้หรือความเห็นลงรอยกันเกี่ยวกับความปลอดภัยของจีเอ็มโอ

พิธีสารฉบับนี้บังคับให้ประเทศต่างๆ รับทราบและเห็นด้วยก่อนนำเข้าพืชจีเอ็มโอ ซึ่งเ้รียกว่า ข้อตกลงการแจ้งล่วงหน้า (Advance Informed Agreement; AIA) โดยก่อนที่ประเทศเหล่านี้จะได้รับอนุญาตให้ส่งออกสิ่งมีชีวิตตัดต่อพันธุกรรม ที่จะนำไปสู่การปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อมอย่างไม่ตั้งใจ พวกเขาต้องขอความเห็นชอบที่แน่ชัดจากประเทศที่นำเข้าก่อน

อย่างไรก็ตามยังมีประเด็นปัญหาสำคัญที่ยังแก้ไม่ได้สำหรับนานาชาติ เช่น ปริมาณข้อมูลที่ต้องใช้สำหรับการขนส่งพืชจีเอ็มโอข้ามพรมแดน ในกรณีที่เกิดความเสียหายเกิดขึ้นจากการปล่อยพืชตัดต่อพันธุกรรมออกสู่สิ่งแวดล้อม นานาชาติได้ตกลงที่จะกำหนดความรับผิดชอบ และแก้ไขกฎระเบียบใหม่ภายใน 4 ปี

ความจำเป็นที่ต้องมีพิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพที่แข็งแกร่งแสดงให้เห็นโดยการปนเปื้อนทางพันธุกรรมของข้าวโพดในเม็กซิโก ซึ่งเป็นกรณีมลพิษทางพันธุกรรมกรณีแรกในศูนย์กลางแหล่งกำเนิดและความหลากหลายของพืชผลสำคัญนี้

อย่างไรก็ตาม สหรัฐอเมริกา อาร์เจนตินา และ แคนาดา ซึ่งผลิตพืชตัดต่อพันธุกรรมประมาณ 90% ของโลก ยังไม่ได้ให้สัตยาบันในพิธีสารฉบับนี้ และพยายามอย่างแข็งขันที่จะบ่อนทำลายมัน ประเทศเหล่านี้ รวมถึงประเทศที่สนับสนุนจีเอ็มโอต่างๆ เป็นที่รู้จักกันในชื่อ กลุ่มไมอามี่

แม้ว่ากลุ่มไมอามี่จะพยายามทำลายพิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพ แต่พิธีสารฉบับนี้ประสบความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ เป็นครั้งแรกภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ที่มีข้อบังคับที่ชัดเจนให้ประเทศต่างๆ มีมาตรการการป้องกันไว้ก่อน เพื่อป้องกันจีเอ็มโอไม่ใช้สร้างอันตรายต่อความหลากหลายทางชีวภาพและสุขภาพมนุษย์

มาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพที่จำเป็นถูกประนีประนอมอย่างเห็นได้ชัดในความพยายามบรรลุข้อตกลง แต่พิธีสารความปลอดภัยทางชีวภาพเป็นก้าวไปสู่ทิศทางที่ถูกต้อง พิธีสารฉบับนี้เป็นดังวัตถุประสงค์ของมัน คือ กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำสุดที่ต้องปฏิบัติตาม และเป็นหน้าที่ของผู้ที่ใส่ใจเรื่องการปกป้องสิ่งแวดล้อม ความมั่นคงด้านอาหาร และ การสงวนทรัพยากรทางพันธุกรรมของเรา  ที่จะต้องเรียกร้องพิธีสารที่เข้มงวดมากขึ้นเพื่อให้รับกับวัตถุประสงค์ดั้งเดิมของมันอย่างแท้จริง

ข้อมูลล่าสุด

 

อาหาร-ถ่านหิน จุดตัดการพัฒนาบนพื้นที่เกษตรกรรม พนมสารคาม-สนามชัยเขต

สิ่งพิมพ์ | ตุลาคม 17, 2556 ที่ 9:20

หนังสือ "อาหาร-ถ่านหิน จุดตัดการพัฒนาบนพื้นที่เกษตรกรรม พนมสารคาม-สนามชัยเขต" เล่มนี้ มาจากกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของกลุ่มคนที่มีความห่วงกังวลว่าจะได้รับผลกระทบจากการดำเนินโครงการโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนที่ใช้ถ่านหินเป็นเชื่อเพลิง 600 เมกะวัตต์...

คู่มืออาหารปลอดจีเอ็มโอ 2551

สิ่งพิมพ์ | มิถุนายน 27, 2551 ที่ 5:00

กรีนพีซจัดทำคู่มือ "อาหารปลอดจีเอ็มโอ" แจกฟรีให้แก่ผู้บริโภคทั่วไป เพื่อให้ผู้บริโภคมีสิทธิ์ัรับรู้ว่าอาหารที่ตนบริโภคอยู่ทุกวันนั้นมีส่วนประกอบของจีเอ็มโอหรือไม่ และมีสิทธิ์ที่จะเลือกปฏิเสธอาหารจีเอ็มโอเหล่านั้น โดยกรีนพีซได้ส่งแบบสอบถามไปยังผู้ผ...

เผยโฉมเคมีเกษตร: การใช้ปุ๋ยและยาฆ่าแมลงในประเทศไทย และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

สิ่งพิมพ์ | กุมภาพันธ์ 1, 2551 ที่ 6:00

ระบบเกษตรอุตสาหกรรมในปัจจุบันส่งเสริมการพึ่งพาเคมีเกษตรทั้งปุ๋ยสังเคราะห์และยาฆ่าแมลง โดยที่ไม่ใส่ใจถึงผลกระทบด้านลบที่มีต่อเศรษฐกิจของชุมชนท้องถิ่น สุขภาพมนุษย์ และสิ่งแวดล้อม การใช้สารเคมีในการเกษตรปริมาณมากในระยะยาวเพื่อเพิ่มผลผลิตของพืชผล...

Agrochemicals unmasked: fertilizer and pesticide use in Thailand and its consequences...

สิ่งพิมพ์ | กุมภาพันธ์ 1, 2551 ที่ 6:00

The current industrial agriculture system promotes the reliance on agrochemicals, both synthetic fertilizers and pesticides, while neglecting to consider their negative effects on the economy of local communities, the human health and the...

ลดโลกร้อนด้วยเกษตรเชิงนิเวศ

สิ่งพิมพ์ | มกราคม 25, 2551 ที่ 6:00

ภาคเกษตรกรรมมีส่วนอย่างมากในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่ชั้นบรรยากาศ โดยดินที่ใช้ในภาคเกษตรและการปศุสัตว์ได้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกปริมาณมากออกมาโดยตรง นอกจากนี้ยังมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากภาคการเกษตร และการแปลงผันที่ดินเพื่อนำไปใช้ในภาคเกษตรกรร...

Risky Business: Economic and regulatory impacts from the unintended release of...

สิ่งพิมพ์ | พฤศจิกายน 7, 2550 ที่ 6:00

รายงานตลาดข้าวโลก - ข้อเท็จจริงและรายละเอียด

สิ่งพิมพ์ | กุมภาพันธ์ 6, 2550 ที่ 6:00

ในปี 2549 มีเรื่องอื้อฉาวจากการปนเปื้อนสองเรื่องใหญ่เกิดขึ้น เมื่อแหล่งข้าวโลกปนเปื้อนข้าวจีเอ็มโอผิดกฏหมายจากสหรัฐอเมริกาและจีน

สถานการณ์พืชจีเอ็มโอโลก: ผู้บริโภคและเกษตกรยัง “ไม่เอา” จีเอ็มโอ

สิ่งพิมพ์ | มกราคม 19, 2550 ที่ 6:00

ปี 2549 – ปีแห่งการ “ไม่เอา” จีเอ็มโอของผู้บริโภค เกษตรกร และรัฐบาลทั่วโลก ภาพสวยงามที่ไอซ่า (ISAAA : International Service for the Acquisition of Agri-Biotech Application ) พยายามแต่งแต้มเกี่ยวกับพืชจีเอ็มโอและผลประโยชน์ของพืชจีเอ็มโอที่มีต่อเกษ...

เอกสารประกอบใบแถลงข่าวเรื่อง “ข้าวจีเอ็มโอผิดกฎหมายจากจีน โผล่ยุโรป”

สิ่งพิมพ์ | กันยายน 6, 2549 ที่ 5:00

รายงานผลการตรวจสอบพบข้าวจีเอ็มโอผิดกฎหมายในผลิตภัณฑ์ข้าวจากจีนที่วางขายในฝรั่งเศส เยอรมนี และ สหราชอาณาจักร ข้าวจีเอ็มโอที่พบคือข้าวบีที ที่ถูกตัดต่อยีนให้ต้านทานแมลงได้ ข้าวชนิดนี้มีการปลูกทดลองอยู่ที่ประเทศจีน

1 - 10 ของ 23 ผล