ข้าวโพด

หน้า - มิถุนายน 11, 2552
ข้้าวโพดถูกปลูกเป็นครั้งแรกเมื่อ 10,000 ปีที่แล้วในเม็กซิโก เกษตรกรและผู้เพาะพันธุ์ทั่วโลกต่างพึ่งพาข้าวโพดพื้นเมืองเม็กซิโกในการสร้างข้าวโพดสายพันธุ์ใหม่ๆ ที่สามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงและหลากหลายทั่วโลก

ข้าวโพดเม็กซิกันสายพันธุ์ธรรมชาติหลากหลายสายพันธุ์ ในเมืองโออาซากา เม็กซิโก

ในเดือนกันยายน 2544 รัฐบาลเม็กซิโกประกาศว่านักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบการปนเปื้อนสายพันธุ์ข้าวโพดจีเอ็มโอในสายพันธุ์พื้นเมือง แหล่งการปนเปื้อนมีแนวโน้มว่ามาจากข้าวโพดนำเข้าจากสหรัฐอเมริกา

มีการพบการปนเปื้อนข้าวโพดจีเอ็มโอในชุมชน 15 จาก 22 แห่ง ในรัฐโออาซากาในเม็กซิโก ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางแหล่งกำเนิดและความหลากหลายของข้าวโพดของโลก ชุมชนพื้นเมืองและท้องถิ่นในโออาซากาหวั่นกลัวกันมาก และองค์กรสิ่งแวดล้อมที่ไม่แสวงหาผลกำไรในเม็กซิโกได้เริ่มการรณรงค์เพื่อสร้างความสนใจเรื่องการปนเปื้อนข้าวโพดจีเอ็มโอให้ทั่วโลกรับรู้

หนึ่งในสิ่งแรกที่พวกเขาทำ คือ เรียกร้องให้หน่วยงานสิ่งแวดล้อมของข้อตกลงการค้าเสรีแห่งอเมริกาเหนือ (NAFTA) นั่นคือ คณะกรรมการ NAFTA เพื่อความร่วมมือด้านสิ่งแวดล้อม (CEC) สืบสวนเรื่องนี้ CEC ได้เริ่มกระบวนการสืบสวนการปนเปื้อนในครั้งนี้ ได้แก่ ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสุขภาพมนุษย์ ชุมชน และ สิ่งแวดล้อม และท้ายที่สุดเสนอข้อแนะนำแก่รัฐบาลของประเทศสมาชิก NAFTA 3 ประเทศ ว่าควรจัดการกับการปนเปื้อนอย่างไร

CEC จัดตั้งกลุ่มที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาข้อเสนอแนะสำหรับรัฐบาลของ 3 ประเทศ และยังมอบหมายให้กลุ่มที่ปรึกษานี้ดำเนินการศึกษาเพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับข้อเสนอแนะ การศึกษาฉบับต่างๆ ถูกนำเสนอแก่สาธารณชนในการประชุมในโออาซากา เม็กซิโกในเดือนมีนาคม 2547 โดยประชาชน ได้แก่ กลุ่มชาวพื้นเมือง ชุมชนท้องถิ่น และ องค์กรสิ่งแวดล้อมในโออาซากา ได้โต้ตอบโดยอ่านแถลงการณ์หัวข้อ "ปกป้องข้าวโพดของเรา ปกป้องชีวิตของเรา" ที่ประกาศว่า "ดินแดนของเราจะต้องปราศจากพืชจีเอ็มโอ"

เม็กซิโกมีข้าวโพดท้องถิ่นและข้าวโพดธรรมชาติหลายร้อยสายพันธุ์ หากสูญเสียสายพันธุ์เหล่านี้ไป จะสร้างความเสี่ยงให้กับความมั่นคงทางอาหารของโลก เพราะเกษตรกรทั่วโลกต่างพึ่งพาทรัพยากรทางพันธุกรรมเหล่านี้ในการสร้างข้าวโพดสายพันธุ์ใหม่ๆ ที่สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป

ในเดือนธันวาคม 2550 พบการปนเปื้อนของข้าวโพดจีเอ็มโอในประเทศไทย การปลูกข้าวโพดจีเอ็มโอเพื่อการค้า หรือแม้กระทั่งการทดลองในพื้นที่เปิด เป็นสิ่งที่ขัดต่อกฎหมายในประเทศไทย​ในขณะนั้น แต่กลับพบข้าวโพดจีเอ็มโอปนเปื้อนอยู่ในแปลงข้าวโพดของเกษตรกรในจังหวัดพิษณุโลก ซึ่งอยู่ใกล้กับแปลงทดลองของบรรษัทเคมีเกษตรยักษ์ใหญ่ของโลกอย่างบริษัทมอนซานโต จากบันทึกของกรมวิชาการเกษตรระบุว่า เมื่อพ.ศ. 2542 มอนซานโตได้ขอนำเข้าข้าวโพดจีเอ็มโอจากประเทศสหรัฐอเมริกาจำนวน 5 กิโลกรัม เพื่อทดลองปลูกในแปลงทดลอง

การปนเปื้อนข้าวโพดจีเอ็มโอถือเป็นความเสี่ยงรุนแรงต่อความหลากหลายทางชีวภาพ เนื่องจาก​ละอองเกสรของข้าวโพดนั้น สามารถแพร่กระจายได้ง่ายกว่าพืชชนิดอื่นๆ และมีโอกาสสูงที่ประ​เทศคู่ค้าอย่างสหภาพยุโรปและญี่ปุ่นอาจยกเลิกการนำเข้า หากการปนเปื้อนจีเอ็มโอเกิดขึ้น ซึ่งจะสร้างความเสียหายรุนแรง เพราะข้าวโพดฝักอ่อนเป็นสินค้าส่งออกอันดับต้นๆ ของประเทศไทย