ปัญหา
น้ำสะอาดไม่เพียงแต่เป็นปัจจัยพื้นฐานต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ แต่ยังเป็นทรัพยากรที่สำคัญที่ถูกคุกคามมากที่สุดในโลก นอกจากแม่น้ำและทะเลสาบจะเป็นที่อยู่อาศัยที่สำคัญของสัตว์ป่าแล้ว น้ำยังเป็นทรัพยากรสำคัญในการดำรงชีวิต มีประชากรมากมายที่ใช้น้ำจากแหล่งน้ำเหล่านี้เพื่อการดื่มกิน การทำเกษตรกรรม และเป็นแหล่งอาหาร เช่น กุ้ง หอย ปู ปลา แต่แหล่งน้ำที่สำคัญเหล่านี้มักถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดโดยเหล่าโรงงาน อุตสาหกรรม ที่ทำลายแหล่งน้ำเหมือนกับว่าเป็นแหล่งน้ำของตัวเอง อุตสาหกรรมฟอกย้อมและสิ่งทอเป็นอุตสาหกรรมที่มีการใช้สารเคมีหลากหลายชนิดใน ขั้นตอนต่างๆ ตั้งแต่การย้อมสี การพิมพ์ และการตกแต่ง ซึ่งน้ำทิ้งจากขั้นตอนเหล่านี้มักปนเปื้อนสารเคมีอันตราย และยังทำให้แหล่งน้ำที่สำคัญปนเปื้อน ก่อให้เกิดผลเสียต่อทั้งสิ่งแวดล้อม สัตว์ต่างๆ รวมทั้งสุขภาพของมนุษย์
กรีนพีซได้ตรวจพบโรงงานสิ่งทอสองแห่งในประเทศจีนที่ปล่อยสารเคมีอันตราย มากมายลงสู่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซีและจูเจียง พบการปล่อยสารเคมีที่เป็นอันตรายและมีสารตกค้างในตัวอย่างน้ำทิ้งของโรงงาน ทั้งสองแห่ง ซึ่งมีคุณสมบัติรบกวนการทำงานของฮอร์โมน คือสารอัลคิลฟีนอล (Alkylphenol) รวมทั้งโนนิลฟีนอล (Nonylphenol) อีกทั้งพบสารกลุ่มเพอร์ฟลูออริเนต (perfluorinated chemicals; PFCs) ในน้ำทิ้งจากโรงงานยาเกอ เท็กซ์ไทล์ คอมเพลกซ์ (Youngor Textile Complex) แม้ว่าโรงงานแห่งนี้จะมีระบบบำบัดน้ำเสียที่ทันสมัยแล้วก็ตาม สารอัลคิลฟีนอลและเพอร์ฟลูออริเนตที่พบในตัวอย่างน้ำทิ้งสามารถก่อให้เกิด ปัญหาร้ายแรง เนื่องจากสารเคมีเหล่านี้มีคุณสมบัติรบกวนฮอร์โมนและสามารถก่ออันตรายได้แม้ ว่าจะมีในปริมาณต่ำ สารเคมีทั้งสองกลุ่มเป็นสารที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นโดยมนุษย์ซึ่งตกค้างคงทนใน สิ่งแวดล้อม และมีประสิทธิภาพในการก่อความเสียหายเมื่อถูกสะสมในปริมาณมากขึ้นตามห่วงโซ่ อาหาร
Workers inside Youngor textiles factoy, Ningbo.
สารเคมีอันตรายหลายชนิดสามารถปนเปื้อนลงสู่มหาสมุทร ชั้นบรรยากาศ และห่วงโซ่อาหาร ทำให้สะสมอยู่ในบริเวณที่ห่างไกลจากแหล่งปล่อยสารเคมีได้ อีกทั้งมีการพบว่าสารเหล่านี้สะสมเพิ่มปริมาณในร่างกายของสัตว์ต่างๆ เช่น นก ปลา วาฬ หมีขั้วโลก หรือแม้กระทั่งในน้ำนมของมนุษย์ ดังนั้นปัญหาและการแก้ปัญหานี้ไม่เป็นแค่เพียงปัญหาในท้องที่ หากแต่เป็นปัญหาระดับโลกอย่างแท้จริง
สิ่งที่แย่กว่านี้คือ การตรวจสอบของเราได้ทำเพียงแค่สองโรงงานจากโรงงานหลายพันแห่งในประเทศจีน ผลจากการตรวจสอบนี้ได้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาที่กว้างไกลกว่าแค่ปัญหาของประเทศ จีนหรือปัญหาอุตสาหกรรมฟอกย้อมและสิ่งทอ สิ่งที่เราต้องการในเวลานี้คือนวัตกรรมและการขึ้นมาเป็นผู้นำของยี่ห้อต่างๆ เพื่อที่จะค้นหาวิธีการใหม่ๆที่จะหยุดอุตสาหกรรมมิให้ปนเปื้อนแหล่งน้ำด้วย การปล่อยสารเคมีอันตรายที่รบกวนฮอร์โมน เป็นพิษและตกค้างในสิ่งแวดล้อม
ยี่ห้อสินค้า
การตรวจสอบของกรีนพีซได้เชื่อมโยงบริษัทสินค้ายี่ห้อระดับโลกหลายยี่ห้อ กับโรงงานที่มีการปล่อยสารพิษเหล่านี้ ในจำนวนนี้มียี่ห้อสินค้ากีฬายักษ์ใหญ่อย่างไนกี้และอาดิดาส และยี่ห้อหลี่หนิงซึ่งเป็นสินค้ากีฬาของประเทศจีน (อ่านรายงาน “เสื้อผ้าสกปรก” ฉบับเต็มได้ที่นี่)
ห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมสิ่งทอทั่วโลกมีความซับซ้อน เนื่องจากมีหลายบริษัท หลายธุรกิจ และมีหลายประเทศเข้ามาเกี่ยวข้อง และทั้งหมดทั้งมวลนี้ต้องรับผิดชอบต่อการปล่อยสารเคมีอันตรายสู่สิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตามผู้เป็นเจ้าของยี่ห้อสินค้าจะเป็นผู้ที่กระตุ้นให้มีการพัฒนา ผลิตภัณฑ์ กระบวนการผลิต รวมทั้งการวิจัยและการออกแบบผลิตภัณฑ์ ดังนั้น
ผู้เป็นเจ้าของยี่ห้อสินค้าจึงเป็นบุคคลที่มีบทบาทดีที่สุดในการเป็น ผู้นำการเปลี่ยนแปลงผลิตภัณฑ์เสื้อผ้าสิ่งทอของตนผ่านการเลือกผู้ผลิตและการ ออกแบบผลิตภัณฑ์ซึ่งคำนึงถึงการควบคุมการใช้สารเคมีอันตรายทั้งระหว่างขั้น ตอนการผลิต และในผลิตภัณฑ์ที่เสร็จสมบูรณ์
เจ้าของยี่ห้อสินค้ากีฬาขนาดใหญ่ติดอันดับโลก เป็นบุคคลกลุ่มหนึ่งที่จะเป็นผู้นำในยุคปลอดสารพิษในอนาคต
ซึ่งเจ้าของผลิตภัณฑ์ยี่ห้อสินค้าเหล่านี้ไม่เพียงแค่เรียกตัวเองว่าเป็น ผู้นำนวัตกรรมใหม่ แต่ยังมีทั้งขนาดและอิทธิพลต่อผู้ผลิตที่จะสามารถก่อให้เกิดการเปลี่ยน แปลงอย่างแท้จริงในการวางรากฐานและการยุติการใช้และการปล่อยสารเคมีอันตราย ยี่ห้อสินค้าเหล่านี้ไม่เพียงแต่เกี่ยวพันกับปัญหานี้ แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาเหล่านี้อีกด้วย
ที่ท้ายที่สุด การกระทำย่อมสำคัญกว่าคำพูด
“เพียงแค่ลงมือทำ”
“ไม่มีคำว่าเป็นไปไม่ได้”
“สร้างความเปลี่ยนแปลง”
ใครอยากร่วมผลักดันผู้ผลิตและเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงจากการใช้สารพิษสู่สารที่ไม่อันตราย? ร่วมผลักดันยี่ห้อสินค้าเหล่านี้ให้ล้างพิษ
ทางออกของปัญหา
กรีนพีซรณรงค์เรียกร้องให้บริษัทสินค้ายี่ห้อต่างๆ เหล่านี้ก้าวเป็นผู้นำสู่อนาคตที่ปลอดสารพิษ และร่วมมือกับผู้ผลิตในการยุติการปล่อยสารเคมีอันตรายตลอดห่วงโซ่อุปทานการ ผลิต และใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ บริษัทเหล่านี้จะต้อง:
- มีแผนที่ดี: บริษัทและผู้ผลิตมีนโยบายที่ชัดเจน และสามารถปฏิบัติได้จริงตามระยะเวลาที่กำหนด เพื่อผลักดันสู่การเปลี่ยนแปลงจากการใช้สารเคมีอันตรายเป็นสารเคมีที่ ปลอดภัย
- ลงมือทำ อย่าดีแต่พูด: ตอบสนองต่อการแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วนโดยการแสดงให้เห็นถึงการกระทำที่จริงจัง บนพื้นฐานของการจัดลำดับความสำคัญจากสารเคมีที่อันตรายที่สุด และมีการกำจัดอย่างเร่งด่วน
- ทำงานเป็นทีม: มีความโปร่งใสมากขึ้นและสามารถตรวจสอบการรายงานข้อมูลสู่สาธารณชนเกี่ยวกับการกำจัดสารเคมีอันตราย
ที่กรีนพีซ เรากำลังจับตามองการแก้ปัญหาเกี่ยวกับการปล่อยสารเคมีอันตรายลงสู่แม่น้ำของ เรา และเรายังตะหนักถึงอีกหลายปัญหาเร่งด่วนที่จะตามมาเกี่ยวกับโรงงาน อุตสาหกรรมสิ่งทอที่ต้องได้รับการแก้ไข คุณสามารถติดตามประเด็นเหล่านี้เพิ่มเติมและดูว่าคุณสามารถทำอะไรได้บ้าง ผ่านองค์กรต่างๆ เช่น UNICEF, Oxfam and Save the Children
สำหรับข่าวล่าสุดเกี่ยวกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการจ้างแรงงานในราคาถูกหรือการใช้แรงงานเด็ก สามารถเข้าไปเยี่ยมชมได้ที่ http://www.cleanclothes.org/ และhttp://www.laborrights.org/