ห้วยคลิตี้ สายน้ำที่ยาวลาดผ่านหมู่บ้านคลิตี้ล่าง หมู่บ้านที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติอันสวยงามภายในเขตจังหวัดกาญจนบุรี ห่างจากแนวเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรเพียง 6 กิโลเมตร เป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญและมีความสวยงามแห่งหนึ่งของประเทศ

ผ่านมาแล้วกว่า 13 ปี ที่สายน้ำแห่งนี้ได้รองรับสารตะกั่วจากโรงแต่งแร่ตะกั่วที่แอบปล่อยน้ำทิ้งปนเปื้อนสารตะกั่วลงสู่ห้วยคลิตี้เป็นระยะเวลานาน จวบจนถึงปัจจุบันสารตะกั่วปริมาณมหาศาลยังคงกระจายอยู่ตลอดลำห้วยและยังคงสร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศและชุมชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

พิษของสารตะกั่วนั้นมีความร้ายแรง และได้คร่าชีวิตชาวบ้านคลิตี้ล่างไปหลายราย สารตะกั่วสามารถผ่านสู่ร่างกายทางการบริโภค เช่น การบริโภคสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่ในลำห้วยและดื่มน้ำจากลำห้วยโดยตรงเป็นระยะเวลานาน สารตะกั่วจึงเข้าไปสะสมในร่างกายและส่งผลกระทบต่อระบบทางประสาทและการทำงานของไต มีหลายกรณีที่เกิดขึ้นกับเด็กในชุมชน เช่น การพัฒนาทางสมอง

ห้วยคลิตี้...กับความหวังของวันต่อไป

แม้ปัญหาผลกระทบจากสารตะกั่วได้เกิดขึ้นอย่างชัดเจนกับชาวบ้านและระบบนิเวศแหล่งน้ำ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ยังแก้ปัญหาได้ไม่ถูกจุด กระบวนการดำเนินการแก้ไขและฟื้นฟูแหล่งน้ำยังไม่ได้ถูกนำมาปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม ที่ผ่านมามีเพียงฝายหินสองแห่งที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อดักตะกอนดินไม่ให้ใหลกระจายลงตามกระแสน้ำ ซึ่งปัจจุบันฝายหินได้พังทลายลงและไม่สามารถดักตะกอนได้ตามที่ออกแบบไว้ ที่สำคัญนั้น การสร้างฝายหินนั้นเป็นเพียงการป้องกันเหตุ ซึ่งการป้องกันนั้นควรใช้กับเหตุการณ์ที่ยังไม่เกิดขึ้น แต่ในทางกลับกันกรณีของห้วยคลิตี้ ถือว่าเป็นปัญหาที่มีมานานแล้ว ทางหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบจึงควรที่จะเข้ามาฟื้นฟู มิใช่การป้องกันอย่างที่ได้กระทำเพียงอย่างเดียวจนถึงปัจจุบัน

ถึงแม้น้ำในห้วยคลิตี้จะถูกปนเปื้อนไปด้วยสารตะกั่ว และส่งผลกระทบต่อสภาพชีวิตของชาวบ้าน แต่ทุกวันนี้ชาวบ้านก็ยังคงเลือกที่จะใช้น้ำจากลำห้วยนี้ ทั้งที่รู้ว่าสายน้ำสายนี้เปรียบเสมือนภัยเงียบที่แฝงมากับความสวยงามที่อยู่คู่ชีวิตของชาวบ้านคลิตี้ล่างมาโดยตลอด

หวังว่าสักวันหนึ่ง เราคงจะได้เห็นลำห้วยคลิตี้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง....